Yapay kimyasalların çocuk gıdalarında kullanımının sonlandırılması ile doğal ve bitkisel gıda renklendiricilerine geçiş yapılması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Gıda güvenliği, bir toplumun biyolojik varlığını, nesillerin sağlığını ve geleceğini doğrudan koruma altına alan en temel egemenlik unsurudur. Hazır gıda sanayisinin büyümesiyle birlikte gıdaların albenisini, rengini ve raf ömrünü yapay yollarla artırmak amacıyla kullanılan kimyasal renklendiriciler, ülkemizde de kitlesel bir tüketim maddesi haline gelmiştir.

Ancak başta geleceğimiz olan çocuklarımız olmak üzere toplumun her gün maruz kaldığı bu yapay kimyasallar; nörogelişimsel bozukluklardan dikkat eksikliğine ve hiperaktiviteye kadar çok geniş bir yelpazede ciddi halk sağlığı tehditleri oluşturmaktadır. Ülkemizde gıda katkı maddelerine yönelik mevzuat kâğıt üzerinde mevcut olsa da, halk sağlığını sahada doğrudan koruyacak kurumsal mekanizmalar işletilmemekte ve çok ciddi yasal zafiyetler yaşanmaktadır.

Türkiye'de gıda katkı maddelerinin ve renklendiricilerin insan sağlığı üzerindeki etkilerini yeni bilimsel veriler ışığında anlık olarak inceleyen, bağımsız ve sürekli güncellenen ulusal bir gıda güvenliği otoritesi ne yazık ki bulunmamaktadır. Bu durumda da risk değerlendirilmesi yapılamamaktadır. Yine, çocuklarımızın veya risk altındaki farklı nüfus gruplarının gün içinde ne kadar yapay renklendirici tükettiğine, yasal olarak belirlenen "Kabul Edilebilir Günlük Alım Miktarı" (ADD sınırlarının aşılıp aşılmadığına dair ülkemizde şeffaf, güncel ve kapsamlı hiçbir ulusal tarama veya veri tabanı çalışması yürütülmemektedir.

Çocuklarda dikkat eksikliği ve hiperaktiviteyi tetiklediği tescillenen bu yapay kimyasalların çocuk gıdalarında tamamen yasaklanması ya da endüstrinin bu kimyasallar yerine pancar kökü, havuç, ıspanak gibi doğal bitkisel renklendiricileri ikame etmesini zorunlu kılacak yasal bir teşvik mekanizması ülkemizde mevcut değildir. Çocukların en çok tükettiği renkli şekerlemeler ve cips paketlerinin üzerindeki hiperaktivite uyarıları ya ambalajların arkasına mikroskobik boyutlarda gizlenmekte ya da denetim yetersizliği nedeniyle tamamen göz ardı edilmektedir. Ebeveynlerin şeffaf bilgiye ulaşma hakkı sahada fiilen engellenmektedir. Ülkemizdeki bu ağır zafiyetlerin giderilmesi adına, gelişmiş dünya standartlarında uygulanan ve ülkemizde de mutlaka hayata geçirilmesi gereken kurumsal örnekler mevcuttur.

Örneğin, Avrupa Birliği (AB) ve Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA): AB gıda güvenliği sisteminde, bir renklendiricinin gıdalara tek bir kez onay alması yeterli görülmemektedir. EFSA, izin verilen tüm katkı maddelerini yeni bilimsel ve toksikolojik veriler ortaya çıktıkça anlık ve dinamik olarak yeniden değerlendirmektedir. Ülkemizde de bu tarz bağımsız ve dinamik bir bilimsel kurulun ivedilikle kurulması gerekmektedir. AB mevzuatı kapsamında, çocukların aktivite ve dikkat düzeyleri üzerinde olumsuz etkileri kanıtlanan "Southampton yer aldığı ürünlerin etiketlerine çok net ve büyük puntolu uyarı yazıları yazılması zorunlu kılınmakta; teknolojik açıdan zorunlu olmayan veya tüketiciyi yanıltma riski taşıyan kimyasalların kullanımına doğrudan set çekilmektedir. Ülkemizde de ambalajlarda saklanan bu uyarıların görünür kılınması ve bu maddelerin çocuk gıdalarında tamamen yasaklanmasının altyapısı kurulmalıdır.

Sonuç olarak; yapay kimyasalların çocuklarımızın sağlığı üzerindeki zararları açıkça bilinirken, bu maddelerin çocuk gıdalarında kullanımının tamamen sonlandırılması, endüstrinin hızla doğal ve bitkisel renklendiricilere geçiş yapmasının yasal altyapısının kurulması ve sahadaki denetim zafiyetlerinin giderilmesi amacıyla Anayasanın 98. Maddesi, TBMM İç Tüzüğünün

104 ve 105. Maddelerine göre Meclis Araştırması açılmasını arz ve talep ederiz. Seçim Bölgesi

İN TANE

Vadi İndi ve ZAM