Bazı haber siteleri ve sosyal medya hesaplarına getirilen erişim engeli kararlarının etkilerinin tespit edilerek basın ve ifade özgürlüğünün korunması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Türkiye'de son dönemde haber ve yayın kuruluşlarının internet siteleri ile sosyal medya hesaplarına yönelik artan erişim engellerinin; ifade ve basın özgürlüğü, halkın haber alma hakkı ve demokratik toplum düzeni üzerindeki etkilerinin araştırılması ve sosyal medya hesapları ile basına uygulanan sansürün kaldırılmasına yönelik çalışmaların ne şekilde yürütüleceği hususlarının araştırılması amacıyla Anayasanın 98 inci İçtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri gereğince ekte sunulan gerekçe çerçevesinde Meclis Araştırması açılmasını aşağıda imzası bulunanlar olarak arz ve teklif ederiz. 14.10.2026
GEREKÇE
Türkiye bir müddetten beridir basında sansür ve otosansürü konuşmaktadır. Bu belki de ülke tarihinin ezelden beri değişmeyen bir gündemi. Ancak son yıllarda ve bilhassa 15 Temmuz sonrası iktidar ve yargı tarafından "meşru" gösterilmeye, görülmeye başlanmış olup, basına yönelik sansür ağır bir anayasal hak ihlali olarak tehlikeli boyutlara varmıştır.
Metnin tamamını göster (9 paragraf daha)Metni kısalt
Dünya ölçeğinde bakıldığında, cezaevinde — bulunan — gazeteci — sayısının kıyaslanamayacak ölçekte fazla oluşu, internet ve sosyal medya hesaplarına sürekli erişim engeli getirilmesi mevzusu yasama organının gündemine gelmeli ve yarattığı tahribat ortaya çıkarılmalıdır.
Türkiye'de internet ortamında haber ve bilgiye erişimin engellenmesi, uzun süredir basın ve ifade özgürlüğünün önündeki temel sorunlardan birisidir. Son dönemde ise erişim engellerinin yalnızca tekil içeriklerle sınırlı kalmadığı; haber sitelerinin tamamına, yayın kuruluşlarının sosyal medya hesaplarına ve gazetecilerin kişisel hesaplarına kadar genişlediği görülmektedir.
30 Eylül 2026 tarihinde T24'ün internet sitesi ile X hesabına erişim engeli getirilmiş; kararın, son bir yıl içerisinde yayımlanan 118 içerik gerekçe gösterilerek 5651 sayılı Kanun'un 8/A maddesine dayanılarak verildiği açıklanmıştır.
26 Eylül 2026 tarihinde ise Kısa Dalga'nın X hesabıile çok sayıda gazeteci, akademisyen ve farklı alanlarda faaliyet gösteren kişilerin sosyal medya hesapları "milli güvenlik ve kamu düzeninin korunması" gerekçesiyle erişime engellenmiştir.
Ekim ayının ilk haftasında da erişim engellerinin sürdüğü; İfade Özgürlüğü Derneği'nin EngelliWeb kayıtlarına göre 5 Ekim'de en az 70 X hesabının, 7 Ekim'de ise çok sayıda basın kuruluşu ve gazeteci hesabının erişime engellendiği bildirilmiştir. Avrupa Gazeteciler Federasyonu da son haftalarda haber sitelerinin yanı sıra gazetecilerin, medya kuruluşlarının ve sivil toplum örgütlerinin hesaplarına yönelik erişim engellerinin arttığına dikkat çekmiştir.
Öte yandan 2026 yılı içerisinde Kürt medyasına yönelik de yeni erişim engelleri uygulanmış; Nümedya24, Azadiya Welat ve Ajansa Welat'ın internet siteleri ile bazı sosyal medya hesapları Türkiye'den erişime kapatılmıştır.
Erişim engellerinin kapsamının genişlemesi, hangi içeriklerin hangi ölçütlerle "milli güvenlik", "kamu düzeni" veya benzeri gerekçeler kapsamında değerlendirildiği, kararların hangi idari veya yargısal merciler tarafından verildiği ve bu kararlara karşı etkili bir itiraz mekanizmasının bulunup bulunmadığı konusunda kamuoyunun aydınlatılmasını gerekli kılmaktadır.
Basın kuruluşlarının yayınları nedeniyle bütünüyle erişime kapatılması, yalnızca ilgili yayın kuruluşunun değil, toplumun haber ve bilgiye erişim hakkının da sınırlandırılması sonucunu doğurmaktadır. Bu nedenle erişim engellerinin münferit kararlar olarak değil, Türkiye'de basın ve ifade özgürlüğünün kullanımını etkileyen sistematik bir uygulama alanı olarak ele alınması gerekmektedir.
Bu çerçevede; haber siteleri, gazeteciler, medya kuruluşları ve sosyal medya hesaplarına yönelik erişim engellerinin sayısı, hukuki dayanakları, karar mercileri, gerekçeleri, uygulama biçimleri ve sonuçlarının ortaya konulması; erişim engellemelerinin Anayasa'nın ifade ve basın özgürlüğüne ilişkin hükümleri ile Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler bakımından değerlendirilmesi ve halkın haber alma hakkının korunması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Meclis Araştırması açılması önem taşımaktadır.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
AYNI KONUDA
Aynı konuda verilen diğer önergeler
TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.