Türkiye merkezli şirketlerin Irak'ta bulunan projelerinde çalışan Türk işçilerin sorunlarına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Dışişleri Bakanı Hakan Fidan tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

SORULAR

1. 04.2024 yi Istanbul Milletvekili

   IKBY'nin Süleymaniye bölgesindeki Kor Mor gaz sahasına düzenlenen roketli saldırıda 4 Yemen'li işçi hayatını kaybederken 2 işçi de yaralandı. 2022 ve 2023 yıllarında da defalarca hedef alınan Kor Mor gaz sahası ocak ayında da aynı noktadan vurulmuştu. Kor Mor gaz sahasında Merkezi İzmir/Türkiye'de olan Havatek firması, Biltek İnşaat ve Karya Elektrik gibi işin yürütücüsü firmalara bağlı toplamda 1000'e yakın Türkiye'li işçi çalışmaktadır. Tarafımıza ulaşan işçiler, son saldırı ile beraber 8 ay içerisinde bölgeye gerçekleşen üçüncü saldırı olduğunu, can güvenliklerinin risk altında olduğunu ve adı geçen şirketlerin işçilere yaptıkları açıklamada "Herkes kendinden sorumludur. Kimsenin can güvenliğinin sorumluluğunu alamayız" ifadelerinde bulunduğunu söylemişlerdir.

   Her an yeni bir saldırının gerçekleşme ihtimalinin de olduğu bölgede işçilere sunulan tek seçeneğin "Ya çalışın ya da gidin!" olduğunu ileten işçiler, çalıştıkları ve yaşadıkları kamp alanını kendi imkanlarıyla dahi olsa terk etmelerinin imkânsız olduğunu belirtiyorlar. Süleymaniye'ye 3 saat Erbil'e ise 6 saatlik mesafede bir bölgede çalışan işçiler, kamp alanında sıkışıp kaldıklarını, can güvenliklerinin patronların iki dudağı arasında olduğunu ve her an ölümle burun buruna bir tedirginlik içinde beklediklerini söylemektedirler.

   Türkiye'den Süleymaniye'ye giden ve projede çalışan işçiler; barınma, geçim kaygısı ve birçok sorunla mücadele ederek 6 kişilik odalarda, hijyen koşulları ve sağlıklı barınma imkanları olmayan kamplarda kalmaktadırlar. Her gün tehlikeli gazları soluyarak ve işçi sağlığı ve güvenliği önlemleri alınmaksızın çalışmaktadırlar. Ayrıca, herhangi bir sosyal ve tazminat hakları da bulunmamaktadır ve ülkelerinden uzakta, can güvenlikleri risk altında bir şekilde yurt dışında ekmek mücadelesi vermektedirler.

   Süleymaniye'de çalışan işçilerin karşılaştığı sorunlar, | Mayıs öncesinde dünya genelinde İşçi Sınıfının Uluslararası Birlik, Mücadele ve Dayanışma gününde vurgulanan sınıfsız, sömürüsüz ve savaşsız bir dünya taleplerinin önemini bir kez daha ortaya koymuştur. Bu bağlamda, işçiler yanıtlanması istemiyle Bakanlığınıza şu soruları iletmiştir:

   Kor Mor gaz sahasında çalışan işçilerin can güvenliğinin sağlanarak, işçi sağlığı ve iş güvenliği standartlarına uygun çalışma koşullarının yaratılması için Bakanlığınız ne gibi önlemler almayı planlamaktadır?

2. Havatek firması, Biltek İnşaat ve Karya Elektrik gibi işin yürütücüsü firmalara bağlı toplamda 1000'e yakın Türkiye'li işçinin can güvenliğinin ve güvenli çalışma koşullarını sağlamayan firmalara yönelik bir inceleme ve yaptırım süreci işletmeyi planlıyor musunuz?

3. Can güvenliği riski nedeniyle Türkiye'ye dönmek isteyen işçilerin güvenli tahliyesi için bir müdahalede bulunacak mısınız?

4. Milyar dolarlarca cirosu olan firmaların işçilerin güvenliğinin sorumluluğunu üstünden atmaya yönelik tutumlarına dair gereğini yapmak üzere bir denetim ve soruşturma mekanizması oluşturacak mısınız?

5. Cumhurbaşkanı Erdoğan, geçtiğimiz günlerde Türkiye ve Irak arasında gerçekleştirilen 26 iş birliği anlaşmasına ilişkin olarak, "Geçtiğimiz yıl 20 milyar dolar seviyesinde seyreden ticaret hacmimizi daha üst seviyelere taşımak istiyoruz" açıklamasında bulunmuştu. Ancak, özellikle "Enerji Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı"nda, Irak'ta gerçekleşecek yatırım ve ihale projelerinde çalışan işçilerin haklarını koruyacak herhangi bir ibareye rastlanmamıştır. İlgili anlaşmaları Türkiye'li firmalar aracılığıyla başlatılan projelerde çalışan işçilerin maddi ve sosyal haklarını, işçi sağlığı ve iş güvenliği standartlarını garantiye alan maddeler ekleyerek güncellemeyi planlıyor musunuz?