Temel tarım ürünlerinin üretiminin yetersiz olduğu iddiasına ilişkin

Ülkemiz 23,9 milyon hektar işlenen tarım alanı varlığı ile her geçen gün tarımsal üretimini artırarak 85 milyonu aşan ülke nüfusu ve 50 milyona yaklaşan turistin gıda ihtiyacının karşılanması yanında ihracatta da bulunarak, tarımsal hasılada Avrupa'nın birinci tarım ülkesi olma özelliğini devam devam ettirmektedir.

Son üç yılda; şekerpancarı, mısır, ayçiçeği, soya, pamuk, kuru soğan, kuru fasulye, yulaf, zeytin, elma, kiraz, armut, incir, antepfıstığı, mandarin, limon, şeftali, muz, çilek, nar, erik, ceviz, ayva, badem, kivi, Trabzon hurması, domates, biber ve lahana üretimlerinde tüm zamanların üretim rekoru kırılmıştır.

Ülkemizde uygulanan politikaların sonucunda, birim alandan elde edilen verimlilikte önemli artışlar sağlanmış ve toplam bitkisel üretim miktarımız artmıştır. 2002 yılında 98 milyon ton olan bitkisel üretim miktarı 2023 yılında 939,5 artarak 136,9 milyon tona yükselmiştir.

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre ülkemiz; dünya bitkisel ürünler üretiminde 12'nci, sebze üretiminde 4'üncü ve meyve üretiminde dünyada 6'ncı sıradadır. Ülkemiz; e Fındık, kiraz, incir, kayısı, ayva ve keçiboynuzu üretiminde dünya birincisi, e Kavun, karpuz, hıyar, pırasa, zeytin, mandarin ve elma üretiminde dünya ikincisi, e Çilek, nohut ve domates üretiminde dünya üçüncüsü,

Kestane, ceviz, armut ve mercimek üretiminde dünya dördüncüsü e Şekerpancarında beşinci, e Üzümdealtıncı ve se Kütlü pamuk üretiminde yedinci sıradadır. e Fındık, kuru kayısı, kuru incir, kuru üzüm ve ayva ürünlerinde dünya ihracatında lider konumdadır. e Buğday unu ihracatında dünyada birinci, makarna ihracatında ikinci sıradadır.

Ülkemiz tarım sektörü yurt içi ihtiyacı karşılamakla kalmayıp tarım ve gıda ürünleri dış ticaretinde net ihracatçıdır. 2002 yılında 3,8 milyar dolar olan tarım ve gıda ürünleri ihracatımız 2023 yılında 31 milyar dolara yükselmiş ve 2023 yılında 6,9 milyar dolar dış ticaret fazlası verilmiştir.

Ülkemiz tarafından bazı tarla ürünlerinde gerek arz açığı gerekse sanayinin ihtiyaç duyduğu hammaddenin temin edilmesi amacıyla ithalat yapılarak un ve makarnada olduğu gibi dahilde işleme rejimi uygulaması kapsamında katma değer sağlanarak ihraç edilmektedir.

Bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik olarak, çiftçilere bitkisel üretim desteklemeleri verilmektedir.

Bakanlığımızca 2021 yılından itibaren ülkemiz genelinde işlenmeyen, nadasa bırakılan veya işlemeli tarıma uygun olmayan arazilerde gerek bitkisel üretimin artırılması gerekse kuraklığa Strateji Geliştirme Başkanlığı dayanıklı çeşitlerin ekilişlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" yürütülmektedir. Proje kapsamında işlenmeyen, nadasa bırakılan veya işlemeli tarıma uygun olmayan arazilerin, uygun münavebe planı ve ekim yöntemleri uygulayarak stratejik ürünlerin üretiminde kullanılması, iklim değişikliğini dikkate alarak uygun çeşitlerle hububat, baklagil ve yağlı tohumlu bitkilerin üretiminin geliştirilmesi sağlanmaktadır.

Bakanlığımızca bitkisel üretimin artırılması kapsamında atıl ve boş alanların, nadas alanların tarımsal üretime kazandırılmasına yönelik faaliyetler sonucunda son iki yılda;

"e 4,7 milyon dekar alan tarımsal üretime kazandırılmış, " Nadasalanları 2,45 milyon dekar azaltılmış, e Tarla bitkileri ekiliş alanı 6,49 milyon dekar artırılmıştır.

Dünyada tarımsal üretimi etkileyen iklim, doğal afetler, salgın hastalıklar, toprak ve su kaynaklarının azalması ve kirlenmesi, gıda milliyetçiliği, gıda ticaretindeki korumacı eğilimler, tarımsal girdi fiyatlarındaki dalgalanma, nüfus artışı, göç hareketleri gibi koşulların hızla değişmesi stratejik önceliklerimizi yeni bir vizyonla ortaya koymayı gerekli kılmaktadır.

Arz talep dengesini gözeten planlı üretim yapısıyla, uluslararası rekabet gücünü artıran, ileri teknolojiye dayalı, altyapı sorunlarını çözmüş, verimliliği yüksek, sürdürülebilir bir tarım ve orman sektörünün oluşturulması temel amacımız olacaktır.

Bu kapsamda tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu Kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Planlamada sulama durumu, su kısıtı, münavebe, pazarlama olanakları, tarıma dayalı sanayi durumu, depolama ve işleme kapasitesi ile çiftçi deneyimleri gibi yerel koşullar dikkate alınacaktır.

Diğer taraftan bitkisel üretimin geliştirilmesi ve mera alanlarının ıslah edilmesi amacıyla Bakanlığımızca yatırım projeleri yürütülmektedir.

Bu kapsamda;

"e Alternatif Üretim Yöntemlerinin Geliştirilmesi Projesi,

Çay Bahçelerinin Rehabilitasyonu, e Fındık Bahçelerinin Rehabilitasyonu, e İyi Tarım Uygulamalarının Yaygınlaştırılması ve Kontrolü Projesi, e Organik Tarımın Yaygınlaştırılması ve Kontrolü Projesi, e Gökçeada ve Bozcaada Tarımsal Kalkınma ve İskân Projesi, e o Tohumculuğun Geliştirilmesi Projesi,

"e Çayır Mera Islah ve Amenajman Projesi,

Jtri ve Tıbbi Bitkiler ile Boya Bitkileri Yetiştiriciliğinin Geliştirilmesi Projesi, e Türkiye Tarım Havzaları Geliştirme Projesi,

Strateji Geliştirme Başkanlığı e Yerli Hibrit Çeşitlerinin Yaygınlaştırılması Projesi, e Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi projeleri uygulanmaktadır.

"Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" ile tarım arazilerinin kullanımının etkinleştirilmesine yönelik olarak ekim programında olmayan ve nadasa ayrılan alanlar ile işlemeli tarıma uygun olmayan alanlarda uygun üretim tekniklerini kullanmak suretiyle bitkisel üretimin artırılması amacıyla azami *"675'i ayni destek ile ülke genelinde projeler yürütülmektedir.

Ayrıca Bakanlığımızca ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik olarak çiftçilere destekleme ödemesi yapılmaktadır. Bu kapsamda tarımsal destekler 2024 yılında 91,55 milyar TL'dir.

İbrahim YUMAKLIBakan