İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS’TE BUGÜN
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/5052 GÜNDEME GİRECEK

Bireysel silahlanmanın boyutları ile neden olduğu sorunların araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Son güncelleme: Kaynak: TBMM

İlk imza: Şeref Arpacı Denizli · Yeni Parti ve 20 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Türkiye'de bireysel silahlanmanın boyutlarının, nedenlerinin ve toplumsal sonuçlarının araştırılması, ruhsatsız silahların üretim ve temin yollarının ortaya çıkarılması, silah satışı ve ruhsatlandırma süreçlerindeki denetim eksikliklerinin incelenmesi, çocukların ve gençlerin silahlara erişiminin önlenmesi ve silahlı şiddetle mücadelede alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 104 ve 105*inci maddeleri uyarınca bir Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz. 05.10.2026 o İN> KALUT

SEL

GEREKÇE

Metnin tamamını göster (8 paragraf daha)Metni kısalt

Yaşama hakkı insanın en temel hakkıdır. Devlet, herkesin yaşam ve güvenlik hakkını korumakla yükümlüdür. Bu sorumluluk, bireysel silahlanmayı sınırlandıran düzenlemelerle birlikte silaha erişimin etkin biçimde denetlenmesini de gerektirmektedir. Barış kültürünü güçlendiren, anlaşmazlıklarda şiddet içermeyen çözüm yöntemlerini yaygınlaştıran çalışmaların kamu politikalarında yer bulması gerekmektedir.

Türkiye'de bireysel silahlanma, yol açtığı ölümler ve yaralanmalarla ağır bir toplumsal sorun olmayı sürdürmektedir. Evlerde, sokaklarda ve kamusal alanlarda yaşanan silahlı şiddet, yurttaşların yaşamını ve güvenliğini tehdit etmektedir. Savunma amacıyla edinilen silahlar dahi aile içi şiddette, kadın cinayetlerinde ve gündelik anlaşmazlıklarda ölümcül araçlara dönüşebilmektedir. Silaha erişimdeki denetim eksiklikleri ise şiddetin sonuçlarını ağırlaştırmaktadır.

Umut Vakfı'nın yerel ve ulusal basına yansıyan olaylardan derlediği Türkiye Silahlı Şiddet Haritası'na göre, 2025 yılında 3 bin 422 silahlı şiddet olayında 2 bin 225 kişi hayatını kaybetti, 3 bin 167 kişi yaralandı. Bu olayların 2 bin 784'ünde ateşli silahlar, 638'inde kesici ve delici aletler kullanıldı. Raporun basına yansıyan olayları kapsaması, verilerin ülke genelindeki şiddetin tamamını göstermediğini de ortaya koymaktadır.

Ruhsatsız silahların hangi kanallardan temin edildiği, yasa dışı üretim ve satış ağlarının nasıl işlediği, internet ve sosyal medya üzerinden yürütülen satışların nasıl önlendiği ayrıntılı biçimde araştırılmalıdır. Denetim, silahı taşıyan ya da kullanan kişiye ulaşmakla sınırlı kalmamalıdır. Silahın üretiminden satışına, dağıtımından kullanımına kadar bütün aşamaları kapsamalıdır. Kaçakçılık ağlarının ve yasa dışı satış kanallarının varlığını sürdürmesi, silahlı şiddetle mücadelede kalıcı sonuç alınmasını güçleştirmektedir.

Çocukların ve gençlerin silahlara erişimi de araştırmanın temel başlıklarından biri olmalıdır. Silahların evlerde nasıl muhafaza edildiği, çocukların bu silahlara hangi koşullarda ulaşabildiği ve suç örgütlerinin çocukları silahlı eylemlerde kullanmasının nasıl önleneceği incelenmelidir. Eğitim kurumları, sosyal hizmet birimleri ve kolluk arasında erken müdahaleyi mümkün kılan bir iş birliği kurulmalıdır. Şiddeti ve silah taşımayı özendiren içeriklerin çocuklar üzerindeki etkileri de bu kapsamda ele alınmalıdır.

Bireysel silahlanmanın gerçek boyutunu ortaya koyabilmek için ruhsatlı ve ruhsatsız silahlara ilişkin güncel, karşılaştırılabilir ve kamuoyuna açık verilere ihtiyaç vardır. Silah taşıma ve bulundurma ruhsatlarının yıllara göre dağılımı, ruhsatların verilme ve iptal gerekçeleri, silahlı suçlarda kullanılan silahların ruhsat durumu ve yasa dışı silahların temin yolları birlikte değerlendirilmelidir. Kurumların farklı kapsamlarla tuttuğu kayıtlar arasında uyum sağlanması, denetim eksikliklerinin tespiti açısından da gereklidir.

Silah ruhsatı verilmesinde uygulanan ölçütlerin ve ruhsat sahiplerine yönelik kontrollerin yeterliliği ayrıca incelenmelidir. Şiddet geçmişi, tehdit davranışları ve aile içi şiddet riski gibi unsurların ruhsatlandırma ve ruhsatın devamı süreçlerinde nasıl değerlendirildiği araştırılmalıdır. Hakkında koruyucu veya önleyici tedbir kararı bulunan/kiŞilerin ASifakil erişimini engelleyen uygulamaların etkinliği de denetlenmelidir. Kad arıpye çöğ arın yaşamını tehdit eden riskler karşısında kurumların zamanında harekete geçmesi sağlam idir. Ruhsatsız silahlara ilişkin cezaları artıran düzenlemelerin uygulamadaki etkisi de değerlendirme gerektirmektedir. İçişleri Bakanlığının açıkladığı düzenlemeyle kanuna aykırı silah satın alma, taşıma veya bulundurma fiilleri için hapis cezaları artırılmıştır. Ancak cezaların ağırlaştırılmasıyla birlikte denetimlerin, soruşturmaların ve yargı süreçlerinin caydırıcılığı da incelenmelidir. Yasa dışı silah arzını önleyen ve şiddet riskine erken müdahale eden uygulamalar güçlendirilmelidir.

Kontrolsüz bireysel silahlanmanın yol açtığı ölümleri önlemek, yurttaşların güven içinde yaşamasını sağlamak ve cezasızlık algısını ortadan kaldırmak kamunun sorumluluğudur. Bu nedenle bireysel silahlanmanın nedenlerinin ve sonuçlarının bütün yönleriyle araştırılması, ruhsatsız silahların temin yollarının engellenmesi, ruhsatlandırma ve denetim süreçlerindeki eksikliklerin giderilmesi ve silahlı şiddeti önleyecek tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılması gerekmektedir.

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

21 İMZA
Yeni Parti 21

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.

Bu sayfayı paylaş

X WhatsApp Telegram Facebook