İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS’TE BUGÜN
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/5056 GÜNDEME GİRECEK

Bazı belediyelere kayyım atanmasının mali, idari ve toplumsal etkilerinin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Son güncelleme: Kaynak: TBMM

İlk imza: Mehmet Rüştü Tiryaki Batman · DEM Parti ve 19 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

"İYİ SOPA KER EN yar

"31 Mart 2024 yerel seçimlerinden bu yana aralarında Hakkari, Mardin, Van, Batman, Siirt ve Esenyurt'un da bulunduğu on üç belediyeye atanan kayyımların yönetimleri döneminde yapılan, harcamaların, ihalelerin, taşınmaz ve personel işlemlerinin, Sayıştay raporlarına ve rüşvet soruşturmalarına yansıyan usulsüzlüklerin tüm yönleriyle araştırılması, seçilmiş yönetimlerin yerine kayyım getirilmesinin belediye kaynakları, kamu maliyesi ve yerel hizmetler üzerinde yarattığı ekonomik ve toplumsal tahribatın tespiti ve bu tahribatın giderilmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Anayasa'nın 98'inci, İç Tüzüğün 104 ve 105*inci

• Maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederiz. c TEYAŞAYARRSİ .

Metnin tamamını göster (17 paragraf daha)Metni kısalt

GEREKÇE ÖZETİ

Haziran 2024'te Hakkari ile başlayıp Mart 2025'te Şişli ile devam eden seçilmiş belediye TİS Başkânlafinın görevden uzaklaştırılmalarıyla birlikte 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde onunu

DEM Parti'nin üçünü CHP'nin kazandığı toplam 13 belediyeye kayyım atanmıştır. Mart 2025'ten bu yana yeni bir kayyım görevlendirmesi yapılmadıysa da tek bir belediye de seçilmiş başkanına iade edilmemiştir. Hatta Van Bahçesaray İlçe Belediye Eşbaşkanı Ayvaz Hazır hakkındaki mahkumiyet kararı istinafta kaldırılarak dosya beraatla sonuçlarımış olmasına ve Erzurum Bölge İdare Mahkemesi'nin Hazır'ın görevden uzaklaştırılması ve kayyım görevlendirilmesi işlemini hukuka aykırı bularak iptal etmesine rağmen belediyenin başında Bakanlığın atadığı kayyım oturmaya devam etmektedir.

Seçilmiş belediye eş başkanlarının yerine vali ve kaymakamların görevlendirilmesi salt demokrasiye, seçme ve seçilme hakkına yönelmiş ağır bir müdahaleden ibaret değildir.

• 2016'dan beri yerleşik hale getirilmiş ve on yıldır bir belleksizleştirme, kent/kültür kırımı aparatı olarak konumlandırılmış bu yönetim politikasının en önemli bir diğer ayağı da şüphesiz bir rant bölüşüm fırsatı olarak işlev görmesidir.

Halka ait olan varlıklar üzerindeki karar yetkisinin seçilmiş organlardan alınarak merkezi idareye bağlı "memurlara" devredildiği kayyım rejimi, belediye bütçesinin halkın ihtiyaçları doğrultusunda oluşturulması ve harcamaların demokratik yollarla denetlenmesi arasındaki bağı koparmaktadır. Seçilmişlerin hesap verdiği yerde kayyımların hiçbir siyasal sorumlulukla karşılaşmadan harcama yaptığı bu düzenin belediye kaynaklarını, ihaleleri ve taşınmazları bir rant bölüşümü aracına çevirdiği oldukça kısıtlı da olsa Sayıştay raporlarında karşımıza

GEREKÇE

2020) ŞALE "denetimleri sonucunda 376 belediye ve bağlı idare için rapor düzenleyen Sayıştay'ın

Nitelediği belediyeler arasında kayyımla yönetilen belediyeler de yer almaktadır.

Sayıştay Mardin Büyükşehir Belediyesi'ne ilişkin hazırladığı raporda 24 ayrı mevzuata aykırılık bulgusu düzenlemiş bir önceki yıl tespit ettiği 18 aykırılığın da giderilmeden sürdüğünü kaydetmiştir. 2025'te satın alınan 41 bin gıda kolisinin 40 bin 200'ü dağıtılmış dağıtanlardan yalnızca 5 bin 700'ünü büyükşehir belediyesi dağıtmış 34 bin 500'ü kaymakamlıkların bünyesindeki sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarına ve ilçe belediyelerine devredilmiştir. Midyat, Savur, Ömerli ve Yeşilli'nin AKP'li belediyelerine toplam 317 milyon lira nakdi yardım yapılmış aynı belediyeler için ayrıca 113 milyon 988 bin lira, yel, yapım gideri ve 13 milyon 714 bin lira iş makinesi kiralama gideri karşılanmıştır.

