Çocukların yaşadığı sorunların tespit edilerek alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de küresel salgın, açlık, yoksulluk, göç gibi durumlardan en çok etkilenen kesimlerin başında çocuklar gelmektedir. Başta yoksulluktan kaynaklı sorunlar olmak üzere çocuklar eğitime erişimden barınmaya, sağlıktan sömürüye kadar ciddi sıkıntılarla mücadele etmektedirler. Ülkemizin yarınlarının güvencesi çocuklarımızın yaşadığı sorunların tespiti ve bunlara yönelik çözümlerin belirlenmesi, çocuklarımızın güvenli, sağlıklı bir yaşam sürmelerine yönelik politikaların oluşturulması amacıyla Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 104. ve 105. maddeleri uyarınca meclis araştırması açılmasını arz ederiz.07/11/2023
Kanunen ve ahlaken dünya üzerindeki tüm çocukların doğuştan sahip olduğu yaşama, barınma, eğitim, sağlık, her türlü sömürüye karşı korunma gibi hakların hepsini ifade etmekte kullanılan evrensel çocuk hakları, insan hakları kavramı içinde ele alınması gereken bir konudur. Bu durum dünyanın birçok yerinde ve ülkemizde yaşanan hak ihlalleri nedeniyle daha geniş kapsamlı ve acil müdahale gerektiren bir mesele olma özelliği taşımaktadır. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre ülkemiz nüfusunun yüzde 27'ye yakın bir kısmı çocuklardan oluşmaktadır ve bu oran Avrupa Birliği'ne üye tüm ülkelerden yüksektir. Ülkemiz, Çocuk Hakları Sözleşmesi'ni 27 Ocak 1995'te imzalayarak yürürlüğe koymuş ancak aradan geçen 28 yıla rağmen çocuklarımız pek çok alanda ciddi sorunlar yaşanmaya devam etmiştir. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de küresel salgın, açlık, yoksulluk, göç gibi durumlardan en çok etkilenen kesimlerin başında çocuklar gelmektedir. Çocuklarımız, başta yoksulluktan kaynaklı sorunlar olmak üzere eğitime erişim, barınma, sağlık ve hatta istismar gibi ciddi sıkıntılarla mücadele etmektedirler.
Türkiye'de Çocuğun Yaşam Hakkı 2022 Raporu'na göre, 81'i işyerinde, 62'si intihar sonucu, 60'ı şiddet sebebiyle, 37*si şüpheli ölümler sonucu, 30'u bireysel silahlanma nedeniyle, Si çatışmalarda, 4'ü doğal afetlerde, 2'si bombalı saldırılarda, 541'i ihmal nedeniyle olmak üzere 2022'de en az 914 çocuk önlenebilir sebeplerle yaşamını yitirmiştir.
Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt
Ülkemizde yaşanan ekonomik kriz, çocuk yoksulluğu oranlarında ciddi artışlara neden olurken bir yandan da çalışmak zorunda kalarak fiziksel ve psikolojik istismara maruz bırakılan çocukların sayısında son yıllarda artış söz konusudur. Engelli veya hasta çocuklar başta olmak üzere tüm çocukların etkin bir sağlık desteğine ulaşmada sorunlar yaşadığı görülmektedir. Yoksullukla birlikte, çocukları örgün eğitimin dışına iten ve bir kısmının "staj" adı altında sömürülmesine yol açan eğitim sistemindeki düzenlemeler çocukların eğitim hakkından mahrum kalmasına neden olmaktadır. Çeşitli kurum ve kuruluşların konuyla ilgili yaptığı araştırmalar ve yayınlanan raporlara göre ülkemizde en az 2 milyon çocuk işçinin bulunduğu, bu sayının belli zamanlarda 5 milyona yaklaştığı tahmin edilmektedir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 2022 faaliyet raporunda belirtildiği üzere, 2022 yılında 15-17 yaş arasında çalışan çocuk sayısında bir önceki yıla göre 101 bin artış yaşandığı ve bu yaş grubunda çalışan 620 bin çocuk olduğu kaydedilmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yapılan Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçları da 2021 yılında 16,4 olan 15-17 yaş grubundaki çocukların işgücüne katılma oranının 2022 yılında yüzde 18,7'a yükseldiğini göstermektedir. OECD'nin geçtiğimiz yıl açıkladığı verilere göre çocuk yoksulluğunun en yüksek olduğu ikinci ülke durumunda bulunan Türkiye'nin, çocuk işçiliği oranları da endişe verici bir haldedir.
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi tarafından yapılan bir araştırmanın verilerine göre, AK Parti hükümetlerinin iktidara geldiği 2002 yılından 31 Mayıs 2023 tarihine kadar en az 868 çocuğun, iş kazalarında hayatını kaybettiği ifade edilmektedir. Özellikle yaz aylarında onlarca çocuk işçinin çeşitli kazalarda yaşamını yitirdiği haberleri basına da sık sık yansımaktadır. OECD'nin açıkladığı Türkiye?deki çocuk yoksulluğu oranı ile çocuk işçilik oranları birlikte düşünüldüğünde Türkiye'de çocuklarımızın bugünü ve geleceğine dair haklı endişeler oluşmaktadır. Kız çocuklarının özellikle eğitim hakkına erişiminde sorunların devam ettiği, erken yaşta evliliğe zorlanan ve erken yaşta anne olan kız çocuklarının sayısının çokluğu gibi konular günümüzde halen en önemli sorunlarımız arasındadır.
İhmal ve istismara maruz kalan çocukların korunması amacıyla yasalardaki belirtilen cezaların yeterince uygulanmıyor oluşu da istismar ve sömürüyle mücadelede ayrı bir engel oluşturmaktadır. Çocuk haklarının korunmasında başta devletimiz olmak üzere tüm topluma sorumluluk ve görevler düşmektedir. Şiddete ve istismara maruz bırakılan çocukların kolay erişebilecekleri destek ağlarının yaygınlaştırılması gerekmektedir. Yoksulluğun önlenmesi yoluyla çocuk yoksulluğunun ve çocuk işçiliğinin önlenmesi gerekmektedir. Çocuk istismarında cezaların daha caydırıcı ve kesin olması, Türk Ceza Kanunu'nda değişiklik yapılması ve erken yaşta evliliğe kati suretle izin verilmemesi gibi uygulamalar bir an önce ciddiyetle hayata geçirilmelidir.
Bu bağlamda, ülkemizin yarınlarının güvencesi çocuklarımızın yaşadığı sorunların tespiti ve bunlara yönelik çözümlerin belirlenmesi, çocuklarımızın güvenli, sağlıklı bir yaşam sürmelerine yönelik politikaların oluşturulması amacıyla Anayasa'nın 98, İçtüzüğün 104 ve 105. maddeleri uyarınca meclis araştırması açılmasını arz ederiz.
Yörhan Görmez,
Kadın
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.