İş hayatında ve toplumda kadın temsilinin yetersizliğinin sebeplerinin araştırılarak alınması gereken tedbirlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Toplumsal cinsiyet eşitliği kapsamında karar süreçlerinde Türkiye'de siyaset, kamu ve özel sektör çalışma alanlarında kadın temsiliyetinin yetersizliğinin sebeplerinin araştırılması, gerekli tedbirlerin ve çalışmaların yapılması amacı ile Anayasanın 98'inci, İçtüzüğün 104 ve 105"inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılması için gereğini arz ederim. 04.12.2023 a Semre Dinçer |
GEREKÇE
5 Aralık 1934'te Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanınmıştır. Genç Türkiye Cumhuriyeti birçok Avrupa ülkesinden önce kadınlara verdiği bu demokratik hakla ilkler arasında yerini almıştır. Ancak geçen yıllar içinde TBMM, kabine üyeleri ve yerel yönetimlerde kadın temsiliyeti eşit olarak sağlanamamıştır. Yakın zamanda 27'nci Dönem TBMM'yi oluşturan milletvekillerinin yalnızca "17?sini kadınlar, 28'nci Dönem TBMM'yi oluşturan milletvekillerinin ise yalnızca 19'u kadınlardan oluşmaktadır. Birleşmiş Milletler Kadın Birimi (UN Women) ve Parlamentolar Arası Birlik (IPU) tarafından yayınlanan Siyasette Kadın 2023 haritasında yer alan verilere göre Türkiye, parlamentosunda kadın temsilinde ki oranla 186 ülke arasında 132. sırada yer almıştır. Temsildeki eşitsizlik ne yazık ki Yasama erki kadar, Yürütme erkinde de görülmektedir. 28 Mayıs 2023'te yapılan Cumhurbaşkanı Seçimi sonrası kurulan kabinede yalnızca bir kadın bakan görev almıştır, bir önceki kabinede ise bu sayı iki olmuştur.
Metnin tamamını göster (4 paragraf daha)Metni kısalt
Yargı erkinde de kadın temsiliyeti konusunda eşitlik söz konusu değildir. Anayasa Mahkemesi"ni oluşturan on beş üye arasında kadın üye bulunmamaktadır. Hakimler Savcılar Kurulu'nun 2022 yılında yayınladığı istatistiklere göre Türkiye genelinde toplam 15.321 hâkim bulunmakta, bu sayının 7104'ü kadın, 8217 erkek, toplam sayı içinde "%46'sı kadınlardan oluşmaktadır. Savcı sayısında ise yine aynı veriler ışığında toplam 7494 savcı görev almakta, bu sayının Yol6*sını oluşturan 1222 kadın görev almakta, erkeklerin sayısı ise 6194"dir.
Dünya Ekonomik Forumu'nun Cinsiyet Eşitsizliği Raporu'nda Türkiye, yüzde 63,8 ile cinsiyet eşitliğinde 129'uncu sırada yer aldı. TÜİK'in Hanehalkı işgücü araştırması sonuçlarına göre şirketlerde üst düzey ve orta kademe yönetici pozisyonundaki 2021 yılında %20,7. TÜİK 2021 verilerine göre Türkiye'de 15 ve daha yukarı yaştaki işgücüne katılım oranı %51,4 iken, bu oran erkeklerde %70,3 kadınlarda ise sadece 9432,8'dir, OECD ülkelerinde kadınların işgücüne katılım ortalaması 905 1'*dir.
Ülkemizde karar alma mekanizmalarında kadın temsiliyeti ne yazık ki, gelişmiş ülkelerin çok gerisinde yer almaktadır. Kadınların toplumun her alanında var olduğu, eşit birer yurttaş olarak tüm meslek dallarında erkeklerle aynı oranda görev alabilmesi için toplumsal önyargıların ortadan kaldırılması gereklidir. Bu önyargılar üzerinden oluşturulan algı nedeniyle kadınlara yüklenen geleneksel rollerin dışına çıkılması hala ülkemizde farklılık olarak görülmektedir, oysa ki bu rollerin dışında da kadının var olduğu kabul edilmelidir. Kadın temsiliyetinin eşit oranda sağlanması için, Anayasa'da, Seçim Kanununda, Siyasi Partiler Kanununda ve çalışma hayatını düzenleyen kanunlarda kadınlara yönelik özel hükümler dahil olmak üzere gerekli yasal düzenlemeler ve tam ölçekli politikaların hayata geçirilmesi gereklidir.
Kadına karşı şiddetin ve kadın cinayetlerinin her geçen gün arttığı ülkemizde kadınlar var olma ve hayatta kalma mücadelesi vermektedir. İş hayatında ve toplumda yok sayılan kadınların eşit temsiliyeti ve karar alma süreçlerindeki temsiliyetinin önünde yaşanan sorunların belirlenip, gerekli çalışmaların yapılması elzemdir.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.