Yargı bağımsızlığını ve hakim teminatını ihlal eden müdahale iddialarının araştırılması amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi
Meclis araştırması önergesi, bir konuda bilgi edinmek için TBMM’nin araştırma komisyonu kurmasını ister. Önerge Genel Kurul’da öngörüşmeyle oylanır; kabul edilirse araştırma komisyonu kurulur.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 9.maddesinde yargı yetkisinin, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı düzenlenmiştir. Anayasamızın 138.maddesinde ise mahkemelerin bağımsızlığı güvence altına alınmış ve anılan maddede; "Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler.
Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz." denilmektedir. Öte yandan Anayasanın 140.maddesinde ise hakimlerin, mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre görev ifa edecekleri düzenlenmiştir.
Ancak İstanbul 10.Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmekte olan bir davayla, yargı sürecine müdahale edildiğine yönelik iddialar son dönemde medyada yoğun olarak yer almakta ve kamuoyunda tartışılmaktadır. Yargılama devam ettiği sırada Mahkeme heyetine baskı yapıldığı, hatta bu baskının Adalet Bakanı ve HSK Üyesi tarafından yapıldığı, Mahkeme Üyelerinin istenen kararı istendiği duruşmada vermemesi nedeniyle görev yerlerinin değiştirildiğine yönelik bu iddialar yargıya olan güveni daha da tartışılır hale getirmiştir.
Metnin tamamını göster (4 paragraf daha)Metni kısalt
Hukuk devletinin en önemli unsurlarından hukuki belirlilik ve hukuki güvenlik ilkeleri ile mahkemelerin bağımsız ve hakimlerin teminatlı olması yargı bağımsızlığı ve yargıya güvenin teminatıdır.
Ülkemizde son dönemde yargıya müdahale edildiğine dair pek çok iddia ortaya atılmakta, bu da ülkemizde yargı bağımsızlığına olan inanç ve yargıya güven konusunda kamuoyunda olumsuz bir tablo yaşanmasına neden olmaktadır. Nitekim Sosyal Demokrasi Vakfı (SODEV) tarafından 2022 yılında yapılan bir araştırmaya göre; vatandaşların sadece 7015, 7'si yargının bağımsız olduğunu düşünürken, yargıya güvendiğini ifade edenlerin oranı %18'de kalmaktadır.
Ankara Milletvekili Uluslararası verilere baktığımızda da ülkemiz yargısının durumu ne yazık ki sınıfta kalıyor. World Justice Project — WJP ( Dünya Adalet Projesi), "2022 Hukukun Üstünlüğü Endeksi"ni Kasım 2022'de yayınladı. WJP tarafından 2012 yılından itibaren düzenli olarak yayınlanan 2015 yılı sonrası karşılaştırmalı veri edinebildiğimiz Hukukun Üstünlüğü Endeksinin 2022 yılı verilerine göre Türkiye, 0.42 puanla 140 ülke arasından 116. sırada yer aldı. 0.42 puanla 116. sıra yer alan Türkiye; Zambiya, Kenya, Sierra Leone, Lübnan, Rusya, Nijer, Guatemala, Angola, Mali ve Meksika gibi ülkelerin gerisinde yer aldı. Bölge olarak ise "Doğu Avrupa ve Asya" kategorisinde yer alan Türkiye, 14 ülke içerisinde sonuncu sırada yer aldı.
İstanbul 10.Asliye Ticaret Mahkemesinde yargılama sırasında yaşanan ve yargıya müdahale edildiğine yönelik iddialar başta olmak üzere Anayasa tarafından güvence altına alınmış yargı bağımsızlığı ve hakim teminatını ihlal eden müdahalelerin yaşandığına dair tüm iddiaların kapsamlı olarak değerlendirilmesi amacıyla Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 104'üncü ve 105'inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırma Komisyonu açılmasını arz ve teklif ederiz.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.