Konut fiyatlarındaki artışa ve yabancılara yapılan satışlara ilişkin
Kaynak göster
Özgür Karabat (CHP), 16 Haziran 2023 tarihinde 7/1059 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 17 Ağustos 2023).
Özgür Karabat (CHP, İstanbul). “Konut fiyatlarındaki artışa ve yabancılara yapılan satışlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/1059, 16 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1059-konut-fiyatlarindaki-artisa-ve-yabancilara-yapilan-satislara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f2400537-6e5c-4a7b-be05-0188c499dfab
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 62 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet ÖZHASEKİ tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğini arz ederim.
Konut fiyat artışlarında yaşanan dikkat çekici artış, ülkemizde ciddi bir barınma krizi yaratmaya başlamıştır. 2023 yılı Mayıs Ayı itibariyle Konut Fiyat artışı (yıllık) "e 174 iken, bu artış aylık bazda farklılıklar gösterebilmektedir. Ocak ayında "o 6,9 oranında artış gösteren konut fiyatlarının Şubat ayında "6 8,4, Mart ayında W 5,4 arttığı görülmüştür. Bu rakam dikkate alındığında bir önceki yılın aynı ayına göre kümülatif artışın yüzde 132,8 seviyelerinde olduğu anlaşılmaktadır.
Nisan ayından itibaren ise negatif yönlü bir seyir ortaya çıktığı görülmektedir. Bu negatif seyrin genel olarak konut fiyatlarını aşağı çekmediği piyasadaki kredi daralması ve ekonomik durgunluk nedeniyle göreceli bir düşüş yaşandığı değerlendirilmektedir. Reel artışlar da bu iddiayı doğrulamaktadır. TÜİK'in uyguladığı 'sıfır fiyat' uygulaması sebebiyle, aylık olarak harcama grupları bazında, fiyatların sadece konutta düştüğü, Mayıs 2023 TÜFE verilerine göre, konut fiyatlarında yüzde 13 oranında düşüş yaşandığı yönünde açıklanan verinin ülke gerçekliği ile bağdaşmadığı ortadadır.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Gelinen noktada Türkiye?de konut fiyatlarındaki artış, dünya zirvesine çıkarken halk ise yüksek kiralardan şikâyetçi olmaktadır. Ev sahipleri ile kiracılar arasında artan dava ve adli vakalar aslında piyasadaki dengesizliğin somut göstergesi olarak görülmektedir.
Öte yandan konut fiyatlarında yaşanan artışlardaki en önemli etmenlerin başında yüzde 15'e ulaşan yabancı satışlarının da etkili olduğu değerlendirilmektedir. Son 10 yılda yabancıların Türkiye'de satın aldığı konut sayısının 357 bini aştığı gerçeği ile değerlendirildiğinde yabancıların piyasada belirleyici olduğu gerçeği karşımıza çıkmaktadır.
2012'de yabancıların taşınmaz alımının önündeki sınırların kaldırılması ve sonrasında parayla vatandaşlık verilmesi uygulaması, konut satışlarını artırmıştır. Sadece Mayıs 2012'den 2023 yılı Mart sonuna kadar Türkiye'de yabancılara satılan konut sayısı 397 bin 343'e ulaştı. Tabi bu durumu sadece bir konut satışı olarak ele aamak mümkün değildir. Bu durum aynı zamanda yabancılara vatandaşlık verilmesinde de bir patlama olarak yan sonuçlar doğurmuştur.
Yabancılara konut satışı oransal olarak yüzde 4.5-5 civarındadır. Olağan koşullarda sorun olmayacak bu oran, arzın düşüklüğü, yaşanan derin ekonomik ve kredi daralması ve maliyetleri dikkate alındığında ciddi bir problem haline gelmekte ve yabancıları belirleyici hale getirmektedir. Deprem nedeniyle 100 binlerce insanımızın evini, iş yerini kaybettiği de nazara alındığında bu konuda acil önlemler ve sınırlamalar getirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Buna göre;
SORULAR
Artan ev maliyetleri konusunda hükümetinizin Bakanlık düzeyinde hazırladığı bir önlem paketi var mıdır?
Yabancılara konut satışının sınırlandırılması düşünülmekte midir? Konut edinme yoluyla vatandaşlık edinilmesi uygulamasına devam edilecek midir?
