Gıda maddelerindeki fiyat artışlarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 151 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ve talep ederim.
Ayhan B le Mig
Türkiye'de 2013-2018 arası 2 katına çıkan gıda fiyat endeksi, son 5 yılda 7 katına çıkmıştır. Ülkemiz bir zamanlar tarımda kendi kendine yeten az sayıdaki ülkelerden birisi iken iktidarın yanlış tarım politikaları nedeniyle bu durum tam tersine dönmüştür.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Milyonlarca tüketicinin yaşam kalitesinin bozulmasına neden olan gıda maddelerindeki aşırı fiyat artışlarının sebebi üretim ve üreticinin desteklenmemesi, yüksek maliyetler ve ürünlerin değerinde satılamamasıdır.
TÜİK, 2023 döneminde gıda enflasyonunu yüzde 67,3 olarak açıkladı. Ancak bu enflasyon halkın hissettiği gerçek enflasyonu yansıtmıyor.
Üreticimizin ürünü para etmiyor yerinde yapılmayan ithalatla birlikte yabancı ülkelere para kazandırıyoruz. Üretici kazanamıyor 2002 yılında 2 milyon 700 milyon olan çiftçi sayımız 700 binden fazla azaldı. Ülkemizde yaşanan gıda enflasyonu dar gelirli ve emeklilerin sağlıklı ve insan hayatı için gerekli gıdaya erişiminin önündeki tek engeldir.
Ülkemizde yaşanan gıda enflasyonu her geçen gün daha da korkutucu boyutlara gelmekte vatandaş gıdaya erişim konusunda büyük sıkıntılar yaşamaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Tarladan markete gelene kadar oluşan fiyat uçurumu neden kontrol altına alınmamaktadır?
Üreticiden tüketiciye tedarik zincirinde hangi mal ve hizmetlere ilişkin aşırı fiyatların hangi aşamada, nerede ve nasıl oluştuğuna ilişkin bölgesel olarak yapılacak bilimsel araştırmalar yapılmış mıdır?
Türkiye'de yaz aylarında sürekli artan mevsimlik yaş meyve ve sebze fiyatlarındaki artışın temel nedenleri nelerdir?
Tarımsal üretim yapanların artan girdi maliyetleri konusunda üreticiyi rahatlatıcı somut desteklemeler yapacak mısınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Tarım orman sektöründe geniş bir görev ve sorumluluk üstlenmiş olan Bakanlığımız; toprak ve su kaynakları ile orman alanlarımızı koruyarak üretimde verim ve kaliteyi artırmak, üreticinin emeğini ve alın terini korumak, vatandaşlarımızın gıda güvenliğini teminat altına almak için çalışmalarını sürdürmektedir.
İnsanların en temel ihtiyacı olan gıda için tarımsal üretim esastır. Tarımsal üretimle nihai hedef gıda arz güvenliğinin sağlanması ve sürdürülmesidir.
Tarım sektörü yurt içi ihtiyacı karşılamakla kalmayıp tarım ve gıda ürünleri dış ticaretinde net ihracatçıdır. 2002 yılında 3,8 milyar dolar olan tarım ve gıda ürünleri ihracatımız 2023 yılında 31 milyar dolara yükselmiş ve 2023 yılında 6,9 milyar dolar dış ticaret fazlası verilmiştir.
Üreticilerimizin yoğun emeği ve yürütülen politikalarla;
Tarımsal hasılada önemli artışlar sağlanmıştır. 2002 yılında 25,1 milyar dolar olan tarımsal hâsıla, 2023 yılında 90176 artışla 69,2 milyar dolara yükselmiştir.
2022-2023 pazarlama döneminde bitkisel üretimde yurt içi üretimin yurt içi talebi karşılama derecesi (yeterlilik derecesi) en yüksek 90683,5 ile fındıkta gerçekleşmiştir. Turunçgiller grubunda yer alan meyvelerin tamamı kendine yeterli olup yeterlilik derecesi incirde "0501, kayısıda "390,6, üzümde *6146,3, elmada *4143,6, şeftalide 90135,5, narda 129,8 ve kestanede 4120,9'dur. Sebze ürünleri toplamı için yeterlilik derecesi ise 90111,3'tür. Sebzelerde en yüksek yeterlilik dereceleri domateste "0117,5, hıyarda *0117,4, havuçta "113,9, kabakta (sakız) 96112,8, biberde 96111,6, pırasada *4106,6, patlıcanda 104,5 ve bezelyede (taze) "0104 ,4tür.
Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik olarak çiftçilere tarımsal desteklemeler verilmekte ve projeler yürütülmektedir.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
Tarımsal destekler her yıl artarak devam etmiş ve 2024 yılında 91,55 milyar liraya ulaşmıştır.
Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.
5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 13'üncü maddesinde yapılan değişik ile sözleşmeli üretimin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için yasal dayanak oluşturulmuş, bu kapsamda hazırlanan "Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik" 15.09.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı
Sözleşmeli üretim; bitkisel üretim, hayvansal üretim ve su ürünleri sektörlerinde üretimle pazarlamanın birlikte düşünüldüğü bir model olması sebebiyle üreticiye fiyat ve pazar garantisi vererek ürün arzında süreklilik sağlanmasında, sanayicinin ham madde ihtiyacını kesintisiz ve istenen nitelikte temin etmesinde ve arz güvenliğimizin sağlamasında önemli katkılar sağlayacaktır.
Bakanlığımızca "2024-2028 Hayvancılık Yol Haritası" açıklanmıştır. Buna göre sözleşmeli üretimin yaygınlaştırılması, buzağı desteklerinin artarak devam etmesi, küçük aile işletmelerinin desteklenerek optimum işletme ölçeği büyüklüğüne ulaştırılması, işletmelerin kayıt altına alınması, kayıt sistemlerinin güvenilirliğinin ve etkinliğinin artırılması, meraların ıslah çalışmalarının hızlandırılması ve daha etkin şekilde kullanılmasının sağlanması, hastalıktan ari işletmelerin teşvik edilerek sayılarının artırılması, yeni destekleme modeliyle kırsalda kadınlara ve gençlere ilave destek verilmesi, tüketicilerin sağlıklı et tüketimi konusunda bilgilendirilmesi ve bütün bunlarla sürdürülebilir hayvancılık için; tarımsal üretim, tarımsal sanayi, çevre ve insan sağlığı açısından bütünsel bir yaklaşım oluşturulacaktır.
İbrahim YUMAKLIBakan