Engelli vatandaşların emekli olabilmeleri için gerekli çalışma süresinin kısaltılması talebine ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş Kaynak göster
Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 13 Haziran 2023 tarihinde 7/109 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 43 gün sonra, 26 Temmuz 2023).
Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Engelli vatandaşların emekli olabilmeleri için gerekli çalışma süresinin kısaltılması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/109, 13 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-109-engelli-vatandaslarin-emekli-olabilmeleri-icin-gerekli-calisma-suresinin-kisaltilmasi-tale (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ceed4a6b-4b98-4420-a683-0188be1d2444
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 43 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 34 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasanın 98" inci ve TBMM İçtüzüğünün 96 ncı ve 99? uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Tarafıma iletilen bilgide: "Engelli Vatandaşların maaşları ve çalışan engelli vatandaşların emekli olması için gerekli olan çalışma süresinin çok fazla olması bir problemdir. Engelli insanların sosyal ve çalışma hayatının içinde olması hem ekonomik hem de psikolojik olarak önemlidir. Ancak bu insanların emekli olabilmesi için engellilik yüzdesine göre 12-15-18 yıl çalışması gerekmektedir. Bu sürelerin daha da kısaltılmasının gerektiğine inanıyorum. Çünkü zaten engelliyiz ve bir de bu kadar uzun süre çalışmamız ayrı bir zorluk olmaktadır. Bu sürenin ortalama 10 yıl olması ve engellilerin emekli aylık bağlanma oranlarının da daha yüksek olması pozitif bir etki yaratacaktır. Bu aynı zamanda ek istihdam alanları da açacaktır. Engelli maaşı alan yüksek engel yüzdesine sahip olan vatandaşlarımızın aldığı maaşalar tam bir komedi. Bunlarla birlikte ÖTV indirimli araç alırken de ortopedik engelli olma şartı var yanlış hatırlamıyorsam. Bu hususta da bir çözüm geliştirilmeli diye düşünüyorum. Özetle engelli insanlara daha çok engel olmaktansa bu insanların sosyal hayatının daha çok iyileştirilmesi gerekmektedir." iddiaları yer almıştır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Yukarıda bahsi geçen iddialar doğru mudur?
Konu ile ilgili bakanlığınızın yapmış olduğu çalışmalar var mıdır? Varsa bunlar nelerdir?
Konu hakkında yurttaşların mağduriyetlerinin giderilmesi amacıyla bakanlığınızın yapmış olduğu çalışmalar nelerdir?
Konulile ilgili bakanlığınıza iletilmiş şikayetler var mıdır?
TBMM Halkla İlişkiler Binası
Kat, 4 Nolu Banko Oda: E206 Bakanlıklar/Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi yazı ekinde alınan Kocaeli Milletvekili Sayın Ömer Faruk GERGERLİOĞLU tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/109 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: Cevap Metni (1 sayfa) Eskişehir Yolu Söğütözü Mah. 2177 Sokak No: 1WA Ayrıntılı bilgi için irtibat: Burcu TUNAY Kocaeli Milletvekili Sayın Ömer Faruk GERGERLİOĞLU"na Ait 7/109 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metini
Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik olarak başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk -—- —- Vatandaşlarına Aylık Bağlanması-Hakkında-Kanun vediğer-mevzuat-hükümleri -doğrultusunda— — --- —— 50'den fazla sosyal yardım programı yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
2022 sayılı Kanun kapsamındaki engelli ve yaşlı aylık tutarları ile ilgili olarak; aylık tutarları Anayasanın 65 nci maddesi çerçevesinde mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde belirlenmektedir. 2022 sayılı Kanun kapsamındaki yaşlı ve engelli aylıklarının aylık tutarları, Kanunda belirtilen gösterge rakamı ile memur maaş katsayısının çarpımından bulunacak tutara 5454 sayılı Kanuna göre 6 5 ya da 96 4 ek ödeme eklenerek belirlenmektedir. Bu çerçevede memur maaşlarındaki artışlar aynen yaşlı ve engelli aylıklarına da yansıtılmaktadır.
Diğer taraftan, ÖTV muafiyetine ilişkin düzenleme yapma yetkisi Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı uhdesinde olmakla birlikte; 9690 ve üzeri engel oranına sahip engelli bireyler ile engellilik derecesi 9090'ın altında olan engelli bireylerden yalnızca, engellilik durumu, ilk iktisabı yapılacak taşıtın hareket ettirici akşamında (debriyaj pedalı, fren pedalı, gaz pedalı ve/veya vites kolunda) tadilat yaptırılmasını gerektirecek (zorunlu kılacak) nitelikte olanlar ÖTV muafiyetinden yararlanabilmektedir.
Bunun yanı sıra, ülkemizin engellilik alanındaki temel politikası engelli bireylerin herhangi bir ayrımcılığa uğramaksızın insan haklarından yararlanarak toplumsal hayata diğer bireylerle eşit koşullarda tam ve etkin katılımlarının sağlanmasıdır. Bu çerçevede, engelli bireylerin eşit vatandaşlar olarak potansiyellerini gerçekleştirebildikleri içermeci bir toplum inşa etmek vizyonuyla 2030 yılına kadar ülkemizin engellilik alanındaki yasal, kurumsal ve uygulamaya yönelik yapılması gerekenler için bir yol haritası niteliğinde olan 2030 Engelsiz Vizyon Belgesi; Bakanlığımız koordinasyonunda ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının ve engellilik alanında faaliyet gösterenler başta olmak üzere sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri ile üniversitelerin katkı ve katılımlarıyla hazırlanarak 3 Aralık 2021 Dünya Engelliler Günü'nde Cumhurbaşkanımız Sn. Recep Tayyip ERDOĞAN tarafından ilan edilmiştir.
Engelsiz Vizyon Belgesi ile ortaya koyulan hedeflerin gerçekleştirilmesine yönelik olarak 2023-2025 yılları arasında yürütülecek faaliyetlerin obelirlenmesi amacıyla ASHB koordinasyonunda katılımcı bir anlayışla hazırlanan ve 316 faaliyeti içeren ilk Engelli Hakları Ulusal Eylem Planı ise 2 Aralık 2022 tarihinde kamuoyuyla paylaşılmış olup tüm taraflarca uygulanmasına ilişkin 2023/4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yayımlanmıştır.
Diğer taraftan engellilik düzeyine göre emekli olmak için gereken çalışma süreleri 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile düzenlenmiş olup Kanunda değişiklik yapma yetkisi TBMM'nin uhdesindedir.
Soru önergesinde yer alan diğer konular, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görev ve faaliyet alanı içerisinde bulunduğundan Bakanlığımızca değerlendirilememiştir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan