Taşınmaz edinimi yoluyla vatandaşlık kazanılmasına yönelik işlemlerin araştırılarak olası usulsüzlüklere karşı önlem alınması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Taşınmaz edinimi yoluyla Türk vatandaşlığı kazanılmasına ilişkin işlemlerde ortaya çıkan usulsüzlüklerin; sahte ekspertiz raporları, muvazaalı gayrimenkul satışları, gerçeğe aykırı para hareketleri ve sahte belgeler yoluyla vatandaşlık kazanıldığına ilişkin tespitlerin; bu işlemlerde kamu kurumlarının denetim ve sorumluluğunun araştırılması, usulsüz şekilde vatandaşlık kazanan kişilerin belirlenmesi ve benzer olayların önlenmesi için alınması gereken idari ve hukuki tedbirlerin ortaya konulması amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 1059inci maddeleri uyarınca bir Meclis Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. GEREKÇE

Türk vatandaşlığı, devlet ile birey arasında karşılıklı hak ve yükümlülükler doğuran anayasal bir hukuki bağdır. Bu nedenle vatandaşlığın kazanılmasına ilişkin uygulamalarda kamu güvenliği, hukuki güvenlik, şeffaflık ve etkin denetim esas olmalıdır.

Mevcut uygulamada belirlenen şartları taşıyan taşınmazların en az 400 bin Amerikan doları karşılığında edinilmesi ve üç yıl satılmaması şartıyla yabancıların istisnai yoldan Türk vatandaşlığı kazanabilmesi mümkündür. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü düzenlemelerinde, satış bedeli, değerleme raporu ve ödeme tutarının ayrı ayrı mevzuatta öngörülen değeri sağlaması aranmaktadır.

Ancak 2026 yılında yürütülen soruşturmalar, sistemin ciddi biçimde istismar edilebildiğini göstermiştir. Adalet Bakanlığının 4 Ağustos 2026 tarihli açıklamasına göre düşük bedelli gayrimenkullerin sahte ekspertiz raporlarıyla yüksek bedelli gösterildiği ve muvazaalı satışlar üzerinden vatandaşlık kazandırıldığı tespit edilmiş; bu yöntemle vatandaşlık kazandığı belirtilen 687 kişinin vatandaşlığının iptali için yasal süreç başlatılmıştır. Soruşturmada Türkiye'ye girmesi gereken yaklaşık 2,5 milyar liranın ülkeye girmediği, bunun yerine gerçeğe aykırı para hareketleri oluşturulduğu açıklanmıştır.

21 Eylül 2026 tarihinde ise İstanbul merkezli 13 ilde yeni bir operasyon gerçekleştirilmiş; Türk vatandaşlığı için gerekli döviz ülkeye getirilmeden para transferi yapılmış gibi gösterildiği ve muvazaalı gayrimenkul satışları gerçekleştirildiği iddiasıyla çok sayıda şüpheli gözaltına alınmıştır. Soruşturmada resmi ve özel belgede sahtecilik ile resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçları da inceleme konusu yapılmıştır. 25 Eylül 2026 itibarıyla şüphelilerden 33'ü tutuklanmıştır.

Arka arkaya ortaya çıkan bu vakalar münferit usulsüzlüklerin ötesinde, vatandaşlık sisteminin denetim mekanizmalarının kapsamlı biçimde incelenmesini gerekli kılmaktadır. Vatandaşlık verilen kişilerin işlemlerinin geriye dönük denetlenmesi, değerleme ve para transferi süreçlerindeki sorumlulukların belirlenmesi ve vatandaşlık hukukunun organize suç yapıları tarafından istismar edilmesini önleyecek düzenlemelerin tespit edilmesi amacıyla Meclis araştırması açılması gerekmektedir.