Batı Karadeniz Bölgesi'nde yaşanan sel felaketlerinin sebeplerinin araştırılarak benzer felaketlerin önlenmesi için alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Batı Karadeniz bölgesinde son yıllarda etkisini arttıran yağışlar, bu yıl önce 9 Temmuz 2023'te en son da 19 Kasım 2023'te afete dönüşecek şekilde yoğunlaşmıştır. 19 Kasım 2023 tarihinde etkili olan şiddetli yağış ve fırtına sele dönüşerek tam bir yıkıma, can ve mal kayıplarına neden olmuştur. Ağaç devrilmeleri sebebiyle yollar kapanmış, 40 saate yakın şehir merkezi, ilçeler ve köylere enerji verilememiş, bir çok işyeri sular altında kalmış, 12 mürettebatlı bir kuru yük gemisi batmış, bir başka yük gemisi karaya oturmuştur. 92 adet tekne, 70 adet amatör balıkçı teknesi hasar görmüştür. Çok sayıda ev ve iş yeri ağır hasar almış, okulların çatıları uçmuş, balıkçı tekneleri hasar almıştır. Zonguldak.merkez ile birlikte en çok etkilenen Kdz. Ereğli ilçemiz Yaraşlıyörük Mahallesi'nde yaşanan sel nedeniyle 3 vatandaşımız araçlarının içinde olduğu sırada sele kapılarak hayatlarını kaybetmiştir. Yine 12 kişilik mürettebatı bulunan bir kuru yük gemisi mendireğin kırılması sebebiyle limanda barınamayarak savrulmuş ve batmıştır. Mürettebattan bugün itibariyle I gemicinin cansız bedenine ulaşılmış, 11 gemicimiz için ise hala arama çalışmaları devam etmektedir. Yaşanan felaket sonrası bölgeye 40 saati aşkın süre enerji akışı sağlanamamıştır. Vatandaşlarımız bir yandan da, enerji alt yapısının yetersizliği nedeniyle enerji sorunuyla karşı karşıya kalmıştır. İktidar temsilcilerinin bölgemizde yaşanan bu felaketlere dair açıklamaları, "küresel iklim değişikliği" "sürecin bölgenin coğrafi özellikleri gereği kaçınılmaz olduğu" yönünde olmuştur. Karadeniz Bölgesi'nde yıllara yayılan plansız ve çarpık kentleşme, otoyolların inşasındaki yanlış yer seçimi, heyelanlara karşı gerekli önlemlerin affâmama tarımsal alanların imara açılması gibi hususlar göz ardı edilmektedir. Batı Karadeniz; Zonguldak, Kastamonu, Sinop, Giresun, Samsun gibi liman kentleri bu afetlerden çok ciğği boyutla dö; etkilenmektedir. En son 19 Kasım 2023 tarihinde Zonguldak'ta yaşanan ve en çoliğ deyi küre Karadeniz Ereğli limanındaki mendirek yapısı çok şiddetli fırtınaya direnememiştir. Hakim rüzgarlar nedeniyle gemilerin liman içinde güvenli biçimde barınması imkansız hale gelmektedir. Bu limanlarımızdaki mevcut iç ve dış mendirek yapısının da değiştirilmesi gerekmektedir. Yaşanan sel ve heyelan afetlerinin her yıl farklı düzeyde can ve mal kaybına yol açtığı göz önünde tutulduğunda, afetleri sadece iklim değişikliğine bağlamak, yıllar içinde afetlere karşı önlemi doğru kent planlaması ve afet sonrası müdahale süreçlerinin nitelikli bir yasama bakış açısıyla yeniden ele alınması zorunlu olmuştur. Önceki yıllara kıyaslandığında, can ve mal kayıplarının bu denli fazla olması, dikkatleri Karadeniz'de bir süredir uzmanların işaret ettikleri sorumsuz ve yanlış çevre ve imar politikalarına yönlendirmektedir. Öte yandan alınması gereken önlemler Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 2019 tarihli Batı Karadeniz Havzası Taşkın Yönetim Planı'nda gösterilmiştir. Gerçekte bu planın ne kadarının uygulandığı ya da uygulanmak için bir girişim gösterildiği de kamuoyunun merak ettiği konuların başında gelmektedir.

Bu çerçevede, Batı Karadeniz'de yaşayan vatandaşlarımızın ciddi mağduriyetlerini de beraberinde getiren böylesi bir felaket öncesi etkili ve yeterli kanallar vasıtasıyla uyarılıp uyarılmadığının tespit edilmesi gerekmektedir. İhmali olan kurum ile yöneticilerinin belirlenmesi, ihmali olan kurum ile yöneticilerinin mağduriyetlerdeki rolünün ortaya çıkarılması önem taşımaktadır. Karadeniz'de her yıl yaşanan yoğun yağışların, özellikle son birkaç yılda can kayıplarının ve büyük tahribatların yaşandığı felaketlere dönüşme nedeni TBMM'de kurulacak komisyonda araştırılmalı sonuçları üzerinden ciddi çevre politikaları oluşturulmalıdır. Meclis çatısı altında bir araştırma komisyonu kurularak Karadeniz Bölgesi daha büyük bir yıkımdan kurtarılmalıdır. Bu felaket sonucu vatandaşlarımızın ilerleyen günlerde yaşayabileceği mağduriyetleri önlemek için hangi tedbirlerin alındığının kamuoyu ile paylaşılması araç, konut, işyeri ve tarım arazileri ile ilgili zarar tespitinin gerçekçi ve detaylı şekilde yapılıp yapılmadığının netleştirilmesi, sel ve fırtına felaketinden olumsuz etkilenen vatandaşlarımızın hasar ve kayıplarının eksiksiz belirlenip belirlenmediğinin tespit edilerek, bu hasar ve kayıpların eşit, adil ve hiçbir ayrım gözetmeksizin eksiksiz tanzim ve tazmin edilip edilmediğinin belirlenmesi, ilgili makamlara yapılan uyarılar sonrası gerekli tedbirlerin alınıp alınmadığının ve sorumlularının tespiti, sele sebep olan koşulların araştırılması ve selin neden olduğu sonuçların ortadan kaldırılması ile bu afetlerden etkilenen vatandaşlarımızın bu süreci en az zararla atlatmasını sağlamak amacıyla Anayasa'nın 98. İçtüzüğün 104 ve 105. Maddeleri uyarınca, bir Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ederiz. 21.11.2023

AD SOYAD

CO ylA