Elazığ ilindeki konut yetersizliği sorununa ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

24 Ocak 2020 ve 27 Aralık 2020 tarihlerinde seçim bölgem Elazığ'da yaşanan 6.8 ve 5.6 şiddetindeki deprem felaketlerinin ardından Elazığ il genelinde konut arz talep dengesi sağlanana kadar evlerin ağır hasarlı olması, yıkım kararının çıkması ve insanların eski evlerde oturmak istememesi gibi birçok nedenden dolayı ciddi konut krizi yaşanmıştır.

Yıkılan yapıların yerine inşa edilen 25.000 yeni konut ile birlikte konut krizi biraz da olsa çözüme ulaşmıştır. Fakat Kahramanmaraş merkezli deprem felaketlerinin ardından Elazığ'da tekrardan ciddi konut krizi yaşanmaya başlamıştır.

6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan Kahramanmaraş merkezli depremlerde Elazığ hem ekonomik hem de psikolojik olarak ciddi yaralar almıştır. Binlerce bina ağır hasar almış ve oturulamaz hale gelmiştir. Bu da il genelinde konut kiralarının artmasına neden olmuştur.

Konut arz talep dengesinin sağlanamaması, deprem nedeniyle Malatya ve Adıyaman başta olmak üzere depremi yaşayan illerden büyük göç alınması, yaşanan ekonomik kriz nedeniyle inşaat maliyetlerinin artması (Demir, kum ve çimento v.b fiyatlarının artması) ve fırsatçılar nedeniyle il genelinde konut satış ve kira fiyatları çok artmıştır.

Bir dönem kiralık konut bulmakta zorlanan vatandaşlar bugün kiralık konut olsa da kira fiyatlarının yüksek oluşundan dolayı zorlanmaktadır. İl merkezinde konut bol ama bütçeye uygun kiralık konut bulmak neredeyse imkânsız hale gelmiştir. Örneğin; Sürsürü, Çaydaçıra, Ataşehir, Bahçelievler, Abdullahpaşa ve Cumhuriyet mahallelerinde eski yapıların bile kira bedelleri 10 bin TL'nin altında değildir. Kimi yerlerde yeni yapıların kira bedelleri 20 Bin TL'leri bulmuştur.

Bugün Elazığ'da 3.000 adet afet konutunun inşası devam etmektedir. Fakat yaklaşık 10.000 ağır hasarlı yapının olduğu düşünüldüğünde bu sayı yeterli değildir. İhtiyacı karşılayacak kadar konut yapılması planlanmalı, yapım süreci hızlandırılmalı ve fırsatçılara karşı denetimler arttırılmalıdır.

Bu bağlamda;

1. 2020 yılında Elazığ'da yaşanan deprem felaketlerinin ardından yapılan yaklaşık 25.000 TOKİ konutundan kaçı sahiplerine teslim edilmiştir? Yapılan konutların ayrı ayrı belirtilmek üzere il merkezi ve ilçelere göre dağılımları nedir?

2. Şu anda Elazığ'ın Sivrice, Karakoçan ve Palu İlçelerinde 3 ayrı projede konut inşa çalışmaları devam etmektedir. Bakanlığınıza veya koordineli olarak çalıştığınız Valiliğe yada AFAD'a bu ilçelerde konut yetersizliğinin olduğuyla ilgili şikâyet gelmiş midir? Eğer yetersiz konut sayısı sizin de tespitlerinizde var ise, bu ilçelerde konut sayılarının arttırılması ile ilgili projeleriniz var mıdır?

3. Konut ihtiyacının her geçen gün arttığı Baskil, Arıcak, Maden ve Alacakaya gibi ilçelerde konut inşalarına ne zaman başlanacaktır? Ayrı ayrı belirtilmek üzere ilçelerde kaç konut projesi vardır?

4. Konutları normal değerlerinin 8-9 kat üzerine kiraya veren ve kira artış oranını devletin belirlediği 9025'in üzerinde yapan ev sahipleri için Bakanlığınızın uyguladığı bir denetim mekanizması var mıdır? Var ise 2023 yılı içinde kaç kişiye bu konuda ceze-i işlem uygulanmıştır?

CEVAP

Bilindiği üzere, 24.01.2020 tarihinde meydana gelen Elazığ Sivrice merkezli deprem afeti ve Kahramanmaraş Pazarcık ilçesi merkezli 06.02.2023 tarihinde meydana gelen deprem afetleri sonrasında geçici yaşam alanları ve kalıcı afet konutlarının yapım işleri T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD)Y'nın talebi doğrultusunda Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından gerçekleştirilmekte olup, üretilen deprem konutları ve işyerleri AFAD Başkanlığına tahsis ve teslim edilmektedir.

7269 sayılı "Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun" kapsamında TOKİ tarafından üretilen deprem konutları ve işyerleri, AFAD Başkanlığı tarafından afetzede hak sahiplerine dağıtılmaktadır. Bu konutlara ilişkin başvurular, satış ve geri ödeme şartları (borçlandırma), hak sahiplerinin belirlenmesi ve becayiş hakkı gibi iş ve işlemler de AFAD Başkanlığı tarafından yürütülmektedir.

Afetzede hak sahiplerine teslim edilen konutların borçlandırma işlemleri, 7269 sayılı Kanunun 40. maddesine göre; 20 yıl vadeli, ilk iki yıl ödemesiz, 18 yılda eşit taksitler halinde ve faizsiz olarak yapılmaktadır.