Esnaf ve sanatkarların sorunlarının araştırılması, tespit edilmesi, alınacak tedbirlerin ve çözüm önerilerinin belirlenmesi ve uygulanması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Önceki yıllar dikkate alındığında ve varlık yönetim şirketlerinin takibine devredilenler de dahil olmak üzere bu tür borçlarını ödememişlerden borcu devam edenlerin sayısı ise 3 milyon 859 bin 767 kişiye çıkmıştır.

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı'nın "Türkiye Ekonomisinde Haftalık Gelişmeler ve Genel Görünüm Raporu"nda, yurttaşın kredilerle yaşamını sürdürmeye çalıştığı açıkça görülüyor. Rapordaki bankacılık sektörü tüketici kredileri ve kredi kartlarının gelişimi tablosuna göre, geçen yıl 13 Mayıs'ta tüketici kredilerinde toplam bakiye 845,9 milyar TL iken yıllık yüzde 60 artışla, 12 Mayıs 2023 itibarıyla 1 trilyon 353,3 milyar liraya ulaşmıştır.

Perakende işletmelerin açılış ve faaliyete geçiş işlemlerinin kolaylaştırılması, perakende ticaretin serbest piyasa ortamında etkin ve sürdürülebilir rekabet şartlarına göre yapılması, tüketicinin korunması, perakende işletmelerin dengeli bir şekilde büyüme ve gelişmesinin sağlanması ve perakende işletmelerin faaliyetleri ile bunların birbirleri, üretici ve tedarikçilerle ilişkilerinin düzenlenmesi amacıyla 2015 yılında çıkarılan 6585 Sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun beklentileri karşılayamamıştır. Özellikle pandemi dönemi ve sonrasında başlayan ekonomik kriz, alım gücünün azalması, yüksek enflasyon ortamı ve kredilerin azalması esnaf ve sanatkârları zor durumda bırakmıştır. Haftanın her günü çalışan AVM'ler, bölgedeki küçük esnafı olumsuz etkilemektedir. Kanunda öngörülen "Alışveriş merkezlerinde, esnaf ve sanatkâr işletmecilerine rayiç bedel üzerinden kiraya verilmek üzere, toplam satış alanının en az yüzde beşi oranında yer ayrılır" hükmü gereğince uygulamamıştır, denetim yapılamamıştır.

Sermayesi olmayan, kredi olanakları sınırlı olan esnafımıza ekonomik anlamda destek vermek için vergi oranlarında indirim yapılmalıdır. Geçmişte kurumlar vergisinin düşürülmesinde başta kamu maliyesi zarar edeceği söylenirken aksine vergi gelirlerinin arttığı görülmüştür. Aynı şekilde esnafa sağlanacak vergi kolaylıkları da onların istihdam, üretim ve yatırım potansiyellerinin artmasını, ekonomiye daha fazla katkı sunmalarını sağlayacaktır.

Kayıtdışı faaliyette bulunan esnafların tespit edilmesi ve denetimlerin sıklaştırılması gerekmektedir. Basında yabancı uyruklu olduğunu ifade eden ve vergi levhası olmadan dükkan işleten insanlar yer almaktadır. Yerel esnaflarımız bu durumdan şikayetçidir.

Emekli olan esnaf ve sanatkârlarımız faaliyetlerini sürdürdüğü takdirde maaşlarından yüzde 10 oranında Sosyal Güvenlik Destek Primi kesintisi yapılmaktadır. Zaten asgari ücretin altında emekli maaşı alan Bağ-Kur emeklisi esnaf ve sanatkarlarımıza bu kesinti ağır gelmektedir. Bu çerçevede faaliyetini sürdürerek istihdam yaratmaya, üretim yapmaya, vergi vermeye, ekonomiye katkı sağlamaya devam eden emekli esnaf sanatkarlardan kesinti yapılmaması yerinde bir uygulama olacaktır.

Esnaf ve Sanatkârlarımız emekli olması için gereken 9000 iş günü şartının 7000 iş günü olarak değiştirilmesi gerekmektedir.

Yine üç ay prim borcu bulunan esnaf sanatkârlarımız sağlık hizmetinden yararlanamamaktadır. Bu sorunun çözümü için düzenlemeye gidilmesi ya da yapılandırma yapılması gerekmektedir.

2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu günün şartlarına ve ihtiyaçlara göre yeniden düzenlenmeli, güncellenmelidir.

Esnaf ve Sanatkârlarımız özellikle 4-4-4 eğitim sistemine geçildiğinden bu yana çırak ve kalfa bulamamaktadırlar. Çocuklar çırak olabilecekleri yetişme döneminde okula gitmekte, 12 yıl eğitim bitince de çırak olma vasfını ve isteğini yitirmektedir. Bugün işsizlik yüksek oranlarda seyrederken reel sektörün kalifiye eleman sıkıntısı çektiği görülmektedir. Bu "Mesleksizlik?" sorunu, mesleki eğitimin kalitesinin artırılması ve yaygınlaştırılması, cazibe merkezi haline gelmesiyle çözülebilecektir.

Ülkemizde il, ilçe, mahalle, cadde bazlı esnaf haritaları oluşturulmalı ve nüfus yoğunluğuna faaliyette bulunacak esnaf sayısı belirlenmelidir. Bununla birlikte neredeyse her köşe başında açılan A101, BİM, ŞOK gibi büyük market zincirleri, yerel esnafı bitirme noktasına gelmiştir. Geleneksel esnaf ve mahalle kültürümüzün korunması amacıyla market zincirlerin kontrolsüz bir şekilde şube açabilmesinin önlenmesi gerekmektedir.

Bu gerekçelerle Esnaf ve sanatkarlarımızın sorunlarının araştırılması, tespit edilmesi, alınacak tedbirlerin ve çözüm önerilerinin belirlenmesi ve uygulanması konularında, Yüce Meclisin ve toplumumuzun bilgilendirilmesi amacıyla alınacak tedbirlerin ve çözüm önerilerinin belirlenmesi ve uygulanması konularında, bir Meclis Araştırma Komisyonu kurulması ihtiyacı hasıl olmuştur.

• Salon TAğcı Hauşloğtu | Tekirdr >— 7 > © A öğe Sibel Yanı köneroz!. skaleri A 7 Mesin Ozer Den 1! AN N ği Dursen ATA Konser a