Şöyü iyiştây t bu yardımların usule aykırı olduğunu ilçe belediyelerinin yatırım programındaki projelerin gerçekten var olup olmadığının dahi kontrol edilmediğini belirtmektedir. Özcesi Mardin halkının kaynağından yaklaşık 445 milyon lira, denetimsizce AKP'li belediyelere akıtılmıştır. Yine Mardin 1969 Spor Kulübüne 6 bin 800 adet forma için 18 milyon 700 bin lira ödendiği tespit edilen raporda Sayıştay, profesyonel spor kulüplerine hangi adla olursa olsun nakdi veya ayni yardım yapılamayacağını hatırlatmıştır. Başka kamu kurumlarının hizmet binalarının bakımına, donatımına ve araç alımına belediye bütçesinden 85 milyon lirayı aşan kaynak ayrılmış, bazı gelir kalemlerinde 188 milyon liralık tahakkukun yalnızca 50 milyon Lirası tahsil edilebilmiş, ilan ve reklam vergisinde tahsilat yüzde 9'da kalmıştır.

Vah Büyükşehir Belediyesinin 2025 yılı denetimine ilişkin raporda ise belediyenin bilançosu

DA "taşınmaz kayıtları arasında 8,3 milyar TL'yi aşan uyumsuzluk bulunduğu belirtilmektedir: Belediyenin bilançosunda taşınmazların değeri yaklaşık 8 milyar 671 milyon lira görünürken taşınmaz icmal cetvelindeki tutar 362 milyon liradır. Yine Gecekondu Kanunu uyarınca belirli amaçlarla kullanılması gereken fondan 4 milyon 280 bin lira amacı dışında harcanmış, 2025'te peşin veya taksitle satılan 51 arsanın muhasebe kaydı mevzuata uygun tutulmamış, toplu taşımada kullanılan ticari plakaların işletme hakları ihale yapılmadan ve süresiz biçimde üçüncü kişilere devredilmiştir. Fuar, seminer, tanıtım, gezi ve yarışma programları için 26 milyon 823 bin lira harcanmış bu harcamanın hangi ortak ihtiyacı karşıladığını gösteren bir sonuç raporu hazırlanmamıştır. Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu yüz binin üzerindeki belediyelere kanunla öt Günlük Badın konukevi açma yükümlülüğünün yerine getirilmemesi ise harcama tercihlerini Böstetmesi açısından önemli bir tespittir.

Yine Bahçesaray Belediyesinde doğrudan temin yoluyla gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarının, 7,54 milyon TL'lik yüzde 10 sınırına rağmen Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmaksızın 35,53 milyon TL'ye ulaştığı ve yaklaşık 2,66 milyon TL verginin ilgili vergi dairesine aktarılmadığı; Ovacık Belediyesinde de iller bankasındaki yaklaşık 2,28 milyon TL'lik sermaye payının mali tablolarda sıfır gösterildiği 2025 yılı Sayıştay raporlarında yer alan bulgulardır.

Kayyım rejiminin hesap verebilirlik sorunu en çıplak haliyle ortaya koyan en yakın örneklerden biri de Esenyurt'tur. Kayyım Can Aksoy'un görevlendirdiği Belediye Başkan Yardımcısı Yusuf Ulutaş'ın evinde 7 Ekim 2026 tarihinde yapılan aramada 450.854 dolar, 31.815 avro, 2.580.000 TL ve çok sayıda ziynet eşyası bulunmuştur. Yine soruşturmayla bağlantılı olduğu bildirilen başka bir adreste 7 milyon dolar ile 400 bin avro nakit çıkmıştır. 2025 yılı para transferi işlem hacmi 231 milyon TL'yi aşan Ulutaş tutuklanmış onu yardımcılığa getiren Kayyım Aksoy ise İstânbuk*WVali Yardımcılığı görevine devam edeceği bildirilerek belediyedeki görevden Bilimıştır. Ancak Esenyurt halkının oyu ve iradesi iade edilmemiş evlerinden ve gizli kasalarından milyonlarca dolar çıkan kayyım yönetimi başka bir kayyım yönetimiyle değiştirilmiştir.

Bu tablo bir yönetim zafiyetinden öte bir tercihin sonucudur. Seçilmiş yönetimin yerine konan bu düzen, belediyeleri hizmet üreten kurumlardan borçlanan, mal varlığını satan ve varlıklarını/kaynaklarını siyasi yakınlarına aktaran idarelere dönüştürmüş belediye bütçelerini bir-rant bölüşüm alanına çevirmiştir. Buradaki yıkım Sayıştay'ın 2025 yılı raporlarına yansıyan kayyım yönetimindeki birkaç belediyedeki usulsüzlüklerden ibaret değildir. Herhangi bir tapordı kötü olmuş olmamış yekünen kayyım rejiminin yarattığı mali, idari ve toplumsal jakamın tüm yönleriyle tespit edilerek sorunu oluşturan bütün unsur ve aktörleri kapsayacak bir değişikliğin sağlanması TBMM'nin önünde duran en öncelikli görevlerden biridir. tapınak"

8 han MAD,

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

20 İMZA
DEM Parti 20

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.

Bu sayfayı paylaş

X WhatsApp Telegram Facebook