Esnaf, çiftçi ve sanatkarların yaşadığı sorunların araştırılarak yapılması gereken yasal düzenlemelerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)I CUMHURİYET HALK PARTİSİ
Grup başkanlıyı 7 mar+ 2025 10/2499 Say :1.0.8 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİŞİ BAŞKANLIĞINA Ülkemizde sosyal güvenlik sistemi, çalışan bireylerin emeklilik, yaşlılık aylığı ve malullük gibi haklarına erişimlerini düzenleyen temel bir yapıdır. Sosyal güvenlik sistemi içinde yer alan sigortalı grupların emeklilik şartları farklı düzenlemelere tabidir. 4/B statüsünde çalışan esnaf ve sanatkarların prim gün sayısının diğer sigortalı gruplardan farklı olması ise uzun süredir kamuoyunun gündemindedir.
Sosyal güvenlik sisteminin temel ilkelerinden biri, sigortalılar arasında adaletin sağlanmasıdır. Cumhuriyet Halk Partisi olarak, SGK da SSK ve Bağ-Kur prim gün sayılarına yönelik konuyu defalarca gündeme getirdik. İktidarın girişimlerimiz üzerine bu sorunu ele aldığı belirtilmiş, ancak somut bir adım atılmamıştır. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 6 Mayıs 2023 tarihinde yaptığı açıklamada, 1 milyon küçük esnafın prim ödeme gün sayısını SSK'lılarla eşitleyerek 7200 güne indireceklerini duyurmuştur. Ancak aradan geçen 20 ay (660 gün) içinde bu konuda herhangi bir yasal düzenleme yapılmamıştır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Bağ-Kur'luların prim gün sayışının SŞK'hılarla eşitlenmesine yönelik orta vadeli plan içinde olduklarını açıklamış, fakat herhangi bir takvim paylaşılmamıştır. Cumhurbaşkanlığı sisteminde milletvekillerinin sunduğu kanun teklifleri, iktidar milletvekillerinin teklifleri öncelikli olarak değerlendirilerek komisyonlarda ele alınmaktadır. Ancak tüm milletvekillerinin verdiği kanun teklifleri komisyonlarda değerlendirilmelidir. Bu bağlamda, 9000 gün olan Bağ-Kur prim gün sayısının 7200 güne düşürülmesine yönelik kanun teklifimizi Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na sunduk. Esnaf ve çiftçilerimizin beklentilerinin bir an önce karşılanması için kanun teklifimiz, ilgili komisyonlarda görüşülerek bu adaletsizlik giderilmelidir.
Metnin tamamını göster (19 paragraf daha)Metni kısalt
Esnaf, çiftçi ve sanatkarların prim gün sayısının 9000'den 7200'e düşürülmesi, sosyal adaleti sağlama, emeklilik beklentilerini karşılama ve ekonomik yükü hafifletme açısından büyük önem taşımaktadır. Bu düzenleme, esnaf ve sanatkarlarıri daha iyi bir geleceğe sahip olmalarını destekleyecektir.
Öte yandan, 1982-2000 yılları arasında ticari faaliyet gösteren ve vergisini ödeyen esnaf ve sanatkarların yasa gereği otomatik olarak Bağ-Kur'a kaydedilmesi gerekirken, bu dönemde yapılan düzenlemelerde yaşanan eksiklikler hak kayıplarına neden olmuştur. Bu kapsamda, hak eden vatandaşlarımıza haklarının iade edilmesine yönelik çalışmalar yapılmalıdır. Esnafın yaşadığı diğer ekonomik zorluklar da dikkate alınmalıdır. Bu bağlamda;
• SGK ve Bağ-Kur primlerinin ödenebilir bir seviyeye getirilmesi,
• Gelir vergisi, KDV ve kira stopaj vergilerinin düşürülmesi,
• Nakliye ve yolcu taşımacılığı yapan esnafa uygun maliyetli yakıt sağlanması,
• Elektrik ve doğalgazda küçük esnafa destek verilmesi,
• Mesleki eğitimin çırak ve kalfa yönünden desteklenmesi, Esnafa KGF aracılığıyla uzun vadeli ve düşük faizli kredi sağlanması,
• Hiper, süper ve gros marketlerin küçük esnafa karşı yarattığı haksız rekabetin önüne geçilmesi,
• Perakende satış yasasının TBMM'de görüşülerek yasalaşması gerekmektedir. Ekonomik kriz, çiftçiden emekliye, işçiden işsize, memura kadar her kesimi olumsuz etkilerken, esnaf da ciddi sorunlarla karşı karşıyadır. Esnaf, sattığı ürünü aynı fiyata yerine koyamamakta, vadeli ürün almakta zorlanmakta ve ödeme güçlüğü çekmektedir. Bu nedenle iş bırakmak zorunda kalan esnaf sayısı artmaktadır.
İstanbul Ticaret Odası verilerine göre, Ocak 2025'te kapanan şirket ve kooperatiflerin;
• 720'si toptan ve perakende ticaret, motorlu taşıtlar ve motosikletlerin onarımı,
• 267'si imalat,
• 148'i mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler sektöründedir.
Kapanan gerçek kişi ticari işletmelerinin;
• 911'i toptan ve perakende ticaret, motorlu taşıtlar ve motosikletlerin onarımı,
• 343'ü sanat, spor ve eğlence faaliyetleri,
İşin yükünü çeken yerli üreticiler ve küçük esnaf, giderek daralmakta ve sorunları katlanmaktadır. Mahalle bakkalı, kasabı ve hatta fırını ayakta kalma mücadelesinin son noktasına gelmiştir. Bu nedenle, başta küçük esnafı korumaya yönelik düzenlemeleri içeren çalışmaların bir an önce hayata geçirilmesi gerekmektedir.
Yukarıda belirtilen hususların araştırılması ve gerekli yasal düzenlemelerin yapılması amacıylabu konuda Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 104 ve 105. maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını arz ederim.
Saygılarımla. 03.03.2025
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.