Gelir vergisi tarife dilimlerinde çalışanlar lehine yapılabilecek düzenlemelerin tespit edilmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

Türkiye'de, içerisinde bulunduğumuz ekonomik kriz döneminde, yüksek enflasyon ve * adaletsiz vergi-kesihti. uygulamaları nedeniyle ücretli çalışanların alım gücü erimekte ve gidi bir kayba uğramaktadırlar. Gelir vergisi tarife dilimlerinin gereken artışlar yapılmadığı i için çalışanlar yıl içerisinde net gelirlerinde düşüş yaşamaktadır. Yüksek enflasyon neticesinde tüm, ürün ve hizmetlerin fiyatları yıl içerisinde hızla artarken, çalışanların ellerine geçen net gelirleri aydan aya azalmaktadır. Asgati ücret vergiden istisna edilmesine rağmen istisna uygulamasının çalışanlar aleyhine düzenlehmiş olması da asgari ücret vergi istisnasının gerçek anlamda ölüiilu bir etki yaratmasının önüne geçmektedir.

Türkiye Cumhuriyeti" Anayasası'nın 73. maddesinde "Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür. Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, maliye politikasının sosyal amacıdır" hükmü yer almaktadır. Ancak fiili olarak durum böyle olmamakta, vergi yükü vatandaşlar arasında adaletli bir şekilde dağılmamakta, ücretli, emeğiyle, alın teriyle çalışan emekçiler ağır vergi yükleri altında " ezilmektedir. TÜİK verilerine göre, toplumumuzun en zengin %20'sinin toplam gelirden aldığı pay 2021 yılında YA6,7 iken bugün %49,8 olmuştur. En yoksul %20'nin aldığı pay ise 2021 yılında 946,1 iken bugün Y5,9a gerilemiştir. Dolayısıyla aradaki fark 8 katın da üzerine çıkmıştır. Gelir vergisi tarife dilimlerinin hakkaniyetli bir şekilde belirlenmemesi de -bu makasın giderek açılmasının nedenlerinden biri olmaktadır. Mevcut tarife dilimleri, düşük gelirli grupların yılın daha erken zamanlarında ikinci vergi dilimine girmelerine, daha fazla vergi ödemelerine ve dolayısıyla net ücretlerinin düşmesine yol açmaktadır.

2024 yılında, ücretliler için gelir vergisi tarifesinde ilk sınır 110 bin liraya kadar belirlenmiş ve ilk oran yüzde 15*te tutulmuştur. Cumhurbaşkanı ilgili mevzuat gereğince ortaya çıkan bu tutarı yüzde 50'sine kadar artırmaya, yüzde 50"sine kadar da indirmeye yetkili olmasına karşın bu yetkisini kullanmamıştır. Dolayısıyla bu yıl da emekçiler bir kez daha erkenden üst vergi dilime geçecektir. 2000 yılında 2 bin 500 lira olan ilk vergi tarife diliminin, bugüne dek yeniden değerleme oranına göre artırılması durumunda 2024 yılında ilk vergi tarife diliminin 288 bin lirayı geçmiş olacağı gerçeği, aradaki farkın ne denli büyük ve çalışanlar aleyhine olduğunu göstermektedir.

Bu çerçeveden hareketle, vergide adaletin nasıl sağlanacağının araştırılması, ücretliler için gelir vergisi tarife dilimlerinde çalışanlar lehine yapılabilecek düzenlemelerin tespit edilmesi amacıyla Anayasa'nın 98. maddesi ve TBMM İçtüzüğü'nün 104. ve 105. maddeleri gereğince bir araştırma komisyonu kurularak gerekli incelemelerin yapılmasını arz ederiz.

Gör Mv,