Katı atık ve plastik ithalatına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını, Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 96. Maddelâği gereğince arz ederim.

Hikmet Yılı ıcı

Isparta Mi ekili

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin toplam katı atıklarının yaklaşık yarısının Türkiye'ye gönderildiği ortaya çıkmıştır. Birlik üyelerinden çıkan yaklaşık 33 milyon tonluk atığın 14.7 milyon tonu Türkiye'ye gönderilmektedir.

Avrupa Birliği istatistik kurumu Eurostat'ın verilerine göre, Türkiye'nin ardından ikinci sırada 2,4 milyon tonla Hindistan, üçüncü sırada ise 1,9 milyon tonla Mısır yer almıştır.

Çöp ithali süreçleri geçmişte kamuoyunda büyük rahatsızlık yaratmış, ardından, toplam plastik atık ithalatının yaklaşık yüzde 70'ini oluşturan polietilen ürün grubundaki atıkların ithalatı yasaklanmıştır. Ancak bu düzenleme kısa ömürlü olmuş ve Resmi Gazete'de yayımlanan bir tebliğ ile kaldırılmıştır.

Çoğu zaman bu atıkların geri dönüşümden geçmek yerine yakıldığı ve zehirli kimyasalların havaya ve toprağa karışmasına yol açtığı belirtilmiştir. Türkiye'deki atık sahalarında her hafta şüpheli yangınlar çıkmaktadır. Çevre örgütleri ve uzmanlar, bu plastik atıkların halk sağlığı ve çevre için büyük risk yarattığına dikkat çekmektedirler. Türkiye, resmi verilerin de gösterdiği şekilde dünyanın atık merkezi haline getirilmiştir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 2022 Ocak ayı ila 2024 Mart ayı arasında geçen sürede; Türkiye ne kadar atık malzeme ve çöp almıştır? Bu atık ve çöplerin ağırlıkları ve malzemesi nedir? Alınan ülkeler hangileridir? Hangi ülkeden ne kadar atık ve çöp ithal edilmiştir?

2. Türkiye*ye getirilen atık ve plastik türleri doğada ne kadar sürede yok olmaktadır?

3. Türkiye'ye gönderilen bu atık ve çöp malzemeleri nerelerde kullanılmış ve hangi atık tesislerinde ne zaman dönüştürülmüştür? Bu dönüşüm ve yeniden kullanım sonucunda havaya salınan zehirli kimyasal türleri, oranları ve miktarları nedir?

4. Bu plastik atık ve çöplerin ne kadarı kapalı ne kadarı açık alanda bekletilmiştir? Bunların doğaya ve toplum sağlığına zarar verdiği iddiaları doğru mudur? Varsa bunlar nelerdir? Konuyla ilgili uzman ve akademik birimlerden gerekli uyarı, önlem ve destek alınmış mıdır?

5. 5 — Türkiye'de hangi ilde kaç tane atık dönüşüm tesisi bulunmaktadır? Bunların atık dönüştürme kapasiteleri nedir?