Erzincan'ın İliç ilçesinde meydana gelen maden kazasında sorumluluğu bulunanların tespit edilmesi ve benzer kazaların yaşanmaması için yapılması gerekenlerin belirlenmesi amacıyla bir Meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi

GEREKÇE

Erzincan'ın İliç ilçesindeki 13 Şubat 2024 tarihinde Çöpler Altın Madeninde toprak kayması meydana gelmiştir. İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya saat 19.06 itibarıyla sosyal medya hesabından 9 işçinin toprak altında kaldığını bildirmiştir. İçişleri Bakanı, basına yaptığı açıklamada, madenden çıkarılan toprakların istiflendiği büyük alanda toprak kaymasının gerçekleştiğini söylemiştir.

İYİ Parti'nin yıllardır işaret ettiği üzere; bu madende gerekli önlemler alınmamakta, siyanürle altın çıkarılmakta ve çevre tahribatı dikkate alınmamaktadır. Nitekim göz göre göre gelen felaket 13 Şubat 2024 günü maalesef vuku bulmuştur.

2021 yılında İYİ Parti Genel Başkan Yardımcıları bölgeye gitmiş, incelemelerde bulunmuş ve basın toplantısı düzenlemişlerdir. Muhtemel felaketin önlenmesi için uyarılarda bulunmuşlardır. Ancak iktidar konu ile ilgili hiçbir açıklama ve önlemde bulunmamıştır.

17 Mart 2022'de İYİ Parti Ankara Milletvekili Şenol Sunat tarafından TBMM Başkanlığına bir soru önergesi verilmiştir. Önergede; Çöpler Altın Madenine dair Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporlarında belirtilen olumsuz görüş ve risklere vurgu yapılarak; tesise zararlı kimyasal atıkların barajlama ve depolama hakkı verilmediği, tesisin yer altı depolama alanı yatırımı yapmadığı ve çalışma sahası çevresinde birçok aktif fay hattı bulunduğu belirtilmiştir. Dönemin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından soru önergesine verilen cevapta maden sahasında faaliyet sırasında izlenecek tüm parametreler, izleme sıklıkları ve alınacak tüm önlemlerin Bakanlık tarafından takip edilmekte ve değerlendirilmekte olduğu söylenmiştir. Neticede bu önergeye verilen cevapta çözüm mahiyetinde hiçbir hususa değinilmemiştir. Anlaşılmaktadır ki önergemize verilen cevabı ilgili Bakanlık değil maden ocağını işleten firma hazırlamıştır.

Erzincan Valiliği Haziran 2022'de siyanür taşıyan boru hatlarında meydana gelen bir arıza nedeniyle 20 metreküplük bir sızıntı yaşandığını duyurmuştur. Bunun ardından şirketin faaliyetleri geçici süreliğine durdurulurken 16 milyon 441 bin TL ceza kesilmiştir.

Genel Başkanımız Sayın Meral Akşener 29 Haziran 2022 tarihli TBMM Grup Toplantısında konuşmasının bir bölümünü sadece bu konuya ayırmıştır. Sayın Genel Başkanımız konuşmasında Çöpler Altın Madenindeki faaliyet risklerine ve Fırat Nehrinin yanı başında siyanürle altın aramanın tüm Fırat havzasını tehdit ettiğine vurgu yapmıştır.

Maden ocağı, yabancı bir firma ve beşli çeteye mensup Türk ortakları tarafından işletilmektedir. Bu işletmenin vergi borçlarının da silindiği bilinmektedir ve bu vergi borçlarının silinmesi durumu yabancı firmanın kendi denetim raporlarından anlaşılmaktadır. Milletimizin vergileri yabancı firmaya peşkeş çekilirken, bu firma üzerine düşen sorumlulukları ve yükümlülükleri dahi yerine getirmemiştir.

Bu ihmaller sonrasında yaşanan felakette göçük altında kalan vatandaşlarımızın sayısı henüz net olarak bilinmemektedir. Son yirmi bir yıldır birçok elim vakada olduğu gibi iktidarın ihmal ve görmezden gelmeleri sonucunda vatandaşlarımızın evlerine ateş düşmüştür. Bununla birlikte Fırat Nehrine akmakta olan siyanürlü toprak; tüm vatandaşlarımızı nesiller boyu sürecek vahim sonuçlarla karşı karşıya bırakabilecektir. Nitekim Türkiye'nin en büyük barajı olan Atatürk Barajı ile birlikte Keban, Karakaya, Birecik ve Karkamış barajları Fırat Nehrinin üzerinde olup, suyun akış istikametine göre vakanın yaşandığı madenden sonra bulunmaktadırlar. Anlaşılacağı üzere siyanürün Fırat Nehrine karışması sonuçları hesaplanamayacak kadar büyük bir felakete sebep olabilecektir.

Bu nedenlerle Çöpler Altın Madeninde 13 Şubat 2024 tarihinde yaşanan felaketin boyutlarının tespit edilmesi, göçük altında kalan vatandaşlarımızı kurtarma çalışmaları hakkında bilgi edinilmesi, başta beşli çete mensubu şirket ile yabancı menşeili ortaklarının ve onları kollayan iktidar mensuplarının ihmâl, kusur ve sorumluluklarının tespit edilmesi, siyanürlü toprağın Fırat Nehrine karışmaması için alınması gereken önlemlerin belirlenmesi ve böyle bir felaketin tekrar yaşanmaması için gerekli kanunların ısdar edilmesi amacıyla Anayasa'nın 98 inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 104 ve 105 inci maddeleri gereğince Meclis Araştırması açılmasını saygılarımla arz ederim.