Proje okullarında yer değiştirme ve görevlendirme işlemlerinde hak ihlali yaşadığı iddia edilen öğretmenlerin sorunlarının araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri gereğince bir Meclis Araştırması açılması konusunda gereğini arz ederiz.

GEREKÇE

14 Mart 2014 tarihinde yürürlüğe giren 6528 sayılı Kanun ile 25 Ağustos 2011 tarihli ve 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 37'nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında yapılan düzenleme sonrasında proje okulu uygulaması başlatılmıştır.

Bu düzenleme ile Proje Okullarının yönetici ve öğretmenlerinin yer değiştirme/görevlendirme yetkisi doğrudan Milli Eğitim Bakanına verilmiştir. Bu süreçte, illerdeki en gözde okullar Proje Okulu yapılmıştır. Proje okullarında çalışan öğretmen ve yöneticiler en fazla 8 yıl (444) çalışabilmektedir. Ülke genelinde resmi 59.336 okul/kurumda 1.009.671 öğretmen görev yapmaktadır. Bu okullardan 2.153'ü Proje Okuluna dönüştürülmüştür. Proje Okullarında 79.286 öğretmen, 5.318 yönetici çalışmaktadır. 1.722 İmam Hatip Anadolu Lisesinin %44,3'ü, 3.956 Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinin %11,8'i, '2.926 Anadolu Lisesi'nin %15'i, 366 Fen Lisesinin %99,1'İ Proje Okulu kapsamındadır.

Proje Okulları ile ilgili ilk yönetmeliğin 1 Eylül 2016 tarihinde yürürlüğe girmesi ile Proje Okuluna dönüştürülen Ankara Atatürk Anadolu Lisesi, Kadıköy Anadolu Lisesi, İstanbul Erkek Lisesi, Cağaloğlu Anadolu Lisesi gibi ülkemizin en köklü okullarında 8 yılını dolduran öğretmenlerin tamamı resen başka okullara gönderilmiştir. 2016 yılından itibaren günümüze kadar her yıl bu uygulama devam ettirilmiş, ancak 2016 ve 2025 yılında yapılan atamalarda yer değişikliği yapılan öğretmen sayısı çok fazla olmuştur.

Süreç içerisinde ülkemizin nitel ve nicel en donanımlı okulları Proje Okuluna dönüştürülmüştür. Proje Okulları ile ilgili yasal düzenlemelerde bu okullara atanacak öğretmen ve yöneticiler için hiçbir ön şart. belirlenmemiştir. Milli Eğitim Bakanı'na yetki veren Öğretmenlik Meslek Kanunu'nun 22'nci maddesinin birinci fıkrasında yapılan düzenlemede atamaların nasıl yapılacağına dair usul ve esaslarının genel çerçevesi net, açık, anlaşılabilir şekilde çizilmemiştir. Bakanlığı sınırlandıracak hiçbir somut, nesnel, net, açık, anlaşılabilir ölçüt öngörülmemiştir.

Ayrıca Bakanlık kadrolarında görev yapmakta olan öğretmenlerin Öğretmenlik Meslek Kanunu'nun 22'nci maddesinin 3'üncü fıkrası kapsamındaki okul ve kurumlara atanma ve görevlendirilmelerinde, 657 sayılı Kanun ve diğer mevzuatın sınavlar ve atanmaya ilişkin hükümlerinin uygulanmayacağı kurala bağlanmış ve bu türden okul ve kurumlar için bir istisna alanı yaratılmıştır. Öte yandan Hukuki belirliliği sağlayacak mekanizmalar öngörülmemiştir. Bu bağlamda keyfi uygulamalara neden olabilecek sınırsız takdir yetkisi Milli Eğitim Bakanına verilmiştir.

Milli Eğitim Bakanı bu yetkisini kullanarak hiçbir ön şart aramadan Proje Okullarında 4 yılını dolduran 38 bin öğretmenin 32 bininin görev süresini uzatmış, 6 bin öğretmen norm kadro dışına çıkmasına neden olan uygulamayı hayata geçirmiştir. Oysa ki diğer okullarda çalışan öğretmenlerin yer değiştirme işlemleri Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin "yer değiştirmelerde esas alınacak hususlar" başlıklı 55. Maddesiyle düzenlenmiştir. Üçüncü fıkrada yazdığı üzere öğretmenlerin yer değişikliği işlemlerinde hi puanı esastır ve "tercihe bağlı yer değiştirmeler hizmet puanı üstünlüğüne gö denmektedir.

Proje Okulu düzenlemesiyle Milli Eğitim Bakanı'na verilen yetki nedeniyle öğretmenlerin yer değiştirme/görevlendirme işlemlerinde iki farklı uygulama ortaya çıkmıştır. Hizmet Puan üstünlüğüne göre yapılan uygulamada hak mahrumiyeti yaşatmamaktadır. Bu nedenle Proje Okulu uygulamasında öğretmenlerin yer değiştirme/görevlendirme işlemleri için Bakan'a verilen doğrudan atama yetkisi kaldırılmalıdır.

