Şırnak ve ilçelerinde yaşanan çocuk yoksulluğunun araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Ekonomik kriz ve gıda fiyatlarındaki artış "derin yoksulluğu" ülke gündeminin en hayati başlığı haline getirmiştir. Araştırmalar, bu durumun en çok çocukların sağlıklı ve dengeli beslenmesi ile eğitim ve barınma gibi temel ihtiyaçların karşılanmasını olumsuz yönde etkilediğini ortaya koymuştur. Türkiye'de 14,8 milyon kişinin yetersiz beslenmekte olduğu, bu oranın en yüksek olduğu ilin ise yüzde 20,6 ile Şırnak olduğu raporlarda yer almıştır. Ailelerinin ekonomik durumları ne olursa olsun, çocukların sağlıklı beslenme ve büyüme koşullarının sağlanması ve nitelikli eğitim almaları için; Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104*üncü ve 105'inci Maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederiz, 24.10.2023

GEREKÇE

Temel gereksinimlerin karşılanamadığı, sağlıklı ve yeterli gıdaya erişim koşullarının sağlanamaması sonucu yayılan (kitleselleşen) ve kalıcı hale gelen yoksulluk, fiziksel, sosyal ve psikolojik olarak çocukları yetişkinlere oranla daha fazla olumsuz etkilemektedir. Bu durum çocukların mevcut potansiyellerini tam olarak değerlendirememesinin yanı sıra beden ve ruh sağlığı yerinde, kendini güvende hisseden bireyler olarak var olma ihtimallerini de yok etmektedir.

Ülkede yoksul çocuk sayısında her yıl ciddi artış yaşanmaktadır. Çocukların, dengeli ve sağlıklı beslenmesi, barınması, eğitim ve sağlık hizmetlerinden yararlandırılması sosyal devletin temel sorumluluğu iken, sadece TÜİK verilerinde değil, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın açıkladığı yoksulluk rakamları da önceki yıllarla kıyaslanamayacak boyuttadır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın Ocak-Haziran 2022 dönemi verilerinde; ailesinin yanında temel ihtiyaçları karşılanamayan çocuk sayısı 2020 yılında 129 bin 422 iken, 2021 yılında 141 bin 275'e yükselmiştir. 2022 yılının ilk yarısında 147 bin 456 çocuk SED hizmetinden yararlanırken, bu oran Temmuz 2023 itibarıyla 165 bin 201'e ulaşmıştır. Derin Yoksulluk Ağı'nın "Türkiye'de çocuk yoksulluğu? raporuna göre hanelerin yüzde 38,7?'si neredeyse her gün öğün atlamak zorunda kalmaktadır. BM'nin 2023 Sürdürülebilir Kalkınma Raporu"nda, Türkiye'de yetersiz beslenmenin yaygınlık oranı yüzde 2,5, 5 yaş altı çocuklardaki bodurluk oranı ise yüzde 5,5 olarak açıklanmıştır.

BM Dünya Gıda Örgütü'nün 2022 verilerine göre; Türkiye'de 14,8 milyon kişi yetersiz beslenmekte, bu oranının en yüksek olduğu il yüzde 20,6 ile Şırnak'tır. Şırnak ilindeki yoksulluk düzeyinin belirlenmesi amacıyla Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi'nin araştırma makalesi sonucunda, ilde ki yoksulluk düzeyinin düzenli arttığı ve 2020 yılı verileri baz alındığında nüfusun yaklaşık 9640'nın yapılan nakdi yardımlarla yaşamlarını ancak sürdürebildikleri ortaya çıkmıştır. Araştırmanın yürütüldüğü Cizre ilçesinde ise sadece Cizre Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından 2020 yılında 6817 kişinin sürekli yardımlardan yararlandığı; bu sayının, 2021 yılında 15215 kişiye ulaştığı belirtilmiştir. Aynı araştırmanın bir diğer çarpıcı sonucu, ülke genelinde yaşanan enflasyon ve yoksullaşmanın en derin etkilediği yerin Şırnak ve ilçelerinde olmasıdır.

Yoksullukla büyüyen çocuklar sadece dengeli ve sağlıklı beslenme olanaklarından yoksun kalmayıp; sosyal dışlanma, ayrımcılık, önyargı, aşağılanma, etiketlenme gibi en ağır çocuk haklarının görmezden gelinmesini de yaşamaktadır. Özellikle sosyal ve ekonomik yatırımların az olduğu iller arasında yer alan Şırnak ve ilçelerinde yaşanan çocuk yoksulluğunun nedenlerinin araştırılması ve gerekli önlemlerin alınması meclisin sorumluluğundadır. 17 gili 20 TME >