6 Şubat Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında ortaya çıkan sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen depremler, şiddeti ve kapsadığı alan açısından yakın tarihte benzeri görülmemiş büyük bir felakettir. Depremin sekizinci ayında depremden en fazla zarar gören ilimiz olan Hatay'a baktığımızda aradan geçen onca zamana rağmen neredeyse tüm temel ihtiyaçlarda sorunların giderilememiş olduğu görülmektedir. Barınma, sağlık, gıda, su gibi en temel ihtiyaçların bile hala tam olarak karşılanamaması kış aylarının i yaklaştığı şu günlerde insanlarımızı daha da zor günlerin beklediğini göstermektedir.

Vatandaşların sağlık hizmetine ulaşımında ciddi sıkıntılar yaşanmaktadır. Plansız ve alelacele bir şekilde yapılan Defne Devlet Hastanesini sürekli su basmakta, hem teknik donanım hem de personel açısından oldukça yetersiz bir şekilde vatandaşlara birçok sağlık hizmetini veremez durumdadır. Samandağ ve Dörtyol Devlet Hastaneleri de yine yeterli personel ve | donanıma sahip olamadıkları, çalışanların sorunlarının giderilememesi gibi nedenlerle sağlıklı hizmet veremez haldedir. Hastanelerdeki yetersizlikler nedeniyle müdahale edile hayatını kaybeden vatandaşlarımız vardır.

Kenti terk etmeyen vatandaşlarımızın çocuklarının eğitimi de ciddi bir sorundur. Yıkılan okulların yerine eğitim verebilecek yeterli ve sağlıklı yapıların bulunmaması, yıkılmayan okullara diğer kamu kurumlarının yerleştirilmesi, uzak okullara çocukların ulaşımında yaşanan zorluklar ve ekonomik yetersizlik içiresindeki depremzede ailelerin çocuklarının kırtasiye, yemek, servis gibi ücretleri karşılamakta zorlanmaları eğitimdeki sorunlar olarak öne çıkmaktadır. Hatay'daki tüm okulların taşımalı eğitim kapsamına alınması, bu kapsamda öğrenci servis ücreti ve yemek bedeli tutarlarının velilere nakdi olarak ödenmesinin sağlanmalıdır. Konteyner kentler içerisine yaşayan ilköğretim çağındaki çocukların okula kolay erişimlerini sağlamak amacıyla prefabrik okullar açılmalıdır. Bölgedeki okullarda hırsızlık ve yağmaların artması nedeniyle güvenlik önlemleri üst düzeye çıkartılmalıdır. Öğretmenlerin barınma başta olmak üzere birçok sorununa çözüm üretilmelidir.

Barınmaya ilişkin sorunlar da çözülememiştir. Gerek çadır kentlerde gerekse konteyner kentlerde zor geçen yaşam koşulları kış aylarının gelmesi ile daha da zorlaşacaktır. En hafif olumsuz hava koşullarında bile çadırları ve konteynerleri su basmakta, plansız ve altyapısı yetersiz bu yerleşme alanlarında gerekli hijyen koşulları sağlanamadığı gibi insanlar sinek, haşere, akrep ve yılanlarla da mücadele etmek zorunda kalmaktadır.

Hatay ilinde özellikle depremden daha fazla etkilenen ilçeler başta olmak üzere ulaşım ağı neredeyse tamamen yok olmuş durumdadır. Birçok bölgede yıkımın devam etmesi ve geçici konteyner kent ve çarşıların çevre yolu üzerine konumlandırılması ile yoğunlaşan trafik, moloz ve demir taşıyan kamyonların yoğunluğundan kaynaklı olarak neredeyse günün her saati durma noktasına gelmektedir.

Ekonomik olarak sıkıntı yaşayan, 40 bin ticarethanenin yıkık, acil yıkılacak ya da ağır hasarlı durumda olduğu Hatay'da işyerlerinin yeniden ayağa kalkabilmesi, iş hayatının yeniden başlayabilmesi, istihdamın sağlanabilmesi için ilimize özel teşvikler, hibe destekleri ve işletmelere düşük faizli krediler verilmelidir.

Ağır hasarlı binaların yıkımı sonrasında, demir ayrıştırması, yerinde yapılmakta, enkaz yıkım işlemleri su kullanılmadan insan sağlığı düşünülmeden yapılmaktadır. Asbeste maruz kalan bir kişinin kansere yakalanma riski, normal insandan 5 kat daha fazladır. Asbest liflerine maruz kalmayla, bu belirtilerin ortaya çıkması arasında geçen süre 10 ila 30 yıl arasındadır.

Bütün uyarılara rağmen yıkım işlemlerinde insan sağlığı hiçe sayılmaktadır... Hatay ilimizde hayatın kolaylaşması ve sorunların çözümü için kamu kurumlarında verilen hizmetlerin hızlı ve daha etkin bir şekilde verilmesini sağlamak gerekmektedir. Bu nedenle kamu görevlilerinin Hatay ilimizde kalmaları ya da ilimizi tercih etmeleri için bazı avantajlar sağlamak zorunludur.

06 Şubat depreminden bu yana, hırsızlık ve yağma ne yazık ki devam etmektedir. Depremin yaşandığı ilk günlerde, başta yardım tırlarına yapılan yağmalarla, değerli eşya, para, elektronik eşyalar ve kombi ile başlayan hırsızlık olayları, giderek şiddetlenmiş, günümüzde, boş dairelerdeki, kalorifer, bataryalar, panel kapı, pencere, elektrik kabloları, bakır teller, balkon demir korkuluklarına kadar ulaşmıştır.

Antakya'da deprem sonrasında mobil iletişimde büyük sorunlar vardır. İnternet altyapısı yetersiz kalmakta bu nedenle eğitim başta olmak üzere internete bağlı birçok hizmette aksamalar yaşanmaktadır.

İnşaat maliyetleri dikkate alındığında yerinde dönüşüm için verilen hibe ve krediler yetersiz kalmaktadır. En doğru olanı evi yıkılan depremzedelere bedelsiz konut sağlanmasıdır. Bu yapılamasa bile İstanbul ilimizde uygulamaya konan yarısı bizden kentsel dönüşüm uygulamasının Hatay ilimizde de uygulanması vatandaşlarımızın barınma sorununun çözümüne bir nebze de olsa katkı sağlayacaktır.

Kamulaştırmalarda vatandaşın rızasının alınması, orman ve mera alanlarının mümkün olduğunca yapılaşma dışında bırakılması, kamulaştırma bedellerinin günün ekonomik koşullarına göre belirlenmesi ve zamanında ödenmesi bölge halkı için önemlidir.

Depremler sonrası 11 ilin tarım sektöründe 24.2 milyar liralık hasar meydana geldiği tespit edilmiştir. Deprem bölgesinde bulunan 233 bin 230 ağıl ve ahırın 13 bin 284'ü yıkılmıştır. Çiftçilerimizin yetiştirdiği hayvanlar, arı kovanları, balık üretme tesisleri, ürün depolama alanları, sulama kanalları, TMO'ya ait depolar, TİGEM"e ait tesisler zarar görmüştür. Tarım sektörünün yeniden ayağa kaldırılabilmesi için tarımsal desteklemeler artırılmalıdır.

Hatay ilimizde deprem sonrası saymakla bitmeyen sorunların tespiti ve çözümü için

Meclis Araştırması açılması bir zorunluluk olmuştur.

Şeyi 25

Kaplı