Batman M Tipi Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin
Kaynak göster
Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti), 22 Mart 2024 tarihinde 7/10711 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 129 gün sonra, 29 Temmuz 2024).
Zeynep Oduncu Kutevi (DEM Parti, Batman). “Batman M Tipi Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10711, 22 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10711-batman-m-tipi-kapali-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlallerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/73488918-c1c9-4d30-92cd-018e74510ae8
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 129 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Türkiye'deki cezaevlerinde tutulan mahpuslar, uluslararası insan hakları ve sözleşmeleri ile Anayasa'ya ve yasal düzenlemelere aykırı bir şekilde insanlık onuru ile bağdaşmayan yöntemlerle sık sık hak ihlalleriyle karşı karşıya bırakılmaktadır.
Batman M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu B/6 Koğuşunda 4 aydır hükümlü bulunan Narin Falay'ın hak ihlallerine maruz bırakıldığı ve tehdit edildiği tarafıma iletilmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Narin Falay'ın ailesinin tarafıma aktardığı bilgilere göre; yaklaşık 25 gün önce Narin Falay'ın bulunduğu koğuşun yan tarafında bulunan adli koğuşundaki tutuklu ve hükümlüler, aynı koğuşta bulunan Pelin Yapıcı ve Narin Falay'ı tehdit eden sloganlar atmışlardır. Bu durum cezaevi müdürüne iletilmesine rağmen cezaevi müdürü böyle bir şeyin yaşanmadığını söyleyerek Narin Falay ve Pelin Yapıcı'nın şikâyet dilekçesi yazmalarına engel olmaya çalışmıştır. Bu olaydan bir hafta sonra Pelin Yapıcı'nın havalandırmadan koğuşa gireceği sırada nereden atıldığını görmediği, içerisinde pil ve çakmak bulunan ufak bir pet şişe havalandırmaya atılmıştır. Bu durum karşısında Narin Falay ve Pelin Yapıcı infaz koruma memurlarını çağırıp olayı soruşturmalarını istemişlerdir. Fakat kendilerine kameranın bu kısmı görmediğini bu yüzden nereden atıldığını araştıramayacaklarını ifade etmişlerdir. Yaşanan söz konusu tehditlerden sonra Narin Falay ve Pelin Yapıcı savcılığına suç duyurusunda bulunmuşlardır. Bunun üzerine 3 gün sonra Pelin Yapıcı "asayişi bozma" ENİ gerekçesiyle Erzincan Cezaevine sürgün edilmiş ve Narin Falay ise tek başına tecrit altına alınmıştır.
Narin Falay'ın yaşadığı söz konusu tehditlerin yanı sıra sağlık hakkına erişimi de engellenmektedir. Hastane randevusu olmasına rağmen hastaneye götürülmemektedir.
Öte yandan Narin Falay sayım esnasında esas duruşa geçmediği gerekçesiyle erkek gardiyanlar tarafından tehdit ve hakarete maruz kalmıştır. Yaşanan bu olaya ilişkin gardiyanlar hakkında şikâyette bulunmasına rağmen "memura hakaret etmek, mukavemet etmek" gibi gerekçelerle kendisine dava açılmıştır.
Narin Falay maruz kaldığı tehdit ve hak ihlalleri nedeniyle başka bir cezaevine naklini istemesine rağmen bu talebi karşılanmamaktadır. Ailesi ise Narin Falay'ın can güvenliğinden endişe duymaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Batman M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda hükümlü bulunan Narin Falay'a yönelik uygulanan tehdit ve hak ihlallerinden haberdar mısınız? Söz konusu tehdit ve hak ihlallerinde bulunanlar hakkında herhangi bir soruşturma başlatılmış mıdır?
Tutuklu ve hükümlülerin hem uluslararası hem de ulusal mevzuat kapsamında sağlığa erişim hakkı koruma altına alınmıştır. Narin Falay'ın sağlığa erişim hakkı hangi gerekçeyle engellenmektedir?
Batman M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda bulunan Narin Falay'ın başka bir cezaevine nakil talebi neden karşılanmamaktadır?
Narin Falay'ın yaşadığı hak ihlallerinin ve can güvenliğini tehdit eden uygulamaların son bulması için herhangi bir girişiminiz olacak mıdır?
Türkiye cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerinin önüne geçilmesi, tutuklu ve hükümlülerin yaşam hakkını tehdit eden uygulamaların son bulması için herhangi bir çalışmanız olacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1403105 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Batman Milletvekili Zeynep Oduncu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/10711 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http//vatandaş.uyap.gov.tr adresinden €CWOrno - ZON$Wdf - SP74S6V - SNKg4g- ileerişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI rasat Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-378-3093/4524 Konu : Yazılı soru önergesi 29/94/2024
Sayın Zeynep ODUNCU Batman Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/10711 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
1. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun;
A) "İnfazda temel ilke" kenar başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasında, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin kuralların hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefi inanç, milli veya sosyal köken ve siyasi veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanacağı,
B) "Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları" kenar başlıklı 9. maddesinin ikinci ve dördüncü fıkralarında, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum olanlar ile süresine bakılmaksızın, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek suçlarından veya bu örgütün faaliyeti çerçevesinde bu fıkrada sayılan suçlardan mahkum olanların cezalarının, yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında, bu kurumların ihtiyacı karşılama bakımından yetersiz olması hâlinde diğer kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli bölümlerinde infaz edileceği,
Hükümlerine yer verildiği'malâmlarıdır.
Gerek yüksek güvenlikli kurumlarda gerekse diğer kapalı ceza infaz kurumlarında tecrit ve izolasyon şeklinde bir uygulama bulunmamaktadır.
H- 5275 sayılı Kanunun;
A) "Hükümlülerin Nakilleri" başlıklı Dokuzuncu Bölümünün "Kendi istekleri ile nakil" kenar başlıklı 54, maddesinin birinci fıkrasında, hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için; gitmek istedikleri kurumlardan durumlarına uygun en az üç yeri belirten bir dilekçe vermeleri, çocuk hükümlüler ile maddi durumunun yetersiz olduğunu belgelendiren hükümlüler hariç olmak üzere nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri, ceza infaz kurumlarında bulunması gereken sürenin üç aydan fazla olması, iyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması, istekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sınıfının uygun bulunması ve tutukevi olmaması, mahkumiyet sürelerine uygun hükümlülerin barındırıldığı bir kurum olması, daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması gerektiği; ikinci fıkrasında ise bu hükümlülerin nakledildikleri kurumlarda, eğitim öğretim veya hastalık nedeniyle nakil hariç, bir yıl kalmak zorunda olduğu, çocuklar bakımından bu sürenin altı ay olarak uygulanacağı,
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.ir adresinden XJ8f5fn - duh 16Mg - CbA8BaN - BXAPNY- ile erişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI sn am izi Mevzuat Genel Müdürlüğü
B) "Zorunlu nedenlerle nakil" kenar başlıklı 56. maddesinde, kurumların elverişsiz ve yetersiz kalması, kapsama gücünün aşılması, kullanılamaz hâle gelmesi, asayiş, güvenlik, doğal afet, yangın ve büyük onarım gibi zorunlu nedenlerle başka kurumlara nakledilmeleri gerekli görülen hükümlülerin, yargı çevresi dışında Adalet Bakanlığınca belirlenen ve konumlarına uygun olan diğer kurumlara nakledilebileceği,
Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır.
Ceza infaz mevzuatımızda "sürgün" şeklinde bir uygulama bulunmamakta olup başta zorunlu nakiller olmak üzere, hükümlü ve tutuklular mevzuata uygun olarak bulundukları ceza infaz kurumlarından, başka ceza infaz kurumlarına nakledilmektedirler. Hükümlü ve tutukluların sevklerinden önce gerekli sağlık kontrolleri yapılmakta ve güvenlik önlemleri alındıktan sonra nakil işlemleri gerçekleştirilmektedir.
MI- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
IV- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz
ADALET BAKANLIĞI Tr narh iz Mevzuat Genel Müdürlüğü kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.
B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.
V- Batman Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 14/06/2024 tarihli cevapta;
A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Batman M Tipi Kapalı Ceza İnfaz
Kurumunda barındırılmaktayken 03/04/2024 tarihinde Erzincan Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakledildiği,
B) Adı geçenin Batman M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı sürede şikâyetleri nedeniyle 9 kez Batman Eğitim ve Araştırma Hastanesinin çeşitli polikliniklerine sevkinin yapıldığı, Kurumda barındırılan hükümlü ve tutukluların sağlık durumlarının titizlikle takip edildiği, şikâyet olması halinde vakit kaybetmeksizin Kurumda görevli sağlık personeli tarafından muayenelerinin yapıldığı, adı geçenin hastaneye sevkinin yapılmadığı iddialarının gerçeği yansıtmadığı,
©) Soru önergesinde belirtilen olaya ilişkin olarak 05/03/2024 tarihinde tutanak tanzim edildiği ve başlatılan idari soruşturma neticesinde disiplin cezası verilmesine yer olmadığına karar verildiği,
Ç) Kurumda barındırılmakta olan hükümlü ve tutukluların dilekçelerinin sabah sayımı ile birlikte teslim alınarak, aynı gün içinde ilgili makamlara gönderildiği ve gönderildiğine dair UYAP çıkış numarasının da isteyenlere verildiği,
D) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, E) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Yılmaz TUNÇBakan