Diyarbakır ilinde ulaşımda yaşanan trafik sorununun tüm yönleriyle araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Diyarbakır'daki ana ulaşım akslarında - yaşanan trafik sıkışıklığının, yetersiz ödenek iddialarının, duraksayan kavşak projelerinin ve çevre yolu bağlantı ihtiyaçlarının tüm boyutlarıyla incelenerek transit ve kent içi trafik yükünü azaltacak kalıcı çözümlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

Diyarbakır, sahip olduğu coğrafi konum itibariyle bölgesel ulaşım ve ticaret açısından kritik bir merkez olup kent merkezindeki ticari hareketlilik ve trafik yoğunluğu, Karayolları Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki Şanlıurfa, Silvan, Elazığ yolları ve Mardin Yolu (Karacadağ Bulvarı) etrafında şekillenmektedir. Bu güzergâhlar yalnızca kent içi ulaşımı değil, aynı zamanda İran ve Irak yönüne seyahat eden uluslararası transit taşımacılık yükünü de üstlendiğinden, hemzemin kavşaklarda meydana gelen sıkışıklıklar ulaşım sürelerini uzatmakta ve kent yaşamını olumsuz etkilemektedir. Transit trafiğin şehir merkezinden uzaklaştırılması adına Mardin Yolu ile Silvan Yolu ve Silvan Yolu ile Elazığ Yolu arasında çevre yolu bağlantılarının tesis edilmesi zorunluluk arz etmektedir. Bunun yanı sıra, Seyrantepe Kavşağı ile Organize Sanayi Bölgesi arasında artan sanayi ve ağır taşıt trafiği farklı seviyeli kavşak düzenlemelerini gerekli kılarken, Şanlıurfa Yolu üzerinde alt geçitlerle sağlanan kesintisiz ulaşımın Otogar Kavşağı sonrasında kesintiye uğraması trafiğin belirli noktalarda yığılmasına yol açmaktadır.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığınca yol ve köprü yapımı için yeterli ödenek ayrılmadığı gerekçesiyle Şanlıurfa, Silvan ve Elazığ yollarındaki bazı kavşakların alt ve üst geçit yerine hemzemin "Yeni Nesil Akıllı Kavşak" modeliyle ihale edildiği ifade edilmektedir. Ancak bu hemzemin düzenlemelerin transit geçişlerdeki kesintileri tamamen gidermesi mümkün görünmemektedir. Üstelik Şubat 2026'da sözleşmesi imzalanan bu çalışmalar kapsamında bugüne kadar yalnızca 450 Evler Kavşağı tamamlanmış, diğer kavşaklardaki süreçler ise belirsizliğe bürünmüştür. Günün önemli bir kısmında kilitlenen Mardin Yolu (Karacadağ Bulvarı) için de kalıcı bir yatırım takvimi henüz ortaya konulmamıştır.

Açılması istenen Meclis Araştırması çerçevesinde, söz konusu kavşak ihalelerinin tarihi, sözleşme bedeli, ayrılan ve harcanan ödenek miktarları ile işlerin fiziksel ve finansal gerçekleşme oranlarının ayrıntılı biçimde incelenmesi 450 Evler Kavşağı dışındaki alanlarda yaşanan gecikmelerin teknik ve idari nedenleri, 2026 yılı karayolu ve köprü yatırımları için Diyarbakır'a tahsis edilen toplam ödenek miktarı ve hemzemin modeller yerine kesintisiz ulaşım sağlayacak farklı seviyeli geçiş projelerinin yatırım programına alınmama gerekçeleri araştırma konusudur.

Ayrıca Mardin Yolu üzerindeki kavşaklar için yürütülen etüt ve projelerin mevcut durumu, Mardin-Silvan ve Silvan-Elazığ çevre yolu bağlantılarının güzergah tespiti, yatırım programına alınma takvimi ve öngörülen maliyetlerinin incelenmesi istenmektedir. Son olarak, Seyrantepe-OSB hattında geçmişte tasarlanan alt ve üst geçit projelerinin akıbeti, Otogar Kavşağı sonrasındaki kesintinin teknik gerekçeleri ve 450 Evler Kavşağı projesine esas teşkil eden trafik sayım verilerinin güncelliği ile gelecek projeksiyonlarının doğruluğu Meclis Araştırması kapsamında ele alınmalıdır. i R hall 15 ADA 17 FA bU —