Sağlık alanındaki eşitsizliklerin ve bunların nedenlerinin tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Sağlıkta eşitsizlikler, herkesin en yüksek sağlık düzeyine ulaşması için adil bir fırsata sahip olmaması durumudur ve hem toplumsal hem de ekonomik açıdan kritik bir öneme sahiptir. Bireylerin doğdukları, büyüdükleri, çalıştıkları veya yaşadıkları çevre yüzünden önlenebilir hastalıklara yakalanması ya da daha erken ölmesi toplumsal adalet ilkesine aykırıdır.

Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması (TNSA) ve TÜİK verileri, ülkemizde sağlık göstergeleri bakımından iller ve sınıflar arasında uçurumlar bulunduğunu somut biçimde ortaya koymaktadır. Türkiye'de bebek ölüm hızı Avrupa Birliği ortalamasının yaklaşık üç katı düzeyinde seyrederken, sosyoekonomik açıdan en yoksul hanelerde doğan bebeklerde ölüm riski en yüksek gelir grubuna kıyasla üç katına çıkmaktadır. Benzer şekilde beş yaş altı çocuk ölümleri de yoksul kesimlerde kabul edilemez bir boyuta ulaşmıştır. İller bazında bakıldığında batı illerinde binde 4 düzeylerinde olan bebek ölümleri, dezavantajlı bölge illerimizde binde 16'yı aşarak dört katı bulan bir adaletsizliği gözler önüne sermektedir.

Yaşam süresi eşitsizliği, sağlığın sosyal belirleyicileriyle birlikte, coğrafi eşitsizliğin en somut kanıtıdır. TÜİK hayat tabloları verilerine göre doğumda beklenen yaşam süresi en yüksek il ile en düşük il arasında 5 yıla varan fark bulunmaktadır. Bir yurttaşın hangi sosyal sınıf içerisinde ve nerede doğduğunun ne kadar yaşayacağını belirlediği bir düzen, sağlık hakkı ve eşit yurttaşlık ilkesiyle bağdaşmamaktadır.

Türkiye'de doğumda beklenen yaşam ümidi erkeklerde 75,9 yıl, kadınlarda 81,1 yıl iken; örneğin Fransa'da sırasıyla 80,2 ve 85,8 yıldır. Bugün ülkemizde doğan bir bebeğin, aynı gün Fransa'da dünyaya gözlerini açan bir bebekten erkeklerde 4,3 yıl ve kadınlarda 4,7 yıl önce yaşamını yitirecek olması, kabul edilemeyecek bir sağlıkta eşitsizliktir. Bu eşitsizliğe yol açan sağlığın sosyal belirleyicilerini ayrıntılı olarak ele almak gerekir.

Koruyucu sağlık hizmetleri ve birinci basamak altyapısındaki eşitsizlikler bu tabloyu daha da ağırlaştırmaktadır. En varlıklı hanelerde çocukların tam aşılılık oranı yüzde 80'lerin üzerindeyken, en yoksul hanelerde bu oran yüzde 64'e kadar gerilemektedir. Bunun yanı sıra nüfusa düşen hastane yatağı, hekim, hemşire ve yoğun bakım yatağı dağılımında, iller arasında derin dengesizlikler sürmektedir.

Sağlık hizmetlerinin piyasalaşması, katkı-katılım payları, hekim göçü ve randevu krizleri yoksul halk kesimlerinin sağlık hakkını fiilen sınırlandırmaktadır. Sağlıkta eşitsizliklerin giderilmesi; sağlığın sosyal belirleyicilerini iyileştiren, birinci basamağı güçlendiren ve bölge ayrımı gözetmeyen kamusal bir planlamayı gerektirmektedir.

Bu gerekçelerle; TBMM bünyesinde bir Araştırma Komisyonu kurularak, ülkemizdeki sağlık eşitsizliklerinin nedenlerini çok boyutlu olarak araştırmak ve kamucu, eşit, ücretsiz, erişilebili bir sağlık sistemini inşa etmek amacıyla "Sağlıkta Eşitsizliklerin Belirlenmesi ve Ortad Yönelik Politika Önerileri" konulu bir Meclis Araştırması Komisyonu kurulması için 2929

SOS MU

4 Dvd Mh San TAŞRA Yöygelkdir. | PASTA