Tokat'ta başlayan ve başlaması planlanan HES ve GES projelerinin olası etkilerinin araştırılarak ortaya çıkabilecek sorunlara yönelik çözüm önerileri geliştirilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Kanununda açıkça ifade edildiği gibi, doğayı ve çevreyi ilgilendirecek her türlü proje ve yatırımın, sürdürülebilir kalkınma ilkelerine bağlı kalarak; doğal kaynaklara, kentsel ve kırsal arazilere uygun şekilde, hava, toprak ve su kirlenmesinin önlenmesi, bugünkü ve gelecek kuşakların sağlık ve yaşam düzeylerinin güvence altına alınması ilkesini dikkate alacak şekilde hukuki ve teknik esaslara uygun olmalıdır.

Bu ilkelere uymayacak nitelikteki, çevreye zarar veren, yaşam alanlarımızı, su kaynaklarımızı, tarım arazilerimizi, sağlığımızı tehdit eden her türlü proje kanunlara aykırıdır.

Ayrıca, ülkemiz doğal kaynakların korunması ve sürdürülebilir kullanımı konusunda BM-Uluslararası Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi; BM-İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi, BM- Çölleşme ile Mücadele Sözleşmesi, Ramsar Sözleşmesi gibi birçok uluslararası sözleşmeye de taraftır. Bu çerçevede, arazi ve doğal kaynak kullanımı kararlarını veren yetkili kuruluşlar, karar alma süreçlerinde kamu dışı paydaşların (meslek odaları, yöre halkı, sivil toplum kuruluşları gibi) görüş ve önerilerini dikkate alarak katılımcı bir yaklaşımı tesis etmek durumundadır.

Doğu Karadeniz ile Doğu Anadolu Bölgeleri arasında geçiş özellikleri gösteren ve sahip olduğu flora ve fauna değerleri ile biyolojik çeşitlilik bakımından önemli bir nokta olan Kelkit Vadisi ülkemizdeki korunması gereken alanlardan bir tanesidir. Fakat herhangi bir üst ölçekli havza yönetim planı olmaksızın, Kelkit Vadisi boyunca yer alan Erbaa, Niksar, Reşadiye ve Koyulhisar hattı üzerinde onlarca HES projesi bölgeye ciddi zararlar vermektedir. Yüz yıllardır Tokat'a, halka ve doğaya yaşam veren "Yeşilırmak Suyu" Hidro Elektrik Santrali (HES) projeleriyle büyük zarar görmüştür.

Kelkit Irmağı ve D — 100 Transit yolunun da geçtiği Mutluca Köyü'nde daha önceden birçok noktada irili ufaklı HES kuran AYDEM isimli enerji şirketi, bu kez de köyde kurmayı planladığı Akıncı HES Yardımcı Kaynak GES İlavesi Projesi ile köylülerin tarım-arazisini Güneş Enerji Panelleriyle kapatmak istiyor.

Şirket HES'ten beklediği üretimi sağlayamayarak bunun üzerine" t$ slerigği a yanında bulunan ve içerisinde köylülerin tarlalarının da bulunduğu araziye GE$ (8 üneş e santrali) projesi yapmak için girişimlere başladı. Bölge halkına ve ig kur başvurmadan, 136 dönüm araziyi kapsayan bu projenin; arazilerin jeolojik, hidr&ojik ve özellikleri; ekosistem hizmetlerinin sağlığı ve bütünlüğü, yerel ekonomide su.kaymakla: önemi ve yeri; söz konusu projelerden akarsu sisteminin ve yöre halkının ne düzeyde etkileneceği ekseninde değerlendirilmesi yapılmadan, keşif ve bilir kişi raporu olmaksızın CED olumlu raporu çıkması tartışmalıdır.

Bölge halkı tarım yaptıkları arazilerine santral kurulmasına karşı çıkarak, Tokat İdare Mahkemesi'ne dava açmıştır. Şirket tarafından hazırlanan ÇED dosyasında GES'in "Kelkit Vadisi içinde karışık orman alanlarının arasındaki Kelkit Çayı'nın kenarında mevcut olan marjinal tarım arazilerinin, nehir kenarı ağaç gruplarının ve maki tipi çalıların olduğu bir noktada planlanmaktadır" ifadesi bulunmaktadır.

Gerekli incelemeler yapılmaksızın aktif tarım alanlarını, marjinal tarım alanı olarak raporlamak mevzuata aykırıdır. Tarım alanlarında yeni bir inceleme yapılmış olup, inceleme sonucu beklenmektedir.

Bu proje gerçekleşir ise, Yeşilırmak"tan akan suyla can bulan köylerde yaşayan binlerce insan susuz kalacaktır. Suyu olmayan, deresi kurutulan halkın geçim kaynakları yok edilecek, bölgede tarım ve hayvancılık büyük ölçüde zarar görecek; yüzyıllardır kültürlerinin bir parçası olan doğal çevre yok edilecektir.

Niksar'ın Reşadiye tarafındaki son köyü ve Niksar ovasının henüz başlamadığı Kelkit vadisinde dar, engebeli, ormanlık ve yamaçlık bir yerleşim yeri olan Mutluca Köyü'nün sakinleri, bugünlerde köylerindeki tek tarım arazisini kaybetmemek için uğraşıyor.

Doğal kaynaklarımızın, yaşam alanlarımızın, tarım ve üretim merkezlerimizin hesapsızca şirketlere kiralanması doğal kaynaklarımızın, yaşam kaynağımızın talan edilmesidir.

Doğamıza ve yaşam alanlarımıza sahip çıkmak için bölgede yapılacak olan tüm projelerin denetim ve incelemeden geçmesi gerekmektedir. Bu nedenle konunun TBMM gündemine alınarak ilgili araştırmaların yapılması elzemdir.

Araştırma Önergesi

İSİM SOYİSİM

Kasa) Gele, ON O?