Bir Türk vatandaşının Japonya'da gözaltındayken hayatını kaybetmesi olayının tüm yönleriyle araştırılarak benzer olayların önlenmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Devlet gözetiminde meydana gelen her şüpheli ölüm, yaşam hakkının korunmasına ilişkin pozitif yükümlülükler kapsamında etkili, bağımsız, tarafsız ve şeffaf bir soruşturmayı gerektirir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 2'nci maddesi, Birleşmiş Milletler Medeni ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi, İşkence ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamele ya da Cezaya Karşı Sözleşme, Mandela Kuralları ile Hukuka Aykırı Ölümlerin Etkili Soruşturulmasına İlişkin Minnesota Protokolü; devlet gözetiminde meydana gelen ölümlerde maddi gerçeğin bütün yönleriyle ortaya çıkarılmasını, delillerin korunmasını, kamu görevlilerinin olası eylem veya ihmallerinin araştırılmasını ve cezasızlığa yol açmayacak etkili soruşturma mekanizmalarının işletilmesini devletlerin temel yükümlülüğü olarak düzenlemektedir.

Bunun yanında, 1963 tarihli Viyana Konsolosluk İlişkileri Sözleşmesi uyarınca gözaltına alınan yabancı ülke yurttaşlarının konsolosluk makamlarına erişim hakkı uluslararası hukukun temel güvencelerinden biridir. Bu kapsamda Türkiye Cumhuriyeti'nin diplomatik temsilciliklerinin süreçten hangi aşamada haberdar edildiği, Murat Çiçek ile konsolosluk görevlileri arasında görüşme sağlanıp sağlanmadığı, ölüm gerçekleşmeden önce ve sonrasında hangi diplomatik ve hukuki girişimlerin yürütüldüğü ile Japon makamlarından hangi bilgi ve belgelerin talep edildiği kamuoyunca bilinmemektedir.

Diğer taraftan Japonya'da yaşayan Kürt halkının ve çeşitli insan hakları kuruluşlarının, olayın son dönemde Kürtlere yönelik artan ayrımcı söylemler ve nefret kampanyaları bağlamında da değerlendirilmesi gerektiğine ilişkin açıklamaları bulunmaktadır. Bu iddiaların doğruluğu ancak bağımsız ve etkili bir soruşturma sonucunda ortaya konulabilir. Bu nedenle yürütülen soruşturmanın olası ayrımcılık veya nefret saiki iddialarını da kapsayacak şekilde yürütülmesi, yaşam hakkının korunması ve adaletin tesisi bakımından zorunludur.

Yaşam hakkının etkin biçimde korunabilmesi, devlet gözetiminde meydana gelen her şüpheli ölümün hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde aydınlatılmasına, maddi gerçeğin ortaya çıkarılmasına ve sorumluluğu bulunan kişi ya da kamu görevlilerinin hukuk önünde hesap vermesini sağlayacak etkili mekanizmaların işletilmesine bağlıdır. Bu çerçevede kamuoyunun doğru ve eksiksiz biçimde bilgilendirilmesi, Murat Çiçek'in gözaltında gerçekleşen şüpheli ölümüne ilişkin tüm belirsizliklerin giderilmesi, ölümün meydana geliş koşullarının bütün yönleriyle açığa çıkarılması, varsa ihmal, kusur veya sorumluluğu bulunan kişi ve kurumların tespit edilmesi ve Türkiye Cumhuriyeti'nin yurt dışında bulunan yurttaşlarının yaşam hakkının korunmasına ilişkin pozitif yükümlülüklerini etkin biçimde yerine getirip getirmediğinin açıklığa kavuşturulması amacıyla olayın tüm boyutlarıyla araştırılması gerekmektedir. Murat Çiçek'in şüpheli şekilde yaşamını yitirmesine ilişkin tüm belirsizliklerin giderilmesi, maddi gerçeğin ortaya çıkarılması ve benzer hak ihlallerinin önlenmesine yönelik kurumsal mekanizmaların değerlendirilmesi amacıyla bir Araştırma Komisyonu kurulmasını ve Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederim.