İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS’TE BUGÜN
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/4954 GÜNDEME GİRECEK

TRT'nin finansal yapısı ile bütçesini nasıl kullandığının ve ödediği vergilerin tüm yönleriyle araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Son güncelleme: Kaynak: TBMM

İlk imza: Talat Dinçer Mersin · Yeni Parti ve 20 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT), doğrudan vatandaşlarımızın ödediği kamu katkı payları ve vergilerle finanse edilmektedir. Ancak son yıllarda TRT'nin mali yönetimi, bütçe disiplini ve harcamalarının şeffaflığına ilişkin tartışmalar TBMM soru önergeleri ile yoğunlaşmaktadır. Devletin kaynaklarını halktan toplayarak bu denli büyük bir bütçeye sahip olan kurumun; topladığı vergileri nasıl harcadığı, iç ve dış yapımlara ne kadar kaynak ayırdığı ve kamuoyunu bilgilendirme yükümlülüğü giderek daha kritik bir önem kazanmaktadır.

Mali arşiv verilerine göre, son 22 yılda vatandaşların ödediği toplam TRT vergisi ve bandrol gelirleri 12,5 milyar doları (güncel kur karşılığı yaklaşık 588 milyar Türk Lirası) aşmıştır. Ancak bu devasa meblağın harcandığı alanlar, faaliyet raporlarında kamuoyuna detaylandırılmamaktadır. TRT, yayınlarını desteklemek adına ithal veya imal edilen cihazlardan 3093 sayılı Kanun uyarınca bandrol ücreti tahsil etmektedir. Ticari ithalat maksadı dışında yurt dışından yolcular tarafından getirilen cihazlar için 2026 yılı maktu bandrol tarifesi uyarınca; cep telefonlarından 20 Euro, bilgisayar ve tabletlerden 10 Euro, televizyonlardan ise ekran boyutuna göre 8 ila 80 Euro arasında değişen ücretler alınmaktadır. Piyasada satılan ticari ürünlerde ise araç içi radyo-navigasyon sistemleri nedeniyle taşıt bedelleri üzerinden, ithal cep telefonları ve televizyonlardan ise doğrudan matrah bazlı yüksek yüzdelik bandrol kesintileri yapılmaktadır. 2022 yılı itibarıyla elektrik faturalarındaki yüzde 2'lik TRT payı kaldırılmış olsa da bu bütçe kaybı elektronik cihazlardaki bandrol gelirlerinin hacimsel artışıyla fazlasıyla telafi edilmiştir. Kurumun bandrol gelirleri; 2023'te 18,2 milyar TL iken, 2024'te 25,8 milyar TL'ye tırmanmış ve TRT'nin toplam bütçe gelirlerinin yaklaşık yüzde 85'ini oluşturacak seviyeye ulaşmıştır.

Kurumun harcanmayan nakit varlıklarının yönetimi de dikkat çekmektedir. Finansal tablolara yansıyan bağımsız bütçe analizlerine göre, Hazine'nin yüksek faizlerle borçlandığı bir makroekonomik iklimde, TRT'nin banka hesaplarında, vadeli-vadesiz mevduatlarında ve Hazine bonosu gibi menkul kıymetlerinde tutulan toplam likit varlığı 12,6 milyar lirayı aşmıştır. Buna karşın, faiz piyasalarından elde edilen milyarlarca liralık nemanın ve kamu katkısının vatandaş odaklı projelere nasıl yansıtıldığına dair şeffaf açıklamalar eksik kalmaktadır. 2024 yılı faaliyet raporuna göre brüt satış gelirleri 30,9 milyar TL, net dönem kârı ise 5,2 milyar TL olarak beyan edilmiştir. Ancak uzmanlar, yasal bir zorunluluk olarak toplanan 'bandrol gelirleri' dışarıda tutulduğunda, TRT'nin ticari yayıncılık ve reklam faaliyetlerinden (4,7 milyar TL reklam geliri dahil) kâr etmek bir yana, 20 milyar liranın üzerinde yapısal faaliyet zararı yazdığına dikkat çekmektedir.

Son yıllarda TRT'nin ödediği kurumlar vergisi tutarları ile yasal muafiyetlerinin sınırları, bütçe denetimlerinde şeffaflık tartışmalarının odak noktasını oluşturmaktadır. Halkın vergileriyle devasa bir bütçeyi yöneten ve Anayasa uyarınca özerk olması gereken bu kamu kurumunun, yurt dışı temsilcilik harcamalarını, dış yapım ortaklıklarına ödenen meblağları ve bütçe dağılımlarını kuruşu kuruşuna halka beyan etmesi, vatandaşlarımıza karşı taşıdığı kamusal sorumluluğun en temel gereğidir. Bu noktada Anayasamixin 98'nci Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince i ederim. 28.10.2026

[PDF s. 2: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı]

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

21 İMZA
Yeni Parti 21

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.

Bu sayfayı paylaş

X WhatsApp Telegram Facebook