Kadın işsizliği ve yoksulluğunun araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Kadın işsizliğinin/yoksulluğunun o sebeplerinin (araştırılması, kadınların iş gücüne katılmasındaki engellerin araştırılması, kadın istihdamına yönelik politikalar geliştirilmesi, kadın işsizliğine/yoksulluğuna yönelik gerekli tedbirlerin alınması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 104 ve 105'inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını arz ederim. 20.11.2023

GEREKÇE

Türkiye'de nüfusun yarısını oluşturan kadınlar, iş yaşamında erkeklerden çok daha az yer almaktadır. Kadın işsizliği ise en yüksek olan kategoriler arasındadır. Dünya Ekonomik Forumu 2023 Küresel Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği raporuna göre Türkiye kadınların işgücüne katılımı oranlarında 146 ülke arasında 133. sırada yer almaktadır. TÜİK verileri Hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre 2021 yılında 15 ve daha yukarı yaştaki istihdam edilenlerin oranının %45,2 olmuştur. Bu oran kadınlarda "%28,0, erkeklerde ise 9462,8*dir. 2022 yılında yüzde 53,1 olan işgücüne katılma oranı erkeklerde yüzde 71,4 iken kadınlarda yüzde 35,1'tir. Türkiye Devrim İşçi Sendikaları Araştırma Merkezi (DİSK-AR) Ekim 2023 verilerine göre geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 31'dir. Ağustos 2023 mevsim etkisinden arındırılmış Hanehalkı işgücü araştırması verilerine göre işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori yüzde 31,1 ile geniş tanımlı kadın işsizliği iken üçüncü en yüksek işsizlik kategorisi ise yüzde 22,7 ile genç kadın işsizlik kategorisi olmuştur. Türkiye Kadın Girişimciler Derneği (KAGİDER) ve Sabancı Üniversitesi Kadınların İşgücüne Katılımı raporuna göre, son 10 yılda yüksek nitelikli işlerde istihdamın azaldığı, düşük nitelikli işlerde ise istihdamın arttığı belirtilmiştir.

Derinleşen ekonomik kriz ve toplumsal cinsiyet eşitsizliği sebebiyle kadınlar iş gücüne katılımda güçlük çekmektedir. Kadın işsizliği oranları ciddi bir eşitsizlik barındırıyorken kadınlar kimi zaman gündelik, mevsimlik, geçici, sigortasız gibi işlerde çalışmaktadır. Kadınların ev içinde ücretsiz emeğinin güvence kapsamına alınmaması ise kadın yoksulluğunu derinleştirmektedir. Söz konusu yoksulluk, kadınlara yönelik ekonomik şiddete sebep olmaktadır. Ayrıca kadınların ekonomik bağımlılığı sebebiyle aile içi şiddeti de artırmaktadır.

Kadın işsizlik ve yoksulluğunun araştırılmasının, temelde ekonomik olan bu bağımlılığın önlenerek kadın istihdamına yönelik politikalar geliştirilmesinin, kadın istihdamına yönelik çalışmalar yapılmasının toplumda olumlu etkileri olacaktır. Bu sebeple kadın işsizliğinin/yoksulluğunun sebeplerinin araştırılması, kadınları iş gücüne katılmasındaki engellerin araştırılması, kadın işsizliğine/yoksulluğuna yönelik gerekli tedbirlerin alınması amacıyla Meclis araştırması açılması elzemdir.