2023 yılı sözleşmeli öğretmen atamalarında mülakat uygulamasının yol açtığı sorunların tespit edilerek gerekli tedbirlerin alınabilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

: 2023 yılı sözleşmeli öğretmen atama sürecinde yazılı sınav başarı sıralamasında kontenjan içerisinde yer almalarına rağmen sözlü sınav uygulaması nedeniyle ataması yapılmayan ve kamuoyunda "1611 mülakat mağduru öğretmen" olarak bilinen öğretmen adaylarının yaşadığı mağduriyetlerin araştırılması, mülakat sisteminin kamu personeli alımlarında yarattığı hak kayıplarının tespit edilmesi ve benzer mağduriyetlerin önlenmesine yönelik gerekli yasal ve idari düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Eğitim hakkının güvence altına alınması ve kamu hizmetlerinin liyakat esasına göre yürütülmesi demokratik hukuk devletinin temel yükümlülüklerindendir. Ancak son yıllarda öğretmen atamalarında uygulanan mülakat sistemi, objektiflik ve şeffaflık ilkeleri bakımından ciddi tartışmalara neden olmuş, binlerce öğretmen adayının emeklerinin karşılığını alamadığı yönünde güçlü bir toplumsal kanaat oluşmuştur.

2023 yılı sözleşmeli öğretmen atamalarında, KPSS puanlarına göre kendi branşlarında atama kontenjanı içerisinde bulunan 1611 öğretmen adayı, sözlü sınav sonrasında oluşan başarı sıralaması nedeniyle atama hakkını kaybetmiştir. Öğretmen adayları, yazılı sınavda elde ettikleri başarıların mülakat puanlarıyla değiştirildiğini, değerlendirme kriterlerinin şeffaf olmadığını ve eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini belirtmektedir.

Öğretmen adaylarının dile getirdiği mağduriyet iddiaları yalnızca bireysel beyanlarla sınırlı kalmamış, yargı kararlarıyla da desteklenmiştir. Ankara 19. İdare Mahkemesi, 2023 KPSS sonucuna göre gerçekleştirilen sözlü sınavlara ilişkin açılan davalarda mülakat puanlarının objektif kriterlere dayanmadığı ve işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle yürütmeyi durdurma kararı vermiştir. Benzer şekilde Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesi, bazı komisyon üyelerinin değerlendirme formlarında puanlama yapmaksızın toplam puan vermesi, puanlama gerekçelerini açıklamaması ve değerlendirme cetvellerinde maddi hatalar bulunması nedeniyle sözlü sınavlarda takdir yetkisinin objektif kullanılmadığı yönünde tespitlerde bulunmuştur. Mahkemelerin dahi hukuka aykırılık tespit ettiği bir uygulama sonucunda yüzlerce öğretmenin göreve başlatılmaması, yalnızca öğretmen adaylarının değil, kamusal eğitimin ve hukuk devleti ilkesinin de mağdur edilmesi anlamına gelmektedir. Diğer taraftan Türkiye'de resmi verilere göre yüz binleri bulan öğretmen açığı bulunurken, yüz binlerce öğretmen adayı da atama beklemektedir. Bir yanda ücretli öğretmenlik uygulamaları yaygınlaştırılırken diğer yanda sınavlarda başarılı olmuş öğretmenlerin mülakat gerekçesiyle mesleklerinden uzak tutulması eğitim sistemindeki yapısal sorunları daha da derinleştirmektedir.

Kamu görevine girişte liyakat, eşitlik ve hukuki güvenlik ilkelerinin korunması yalnızca öğretmen adaylarının değil, eğitim sisteminin bütünü açısından da yaşamsal önemdedir. Bu nedenle 1611 öğretmenin yaşadığı mağduriyetin bütün boyutlarıyla araştırılması, mülakat uygulamasının sonuçlarının incelenmesi, yargı kararlarının değerlendirilmesi ve mağduriyetlerin giderilmesine yönelik çözüm önerilerinin ortaya konulması amacıyla Meclis Araştırması açılması gerekmektedir.