İstanbul'daki hayat pahalılığının araştırılarak yoksullaşmanın önüne geçilmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Türkiye'de ekonomi ve emeğin başkenti olan İstanbul'daki hayat pahalılığının araştırılması ve yaşanan derin yoksullaşmanın önüne geçilmesi amacıyla Anayasa'nın 98. TBMM İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri uyarınca Meclis araştırması açılmasını arz ve teklif ederiz.
GEREKÇE
Türkiye halkları, 2013 ile yüzünü gösteren ve 2015'ten sonra ivme kazanarak 2018 yılında kriz kertesine ulaşan bir ekonominin yükünü çekmekle karşı karşıyadır. Siyasi iktidarın toplumu korumak yerine popülizme hız vermesi ve sermayeyi öncelemesi krizin tüm yükünün ülkedeki emekçilere ve yoksullara yüklenmesine neden olmaktadır.
Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt
Türkiye'deki ekonomik krizin önemli göstergelerinden biri enflasyondur. TÜİK'in tüm saklama çabalarına rağmen gündelik yaşamda hiper-enflasyon şeklinde hissedilen hayat pahalılığı, azınlık olan bir sermaye kesimi dışarıda kalmak kaydıyla yoksulluğun genelleşmesine neden olmaktadır. Nitekim genelleşen yoksullaşmayla birlikte Türkiye sefalet endeksinde en üst sıralara yerleşik hale gelmiştir.
Bu genel manzara içerisinde İstanbul merkezi bir konumda yer almaktadır. Hem nüfusu hem farklı sınıfları içerisinde barındırması hem ekonomik anlamdaki hacmiyle İstanbul, emek ve ekonominin başkenti konumundadır. Ekonomik krizin doğrudan etkilerinin en derinden yaşandığı kenttir.
Bir araştırmaya göre İstanbul'da dört kişilik bir ailenin ortalama yaşam maliyeti 2021 yılında 9.240 TL iken, bu maliyet 2023 yılında 31.788 TL'ye çıkmıştır. Bu korkunç artışla birlikte İstanbul'da yaşamak imkânsız hale gelmiş, yoksullaşma genele yayılmıştır. Bu yoksullaşma öyle bir düzeye ulaşmıştır ki, barınmak bile neredeyse imkânsız hale gelmiştir. Bir gayrimenkul platformunun araştırmasına göre, İstanbul'da kiralar 2023 yılı mart ayında aylık yüzde ll artış göstermiştir. Bu yükseliş bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 140'ı aşmış durumdadır.
İstanbul'da enflasyon Türkiye ortalamasının en az on puan üstünde seyretmektedir. On kişiden sekizinin geçim sıkıntısı çektiği, borçla yaşamak zorunda kaldığı İstanbul, artık emekçiler, yoksullar, kadınlar, emekliler, gençler, öğrenciler için yaşanmaz hale gelmiştir.
Basında yer alan bir haberde, İstanbul?da yaşam savaşı veren bir kadın temel ihtiyaçların karşılanmasının bile hayale dönüştüğünü belirterek şunları ifade ediyor: "Yetişmek zorundayım, ne yapayım? Bazen yoruluyorum tabii, isyan ediyorum ama n'apalım, mecburuz. Anneme bakmak zorundayım, çocukları okutmak zorundayım, para yok bir de çalışmak zorundayım. Bu yüzden kendinden kısıyorsun. Ben iki senedir ne bir parkta ne bir çay bahçesinde oturabildim, evden işe işten eve."
Bu kapsamda, Türkiye'de ekonomi ve emeğin başkenti olan İstanbul'daki hayat pahalılığının araştırılması ve yaşanan derin yoksullaşmanın önüne geçilmesi ile insan onuruna yaraşır bir yaşamı kurmanın yol haritasını belirlemek amacıyla Meclis araştırması açılmasını talep ediyoruz.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
AYNI KONUDA
Aynı konuda verilen diğer önergeler
TBMM, aynı konudaki araştırma önergelerini birleştirerek görüşebilir; tek bir araştırma komisyonu kurulabilir.