6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerin gerçekleştiği bölgede tarımsal üretimde yaşanan sorunlara dair detaylı bir inceleme yapılması, çözüm önerilerinin geliştirilmesi ve bu önerilerin uygulanması amacıyla bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi

6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli meydana gelen depremlerin ülkemize çok sayıda olumsuz getirisi olmuştur. Özellikle bölgenin tarımsal faaliyetler açısından önemi düşünüldüğünde tekrardan bölgede tarımsal üretiminin devamlılığının sağlanması son derece önemlidir.

Bölgenin ülke tarımı için önemine rakamsal olarak bakacak olursak, Kahramanmaraş merkezli depremin etkilediği 11 ilin toplam tarım alanı 40,3 milyon dekardır. Bu alan Türkiye'nin toplam tarım alanının %17'sine karşılık gelmektedir. Bölgenin Türkiye'nin toplam tarım ve gıda ürünleri ihracatındaki payı %21,2'dir ve çiftçi sayısı açısından Türkiye'deki toplam çiftçi sayısının 2612,5'ini oluşturmaktadır. Ayrıca tahıl ve diğer bitkisel ürünlerin ekildiği alan 26,8 milyon dekardır, bölgenin Türkiye'nin toplam hayvan varlığı içindeki payı 9o16'dır. Bölgedeki toplam canlı hayvan değeri ise 34,8 milyar TL'dir ve kayıtlı çiftçi sayısı 303.743'tür. Bu bakımdan bölgede tarımda yaşanan sorunların tespiti ve bu doğrultuda desteklemelerin hızlı bir şekilde yapılması, ülke tarımının geleceği açısından önem arz etmektedir.

Bölgede tarımsal üretimin devamlılığı açısından önceliklendirilmesi gereken konular mevcuttur. Bu konular arasında girdi tedariki, kırsal alanda yaşayanlar için beslenme ve barınma, tarımsal üretim altyapısında meydana gelen zararlar, hayvanların temel ihtiyaçları, tarımsal üretim zincirinde (tohumdan bitkinin büyüme dönemine kâdar) yaşanan aksaklıklar, sulama altyapılarında yaşanan arızalar, tarımsal ürün işleyen sanayi kuruluşlarının depremden olumsuz etkilenmesi ve tarım işçisi bulmada yaşanan sıkıntılar hızlı bir şekilde aşılmalıdır.

Bu bağlamda afet bölgesi kapsamına alınan illerde tarım sektöründe yaşanan sorunları daha detaylı inceleyecek olursak, ülkemizde uzun bir süredir kırsalda yaşayan genç nüfusun azalması deprem sonrası daha da hızlanmıştır. Kırsalda göçün önlenmesi adına kırsalda yaşayanların ihtiyaçlarının karşılanması ve nakdi yardımların yapılması gerekmektedir. Ayrıca kırsal kesimde hiçbir sosyal güvencesi bulunmayan kadınlar ve destekten yoksun bırakılan çocuklar için, bölgelerin iç dinamiklerine özgü ekonomik ve sosyal politikalar oluşturulmalıdır. Depremde hayvanlarını kaybeden çiftçilere canlı hayvan temini sağlanmalıdır. Çiftçilere gübre ve yem desteği gibi ayni desteklerin yanı sıra, girdi tedarik eden firmalara, ürünü depolayan, işleyen ve pazarlayan sanayicilere de destek sağlanmalıdır. Tarımsal ürün ihracatının sekteye uğramaması açısından lojistik merkezlerinin aktif olarak kullanılabilir durumda olması önemlidir. Deprem sonrası tarımsal teçhizatların zarar görmesi, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini tehdit ettiğinden, ortak makine parkları oluşturulmalı ve çiftçilerin kullanımına açılmalıdır. Bölgede süt üreticisinin ürettiği sütün ziyan olması da dikkat çeken bir sorundur. Bu nedenle mobil mandıralar kurulmalı ve besi dönemini tamamlamak üzere olan hayvanlar Et ve Süt Kurumu tarafından kesime gönderilmelidir. Tarımsal ürün ve hayvanlarda verim kaybının yaşanmaması için su ihtiyaçları aksamadan ve sağlıklı bir şekilde sağlanmalıdır.

Yukarıda belirtilen depremin yaşandığı bölgenin tarımsal üretiminde yaşanan sorunlara dair detaylı bir inceleme yapılması, çözüm önerilerinin geliştirilmesi ve bu önerilerin hızla uygulanması için Anayasa'nın 98. maddesi ile İçtüzüğün 101, 102 ve 103. maddeleri gereğince TBMM Genel Kurulu'nda Genel Görüşme açılması talep edilmektedir. Bu talep, bölgedeki tarım sektörünün yaşadığı zorlukların ele alınmasını, sorunların çözümü için etkili adımların atılmasını ve bölgenin tarıfnsal üretiminin yeniden canlandırılmasını amaçlamaktadır.

Saygılarımla. 08.06.2023