İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
MECLİS ARAŞTIRMASI ÖNERGESİ · 10/655 GÜNDEMDE

Kastamonu'nun Hanönü ilçesinde yürütülen madencilik faaliyetinin sebep olduğu sorunların tespit edilerek çözüm için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

İlk imza: İbrahim Akın İzmir · DEM Parti ve 20 milletvekili ·

Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Kastamonu Hanönü ilçesinde faaliyet gösteren Acacia Madenciliğin faaliyetlerine ilişkin açığa çıkan sorunların tespiti ve kamu yararı gözetilmeksizin yaratılan tahribatın belirlenmesi ve çözüme kavuşturulması amacıyla Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 104'üncü ve 115" inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması gereğini arz ve teklif ederiz.

GEREKÇE

| Kastamonu?nun 70 km yakınında bulunan Hanönü ilçesindeki halk, 2007'den beri, ormanlarla kaplı, küçük ve güzel ilçelerinin çevresinde bakır madeni çıkaran Acacia Madencilik'in pervasız

Metnin tamamını göster (7 paragraf daha)Metni kısalt

| uygulamalarıyla karşı karşıya kalmaktadır. Bu madencilik şirketi 201 1'de İlbak holding, 2016'da da Akfen Holding'in katılımıyla büyüyerek, madencilik çalışması yürütmektedir. 1700 hektarlık ormanlık alan üzerine kurulan bakır madeni, ilçenin çok yakınında bulunmaktadır. 200 metre derine ulaşan maden çukurları açılmış, Gökırmak nehrinin akış yönüne müdahale edilerek su ekosistemine zarar verilmiştir. Bu çukurdan arta kalanlarla bir atık tepesi oluşturulmuş, bu tepede

| biriken ağır metaller yağmur ve rüzgârın etkisiyle havaya, suya ve toprağa karışmaktadır. Yoğun

| bir yağış ihtimalinde heyelan riski de barındıran bu kimyasal tepe, bölgede bulunan halkın yaşamı açısından ciddi bir sorun oluşturmaktadır.

Doğayı tahrip etme faaliyetlerinde bununla sınırlı kalmayan Acacia Madencilik, maden işletimi sonrası açığa çıkan kimyasal atıkları tahliye edebilmek için 5 milyon metreküp hacminde bir atık barajı inşa etmiştir. Hanönü ilçesine kara yoluyla | km, kuş uçuşu 500 mt mesafede olan, 5 milyon metreküp zehir çamuru barındırması beklenen bu baraj, Maden Tetkik Arama (MTA)'dan alınan verilere göre aktif fay hattının üstüne inşa edilmiştir. Hali hazırda zemin kayma problemi ile karşı karşıya kalan ve şirketin dahiyane çözümü fore kazıklarla güçlendirilmeye çalışılan baraj, göz göre göre büyük bir tehlikenin üzerine inşa edilmiştir. 27 Ekim"de bölgede yaşanan deprem bu tehlikeyi bir kez daha hatırlatmıştır. Hemen yanı başında yatılı bir okulun olması, ilçeye çok yakın olması ve fay tehlikesine rağmen inşa edilmiş olması, bunun için gerekli izinlerin ilgili bakanlıkça verilmiş olması, insan yaşamının ve doğanın ne denli değersiz görüldüğünü, sermayenin kârı uğruna yaşam alanlarının ve insan hayatının hiçleştirilebildiğini gözler önüne sermiştir. Aksi takdirde olası bir çökmede ilçeyi tamamıyla yutabilecek, toprağı ve suyu yıllarca zehre mahkum edecek bir projeye kaygısızca izin verilmezdi.

Maden flotasyon tesisindeki atıkların tahliyesi için baraja uzatılan borular borular ise ilçenin merkezinden geçmektedir. 18 Kasım 2022, 11 Aralık 2022 ve 2 Ocak 2023 tarihlerinde yani | buçuk ayda 3 kez bu borular patlamış, atıklar kent sokaklarına, tarım arazilerine ve Gökırmak'a akmıştır. Çevre kanunu gereğince, aynı nedenle üç kere zafiyete sebebiyet veren ve ceza alan işletmelerin, kapatma ceza ile karşı karşıya kalması gerekmektedir. Üst üste yakın tarihlerde üç kazanın yaşanmış olması ve Acacia Madenciliğin faaliyetlerine hala devam ediyor olması, denetimlerin uygun yapılmadığını ve/veya halk ve çevre sağlığını gözetmeyen, sermayeye zarar getirmeyen farklı bir prosedürün uygulandığı şüphesini açığa çıkarmıştır.

Mevcut işleyişinde çeşitli yaşamsal, ekolojik ve hukuki sorunları barındıran maden şirketi, herhangi bir düzenleme veya iyileştirme yapmaksızın maden sahasını genişletmeye devam etmektedir. Hanönü'den Taşköprü'ye kadar ki mesafede toplam 8 bin hektar orman arazisinde sondaj çalışmalarına başlamıştır. Şirket bu genişlemeyi ÇED muafiyetine tabi olacak şekilde parçalı tutmuştur. 2010020341), 201002035(2), 201300001(3) ruhsat numaraları ile Çevre ve Şehircilik, İklim Değişikliği Bakanlığına sunulan başvuru dosyaları incelendiğinde tamamı ormanlık alan olan ve yerleşim yerlerine yakın olan projelerinin yaratacağı tahribatın büyüklüğü görülecektir. Öte yandan şirket bu projeler için onay almayı beklemeden, genişlemesinin ardından açığa çıkacak olan atık deşarjı için yeni bir baraj inşaatına girişmiş durumdadır. Bir önceki barajın iki katı kapasiteye sahip (10 milyon metre küp), bir önceki barajın tam arkasında bulunan, ciddi bir orman tahribatı yaratan ve yine ne yazık ki ilçeye ve Gökırmak nehrine yakınlığı hiç önemsenmeden yapılmakta olan barajın inşası tamamlanmak üzeredir.

Acacia Madenciliğin bölgede yarattığı, yaşamsal, ekolojik ve hukuki tahribatın boyutları görüldüğü üzere ciddidir. İnsan yaşamının kıymeti bilinmeksizin projelerin hayata geçirilmesi ve akabinde sonuçları itibariyle içme suyu rezervlerinden, akarsulara, beslenilen topraktan solunan havaya kadar bölge zehirlenmektedir. Bu minvalde yaratılan tahribatların ivedilikle tespit edilmesi ve ciddi bir kazaya mahal vermeden, yaşamsal ve ekolojik tahribatların onarılmasına ilişkin çözümler üretilebilmesi için meclis araştırması açılması elzemdir.

Metin TBMM’deki PDF’ten otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir

ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

21 İMZA
DEM Parti 21

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.