Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun yapısının ve asgari ücretin belirlenme yönteminin tüm boyutlarıyla incelenerek yapılabilecek gerekli düzenlemelerin görüşülmesi amacıyla bir genel görüşme açılmasına ilişkin önergesi
Genel görüşme önergesi, toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belirli bir konunun Genel Kurul’da görüşülmesini ister.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ülkemizde asgari ücret uygulaması, 4857 sayılı Iş Kanunu'nun 39. maddesi uyarınca belirlenen ve milyonlarca çalışanı doğrudan ilgilendiren temel bir sosyal politika aracıdır. Ancak belirlenen bu ücretin yetersizliği neticesinde çalışanların alım gücünün düşerek açlık sınırının bile altına gelmesi ve denetim mekanizmalarındaki eksiklikler nedeniyle asgari ücret uygulaması ile amaçlanan sosyal fayda sağlanamamaktadır.
Bu bağlamda asgari ücretin alım gücü üzerinde oluşturduğu erozyonun, Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun yapısının ve tespit edilme yöntemlerinin tüm boyutlarıyla ele alınarak kalıcı çözüm önerilerinin ortaya konulması amacıyla Anayasa'nın 98'inci, TBMM Içtüzüğü'nün 102 ve 103'üncü maddeleri gereğince bir Genel Görüşme açılmasını arz ve teklif ederiz. 26.11.2025
GEREKÇE:
Metnin tamamını göster (6 paragraf daha)Metni kısalt
Asgari ücret, çalışma hayatı üzerindeki doğrudan etkileri nedeniyle çalışanlarının büyük çoğunluğunun bu ücretten yararlandığı Türkiye gibi ekonomiler için en stratejik sosyal politika araçlarından biridir. Toplam işgücü arzının talepten fazla olduğu ve vasıfsız işgücü yoğunluğunun yüksek olduğu ülkemizde, asgari ücretin belirlenme süreçleri hayati önem taşımaktadır. Özellikle küresel rekabet ortamında asgari ücret, çalışanın alın terinin ve emeğinin korunması için vazgeçilmez bir kalkandır.
1970'lerden sonra gelişen küresel anlayış ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) çalışmaları doğrultusunda, asgari ücret sistemleri modern iş gücü piyasalarının temeli haline gelmiştir. Ancak Türkiye'de son 20 yılda yapılan düzenlemelerle toplu sözleşme mekanizması etkinliğini yitirmiş, sendikalar güçsüzleştirilmiş ve asgari ücret, devlet destekli olarak işveren lehine gelişen bir yapıya bürünmüştür.
Bugün Türkiye'de asgari ücret, bir "koruma ücreti" olmaktan çıkarak "genel ücret" seviyesine dönüşmüştür. 20 yıl önce çalışanların yaklaşık %40'1 asgari ücret seviyesinde çalışırken, bu oran günümüzde %60'1 aşmıştır. Bu durum esasında taşeron işçiliği ve esnek çalışma modellerinin yaygınlaşmasının bir sonucudur. araçlarından biridir. Toplam işgücü arzının talepten fazla olduğu ve vasıfsız işgücü
AB ülkelerinde asgari ücret genellikle sosyal tarafların uzlaşısı veya toplu sözleşmelerle belirlenirken, Türkiye'de Asgari Ücret Tespit Komisyonu aracılığıyla belirlenmektedir. Mevcut yapıda, devlet ve işveren tarafının ağırlığı, dengeli ve adil bir ücret tespitini zorlaştırmaktadır. 2004 tarihli Asgari Ücret Yönetmeliği ile belirlenen komisyonun yapısında son sözün söylenmesinde hükümetin belirleyici rolü, sosyal tarafların etkisini sınırlamaktadır.
Enflasyonun sorumlusu olarak ücret artışlarını gören yaklaşım hatalıdır. Enflasyonun asıl nedeni, kötü yönetilen üretim modelleri ve yanlış ekonomi politikalarındır. ¿'Yüksek ücret verirsek rekabet gücünü kaybederiz teorisi, sermaye yanlısı bir yaklaşımdır ve Türkiye'nin "ucuz işgücü cenneti" olma tuzağına düşmesine neden olmaktadır. Asgari ücretin enflasyon hedeflemesi bahanesiyle baskılanması, reel geliri düşürmekte ve satın alma gücünü eritmektedir.
Neticede insan onuruna yaraşır bir ücret, sadece ekonomik bir zorunluluk değil, Anayasal bir haktır. Bu çerçevede Asgari Ücret Tespit Komisyonu'nun yapısının, asgari ücretin belirlenmesine ilişkin yöntemlerin, sosyal ve ekonomik etkilerinin değerlendirilerek yapılabilecek gerekli düzenlemelerin müzakere edilmesi amacıyla Anayasa ve İçtüzük hükümlerine göre bir Genel Görüşme açılması önem arz etmektedir. .TBMM.
ÖNERGEYİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.