Suriye'den gelen bazı yabancı uyruklu kişilerin adli yargılanma süreçlerinde yaşadığı iddia edilen hak ihlallerinin araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Bunun en somut ve çarpıcı örneği, kamuoyuna da yansıyan Rojavalı Zaim Hişman Ali davasıdır. Ali, Suriye'nin Til Ebyad bölgesinde alıkonulmuş, ailesinden fidye alınamaması üzerine Türkiye'ye teslim edilmiştir. Türkiye'deki yargılama sürecinde maddi gerçekler ortaya çıkarılmadan hüküm verilmiştir. Ali'nin gözaltına alındığı tarihte 17 yaşında yani çocuk olduğu Lübnan'daki Suriye Konsolosluğu'ndan avukatı tarafından edinilen resmi nüfus belgesiyle kanıtlanmıştır ancak bu arada mahkumiyet hükmü kesinleşmiştir. Türkiye'ye teslim edildiği tarihte kayıtların eksik tutulmuş olması ve mahkemenin gerekli araştırmayı yapmadan hüküm kurmuş olması, Ali'nin çocuklara tanınan yasal haklarının gasp edilmesine ve hukuksuz şekilde ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası almasına yol açmıştır.

Ali'nin herhangi bir çatışmaya katılıp katılmadığının tespiti amacıyla yapılan araştırmada el, parmak ve kıyafet numunelerinde barut izine rastlanmamış, Türkiye genelinde yapılan arşiv taramasında herhangi bir eyleme katıldığına dair somut delil bulunamamıştır. Buna rağmen ve ayrıca yaş küçüklüğü karinesi hiçe sayılarak en ağır hapis cezası hükmü kurulmuştur. Ailesinin Türkiye'de bulunmaması ve ilk aşamalarda etkin bir hukuki yardımdan, avukattan mahrum kalması nedeniyle, benzer nitelikteki diğer dosyalar Yargıtay'dan dönerken, bu dosya hızla onanarak kapatılmıştır.

Avukatların tespitlerine göre, Zaim Hişman Ali ile benzer şekilde Suriye'de alıkonulup Türkiye'ye teslim edilen resmi 68, gayri resmi ise 102 kişinin bulunduğu belirtilmektedir. Bu veriler, meselenin münferit bir olay olmadığını, sistematik bir adil yargılanma sorununa dönüştüğünü göstermektedir.

Maddi gerçekler ortaya çıkarılmadan, savunma hakkı kısıtlanarak ve somut delil olmaksızın verilen kararlar neticesinde onlarca insan cezaevlerinde tutulmaktadır. Toplumun adalete olan inancının yeniden tesis edilmesi ve özgürlüğünden yoksun kalmak başta olmak üzere türlü insan hakkı ihlalinin sona ermesi için bu davaların sil baştan, adil bir yaklaşımla ele alınması hayati bir zorunluluktur.

Bu gerekçelerle; Türkiye'ye bu yolla getirilen tüm yabancı uyruklu kişilerin yargılama süreçlerinin, uğradıkları hak ihlallerinin, çocuk yaşta olanların durumunun ve mahkumiyet hükümlerinin incelenerek hukuki eksikliklerin giderilmesi amacıyla bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması elzemdir.