Anayasa'nın 70'inci maddesinde yer alan ve her Türk vatandaşına eşit şekilde tanınan kamu hizmetine girme hakkının temelinde, kamu hizmeti icra edecek personellerin istihdamının liyakate dayalı bir sistem içerisinde gerçekleşmesi fikri bulunmaktadır. Anayasa; ödevle nitelik arasında sıkı bir ilişki bulunduğunu, bunun dışında hizmete alınmada, atanma ve görevlendirmede hiçbir nedenin gözetilemeyeceğini, daha açık bir anlatımla ayrımın yalnızca ödev-nitelik ilişkisi yönünden yapılması gerektiğini buyurmaktadır.

Öğretmenlerin Proje okullarına yapılan atamalarında kamu görevlilerinin ödev-nitelik yönünden değerlendirilmesi yapılmamıştır. Keyfi bir şekilde 32 bin öğretmenin objektif kriterlere göre değerlendirilmeden görev süreleri uzatılmış, 6 bin öğretmen ise norm kadro dışına çıkarılmıştır. Bu uygulama sürecinde siyasi saiklerle hareket edilmiştir.

Anayasa'nın 10'uncu maddesinin ilk fıkrası mutlak eşitliği başka bir deyişle kanunların herkese eşit şekilde uygulanmasını düzenlemektedir. Ancak kanuni eşitlik ilkesi göz önünde bulundurulmadan Proje Okullarına öğretmen atamaları ve yönetici görevlendirmeleri Bakan tarafından yapılmıştır. Aynı şartlarda görev yapan öğretmenlere, 657 sayılı Kanun ve diğer mevzuatın öngördüğü sınavlar ve atanmaya ilişkin hükümler uygulanmamıştır. Bu kurumlarda çalışmak isteyen aynı şartlara sahip öğretmenler arasında ayrımcılık, kayırma yapılmış ve yandaşlık kriteri dışında ön şart aranmamıştır.

Bir okulun proje yürütmesi için "Proje Okulu" olmasına gerek bulunmamaktadır. Normal statüde olan okullarda ulusal ve uluslararası proje yapabilmektedir. Dolayısıyla bütün okullar yerli, yabancı kuruluşlarla iş birliği anlaşmaları çerçevesinde çalışmalar yaparak gelişimlerini sürdürmelidir. Bu gelişim için Proje Okulu unvanına gerek yoktur. Bu uygulamanın asıl amacı okullarda siyasi kadrolar oluşturabilmektir.

Proje Okuluna dönüştürülen okullar, kadroları oturmuş, başarı düzeyi yüksek kurumlardı. İsimlerinin Proje Okulu olması nicelik ve nitelik açısından katkı sağlamamış, aksine okul kültürleri bozulmuş, kadrolar lağvedilmiş ve eğitim iklimi yok edilmiştir. Öte yandan öğretmenlerin çalışma barışı zedelenmiştir.

Proje okullarına öğretmen atama ve yönetici görevlendirilmesi için hiçbir somut ön şart belirlenmemiş, atama/görevlendirme yetkisi şartsız bir şekilde Bakan'a verilmiştir. Bir kişinin 38 bin öğretmen ve yöneticiyi tanıması ve değerlendirmesi mümkün değildir. Bu nedenle objektif değerlendirme yapılamayacağı ortadadır. Bu aşamada liyakat yerine, yandaşlık ve kayırmacılık devreye girmektedir.

Öte yandan öğretmenlere, bir yıllık çalışma karşılığında hizmet bölgelerinde bulunan illere ve hizmet alanındaki eğitim kurumlarına göre yıllık 10 ile 30 arasında puan verilmektedir. yanı sıra öğretmenler farklı çalışmalarından da hizmet puanı almaktadır. Ülkemizdeki ti okul/kuruma hizmet puan üstünlüğüne göre atama yapılırken, ülkemizin en gözde işlemlerinde hizmet puanı esas alınmalıdır.

8 Nisan 2025'te Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hiçbir somut kriter açıklamadan, liyakat ve kamu denetimi ilkesine bağlı kalmadan, sadece "bakan onayı" ile proje okullarına öğretmen ve yönetici atamaları gerçekleştirilmiştir. Bu atamalar gerçekleştirilirken, yıllardır emek veren, okullarını başarıyla temsil eden öğretmenler birdenbire norm fazlası durumuna düşmüştür. Bu öğretmenler il emrine çekilmiş ve zorunlu olarak başka okullara tayin başvurusu yapmışlardır. Her ne kadar bu öğretmenler eğitim-öğretim bitene kadar bu okullarda görevlerini sürdürecekse de, eğitim öğretim devam ederken yer değiştirme işlemlerinin yapılması öğrencilerin motivasyonunu azaltmış, üniversite sınavına girecek öğrencilerin çalışma sürecini olumsuz etkilemiştir.

Tüm bu nedenlerden dolayı öğretmenlerimizin yaşadıkları sorunların, Proje Okullarına atama/görevlendirme iş ve işlemlerinde yaşanan haksızlıkların araştırılması hususunda Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri kapsamında bir Meclis Araştırması açılması konusunda gereğini arz ederiz.

[PDF s. 5: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı]