Avukatlık ve avukatlık stajı alanında; eğitim, istihdam, çalışma koşulları ve denetim konularındaki sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Son güncelleme: Kaynak: TBMM
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Türkiye'de avukatlık stajının ekonomik ve sosyal koşullarının, mesleğe girişte karşılaşılan mali yükümlülüklerin, avukatların istihdam, ücret, sosyal güvenlik ve özlük haklarına ilişkin sorunlarının, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin belirlenme usulü ve yeterliliğinin araştırılması; CMK ve adli yardım hizmetlerindeki ücret ve ödeme sorunlarının, avukatlara yönelik şiddetin, savunma görevinin yerine getirilmesinde karşılaşılan engellerin ve birden fazla, baronun bulunduğu illerde eşitlik ve liyakat ilkelerine ilişkin iddiaların incelenerek bağımsız savunmanın güçlendirilmesine yönelik çözüm önerilerinin geliştiri İ Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104 ve 105'inci maddeleri Araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 02.11.2026
GEREKÇE Avukatlık, yargının kurucu unsurlarından olan bağımsız savunmayı temsil eden, kamu hizmeti niteliği taşıyan serbest bir meslektir. Avukatların ekonomik, idari ve siyasi baskılardan bağımsız biçimde görev yapabilmeleri, yalnızca meslek mensuplarının hakları açısından değil, vatandaşların adalete erişimi ve adil yargılanma hakkı bakımından da zorunludur. Ancak mesleğe girişten çalışma yaşamına kadar karşılaşılan yapısal sorunlar, savunma görevinin etkin biçimde yürütülmesini güçleştirmektedir.
Bir yıllık zorunlu avukatlık stajı süresince bütün stajyerleri kapsayan düzenli ve karşılıksız bir gelir güvencesinin bulunmaması, genç hukukçuları aile desteğine, borçlanmaya veya ücretli iş bulma imkânına bağımlı bırakmaktadır. Geri ödemeli staj kredisinin yeterliliği, ücretsiz çalışma uygulamaları, mevcut sosyal güvenlik kapsamı ve emekliliğe esas hizmet borçlanmasının mali yükü araştırılmalıdır. Stajın ardından ödenen ruhsat harcı, baroya giriş keseneği ve diğer zorunlu giderlerin mesleğe girişte yarattığı eşitsizlik de değerlendirilmelidir. Bir yıllık staj boyunca en az net asgari ücret tutarında karşılıksız destek sağlanması, sosyal güvenlik primlerinin karşılanması ve ilk mesleğe giriş giderlerinin kaldırılması seçenekleri incelenmelidir.
Metnin tamamını göster (8 paragraf daha)Metni kısalt
Mesleğe başlayan avukatların büro kurma giderleri, yüksek kira ve işletme maliyetleri, vergi ve sosyal güvenlik yükümlülükleri ile yeterli gelir elde edememe sorunları önem taşımaktadır. Ücretli çalışan avukatların düşük ücret, sigortasız çalışma, fazla mesai, iş güvencesi ve mobbing şikâyetleri ile kadın avukatların gebelik, doğum ve bakım sorumlulukları nedeniyle karşılaşabildikleri mesleki güçlükler araştırılmalıdır. Hukuk fakültelerindeki kontenjanlar, uygulamalı eğitim, stajın niteliği ve Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı uygulamasının mesleğe erişim ve fırsat eşitliği üzerindeki etkileri de değerlendirilmelidir.
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin belirlenme usulü, güncellenme ölçütleri ve tarifede öngörülen ücretlerin avukatların üstlendikleri hukuki sorumluluk, harcadıkları emek ve zaman, mesleki giderler ve güncel ekonomik koşullar karşısındaki yeterliliği araştırılmalıdır. Tarife tutarlarının belirlenmesinde enflasyon, alım gücü kaybı, vergi ve sosyal güvenlik yükleri, büro işletme maliyetleri ile hukuki hizmetlerin niteliğinin ne ölçüde dikkate alındığı incelenmelidir. Baroların tekliflerinin değerlendirilme usulü, Türkiye Barolar Birliği ve Adalet Bakanlığının yasal yetkileri çerçevesinde yürütülen süreçler ile meslek mensuplarının taleplerinin tarifeye ne ölçüde yansıdığı ortaya konulmalıdır. Avukatlık ücretlerinin mesleki emeğin karşılığını koruyacak yeterlilikte olması, bağımsız ve nitelikli savunmanın sürdürülebilmesi bakımından önem taşımaktadır. Bununla birlikte ekonomik güçlük yaşayan vatandaşların hukuki yardıma erişiminin kolaylaştırılması, adli yardımın kapsamının ve finansmanının güçlendirilmesi ile hak arama imkânlarının geliştirilmesine yönelik kamusal sorumluluklar da değerlendirilmelidir. Avukatların ekonomik ve mesleki güvencelerinin güçlendirilmesi ile vatandaşların adalete erişiminin kolaylaştırılması birlikte ele alınmalıdır.
CMK kapsamında görevlendirilen müdafi ve vekillerin ücretlerinin üstlendikleri sorumluluk, harcadıkları emek, çalışma süreleri ve zorunlu giderler karşısında yeterliliği önemli bir sorundur. Türkiye Barolar Birliği tarafından da gündeme getirilen ücretlerin yetersizliği hukuki yardım işlemlerinin ayrıca ücretlendirilmemesi ve ödeme koşullarına ji (şkilPs araştırılmalıdır. Özellikle avukatların hak ettikleri ücretleri zamanında tahsil edeme süreleri, vergi ve tevkifat uygulamaları, yol ve diğer zorunlu giderlerin karşılanması ile adli yardım hizmetlerinin finansmanında yaşanan sorunlar birlikte değerlendirilmelidir.
Kamu kurumlarında görev yapan avukatların ücret, ek ödeme, vekâlet ücreti, kariyer ve özlük haklarına ilişkin talepleri ile kadrolu ve sözleşmeli istihdamdan kaynaklanan farklılıklar ayrıca incelenmelidir. Kamu avukatlarının görevlerini yerine, getirirken mesleki bağımsızlıklarının korunması, idari baskılar karşısındaki güvenceleri ve diğer kamu görevlileriyle aralarındaki ücret ve statü farklılıklarının hukuki dayanakları araştırılmalıdır.
Avukatlara yönelik tehdit, darp ve silahlı saldırılar, savunma görevinin güvenli koşullarda yürütülmesi bakımından ciddi bir sorundur. Meslek örgütlerinin açıklamalarına yansıyan saldırılar, avukatların mesleki faaliyetleri sırasında karşılaştıkları güvenlik risklerinin incelenmesini gerekli kılmaktadır.. Adliyelerde, kolluk birimlerinde, ceza infaz kurumlarında ve haciz işlemlerinde yaşanan güvenlik sorunları; avukatların müvekkilleriyle görüşme, soruşturma ve dava dosyalarını inceleme, delillere erişme ve savunma faaliyetlerini müdahaleye uğramadan sürdürme haklarıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Birden fazla baronun bulunduğu illerde kamu kurumlarının barolara ve avukatlara yaklaşımında eşitlik ve tarafsızlık ilkelerinin korunması ayrıca önem taşımaktadır. Ankara 2 No'lu Baro Başkanı tarafından hâkim ve savcı alımlarına ilişkin yapılan ve baro üyeleri lehine ayrıcalık iddialarını gündeme getiren açıklamalar üzerine İzmir Barosu tarafından suç duyurusunda bulunulmuştur. Açıklamalara ilişkin farklı beyanlar da dikkate alınarak, yargı mesleklerine kabul süreçlerinde baro üyeliği veya kurumsal referanslar üzerinden ayrıcalık sağlanıp sağlanmadığı araştırılmalıdır. Kamu kurumlarının barolarla kurduğu ilişkilerde, mesleki hizmetlere ve dijital uygulamalara erişimde farklı muamelelerin bulunup bulunmadığı ile bunların hukuki gerekçeleri de incelenmelidir.
Anayasa'nın 2, 10, 17, 36, 49, 60 ve 135'inci maddeleri ile 1136 sayılı Avukatlık Kanunu kapsamında; stajyer avukatların ve meslek mensuplarının ekonomik ve sosyal haklarının, avukatlık ücretlerinin belirlenme usulü ve yeterliliğinin, bağımsız savunmanın güvencelerinin, kamu idarelerinin eşitlik yükümlülüğünün ve mesleki faaliyetlerde karşılaşılan yapısal sorunların araştırılarak uygulanabilir çözümler belirlenmesi amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir Araştırma Komisyonu kurulması zorunlu hale gelmiştir.
İlmek Mu
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.