Türkiye'de Bakanlık ya da hükümet eliyle yabancılara gayrimenkul satışının teşvik edilmesinin gerekçesi nedir?
2002 yılında önergenin cevaplandırıldığı tarihe kadar Türkiye'de, ayrı ayrı belirtilmek üzere toplam ne kadar konut, arsa, bağ, bahçe ve tarla yabancılara satılmıştır? Bu satışların ülkelere göre dağılımı nasıldır? Bu satışların güncel değeri ne kadardır?
Deprem bölgelerinde yaşanan ve sonrasında meydana gelen göçlere ilişkin bakanlığınızın eylem planı nedir? Kış mevsimiz gelmeden bölgede çadırlarda yaşam mücadelesi veren yurttaşlarımıza geçici konutlar /konteynırlar sağlanacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Özhaseki, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI
SORULAR
1. Artan ev maliyetleri konusunda hükümetinizin Bakanlık düzeyinde hazırladığı bir önlem paketi var mıdır?
2. Yabancılara konut satışının sınırlandırılması düşünülmekte midir? Konut edinme yoluyla vatandaşlık edinilmesi uygulamasına devam edilecek midir?
3. Türkiye'de Bakanlık ya da hükümet eliyle yabancılara gayrimenkul satışının teşvik edilmesinin gerekçesi nedir?
4) 2002 yılından önergenin cevaplandırıldığı tarihe kadar Türkiye'de, ayrı ayrı belirtilmek üzere toplam ne kadar konut, arsa, bağ, bahçe ve tarla yabancılara satılmıştır? Bu satışların ülkelere göre dağılımı nasıldır? Bu satışların güncel değeri ne kadardır?
5) Deprem bölgelerinde yaşanan ve sonrasında meydana gelen göçlere ilişkin bakanlığınızın eylem planı nedir? Kış mevsimi gelmeden bölgede çadırlarda yaşam mücadelesi veren yurttaşlarımıza geçici konutlar /konteynırlar sağlanacak mıdır?
CEVAP
Yabancılara konut satışı; herhangi bir yasaklama ve kısıtlama bulunmadığı sürece ilgililerin talebi halinde genel mevzuat çerçevesinde işlemlerin karşılanması yasal bir zorunluluktur.
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğümüz İstatistik Bilgi Sistemi kayıtlarına göre; Ülkemizde 01.01.2002 tarihinden 19.07.2023 tarihine kadar satış vb. yollarla 15.812 adet ana taşınmaz (Arsa, arazi, tarla, bağ, bahçe vb.) ve 289.412 adet bağımsız bölüm (konut, işyeri vb.) olmak üzere toplam 305.224 adet taşınmaz yabancı gerçek kişiler tarafından edinilmiş olup; ülkelere göre dağılımını gösterir istatistiki rapor aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
YABANCI GERÇEK KİŞLERİN SATIŞ VB. YOLLAR İLE EDİNDİKLERİ TAŞINMAZLARA İLİŞKİN İSTATİSTİKİ RAPOR (01/01/2002 ile 19/07/2023 TARİHLERİ ARASI) Ana Taşınmaz Taşınmaz il Adı (Arsa, Arazi, Tarla, (Arsa, Arazi, Tarla, Bağ, Bağımsız Bölüm (Konut, Bağ, Bahçe vb.) Sayısı | Bahçe vb.) Yüzölçümü m? işyeri vb.) Sayısı Genel Toplam 15.812 28.320.028 289.412 Afganistan 837 777.624 9.682 Almanya 1.784 1.521.802 12.920 Amerika Birleşik Devletleri 469 1.122.510 5.167 Andorra fe) 2 Angola 0 . 1 Antigua ve Barbuda 1 14 39 Arjantin (0) 45 Arnavutluk 13 4.146 140 Aruba 13 26.029 114 Avustralya 69 52.482 711 Avusturya 132 99.785 595 Azerbaycan 400 379.055 7.791 Bahamalar 0 6 Bahreyn 26 78.128 616
Metnin bu bölümü (PDF s. 3–6) tablo; burada gösterilmiyor. TBMM PDF’inde görün ↗ (yeni sekmede açılır)