İthalatta ürün güvenliği denetim süreçlerine ilişkin

Ticaret Bakanlığı ithalatta ürün güvenliği denetimleri artırmıştır. Ancak, bu denetim süreçlerinin çok uzun sürmesinin sanayiciler açısından maliyet artışlarına neden olduğu, sanayicilerimizi olumsuz etkilediği ve aynı zamanda bu maliyet artışlarının iç piyasadaki fiyatları da artırarak yaşanan ekonomik krize katkıda bulunduğu yönünde tespitler ve endişeler bulunmaktadır. Bu nedenle, Ticaret Bakanlığı ve Sanayi Bakanlığı arasındaki koordinasyonun ve uygulamaların yeniden gözden geçirilmesi ve gerekli adımların atılması gerektiği konusunda tartışmalar yaşanmaktadır.

Bu bağlamda;

Soru 1-Ticaret Bakanlığı'nın ithalatta ürün güvenliği denetimlerini arttırmasıyla birlikte, sanayicilerimizin TSE aracılığıyla gümrüklerde üretimde kullanılacak makinaların CE kontrolü için bekletilme süresi neden 1 ayı bulmakta ve bazen 1 ayı da geçmektedir? Bu sürenin kısaltılması için Bakanlığınızın yetki alanları içerisinde hangi çalışmalar yapılmaktadır?

Soru 2- Sanayicilerimizin, TSE aracılığı ile gümrüklerde üretimde kullanılacak makinaların CE kontrolü için beklemesi sonucunda yaşanan diğer mağduriyetler hakkında ne gibi önlemler alınmaktadır?

Soru 3- TSE'nin yeterli sayıda liyakatli personel eksikliği yaşadığı doğru mudur? Denetim oranlarının yüksekliği nedeniyle sanayicilerin haftalarca mağdur olmaması açısından TSE'nin kapasitesinin arttırılması için hangi adımlar atılmıştır ya da ne zaman atılacaktır?

Soru 4- Sanayicilerin limanlarda bekleyen makinalar için ödemek zorunda kaldığı ardiye ve demuraj gibi maliyetlerin milli limanlarımıza yönlendirilmesi ve bu maliyetlerin azaltılması için hangi düzenlemeler planlanmaktadır?

Soru 5-İthalattaki ürün güvenliği denetim süreçlerinde, başta denetim sürelerinin kısaltılması ve sanayicilerin karşılaştığı diğer mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla Ticaret Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve TSE arasında koordinasyonun arttırılmasına yönelik hangi yazışmalar yapılmaktadır?

CEVAPLAR

Cevap 1-Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan Ürün Güvenliği ve Denetimleri Tebliğlerinin ekinde yer alan ve ithalat denetimleri TSE tarafından yürütülen ürünlere 2024 yılında yapılan Tebliğ değişikliği ile eklenen yeni Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) kapsamındaki ürünler, | Mart 2024 tarihi itibarıyla denetime yönlendirilmiştir. Böylelikle, TSE tarafından yürütülen ithalat denetimlerinde yeni bir döneme girilmiş, TSE bu yeni dönemin gerekliliklerini yerine getirmek, iş ve işlemleri sağlıklı ve hızlı bir şekilde yürütülebilmek amacıyla ilave tedbirler almış olup bu kapsamda denetim faaliyetlerine kaynak tahsisi yapılarak personel sayısı üç katına çıkarılmıştır.

2024 yılında TSE'ye Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) risk analizince fiili denetimi yapılmak üzere yönlendirilen toplam 23.090 başvurudan 21.668"inin (9694) denetim işlemleri tamamlanarak başvurular sonuçlandırılmıştır.

2023 yılının ikinci altı aylık döneminde ithalat başvurularının 9666'sı 15 günden, 9480'i ise 25 günden daha az sürede sonuçlandırılmıştır.

Cevap 2-TSE tarafindan (o gerçekleştirilmekte olan ithalat denetim faaliyetleri Ticaret Bakanlığınca yayımlanan tebliğler ve ilgili tebliğlere ilişkin Denetim Rehber ve Talimatları uyarınca yürütülmekte olup denetim süreçlerinde gecikmelere mahal vermemek üzere anlık takip ve müdahale ile süreçler etkin yönetilmekte ve gerektiğinde fazla çalışma ile ilgili düzenlemeler yapılmaktadır.

Bu bağlamda, TSE gerçekleştirmekte olduğu tüm faaliyetlerine yönelik bilgi paylaşımlarını Sektör Buluşmaları Toplantılarında dile getirmekte ve her fırsatta sanayicimize yol gösterici olmaya çalışmaktadır.

Cevap 3- TSE faaliyetlerini yeterli sayıdaki yetkin ve tecrübeli personeli eliyle yürütmektedir. TAREKS sisteminde oluşan değişimlerden kaynaklı geçici yoğunluk dönemlerinde de kurum içi imkânlar kullanılmak suretiyle süreçler sorunsuz şekilde yönetilmiştir.

TSE tarafından gerçekleştirilen ithalat denetim faaliyetlerine ilişkin olarak 2023 yılından itibaren ithalat denetim süreçleri kapsamında aşağıda yer alan iyileştirmelere ilişkin projeler hayata geçirilmiştir;

• Mevcut durumda ithalatın "683'ü Marmara Bölgesinde ilerletilmektedir. Marmara Bölgesindeki (Onumunelere ilişkin deneylerin tamamının bölge içerisinde sonuçlandırılması sağlanmıştır.

• İstanbul İthalat Müdürlüklerince alınan deney numunelerinin TSE aracı ile taşınması sağlanarak kargoda geçen süre ortadan kaldırılmıştır.

• Başvuru süreç takibi ve uyarı sistemi ile başvuruların etkin takibi sağlanmıştır.

• Vekâlet sistemi ile gümrük müşavirlik firmalarının uzmanlarınca yürütülen TSE denetim süreçlerinin firmalar tarafından da takip edilebilmesini sağlamak adına TSE yazılımının takip kısmının firmalara açılması sağlanmış olup gerekli duyurular TOBB üzerinden yapılmıştır.

• İthalat Çağrı Merkezinin (444 0 873) yanında, ithalatiletisim(&tse.org.tr elektronik posta adresi üzerinden iletilen taleplerin ve şikâyetlerin anlık takibi ve cevaplandırılması sağlanmıştır.

• Fiziki muayene, numune alımı ve tespit işlemlerinde tablet kullanımına geçilmiştir.

• İthalat süreçlerinde yalınlaşma adına iş akışlarında değişiklik yapılmıştır.

• Firmalar tarafından başvuru özelinde dosya durumları ile ilgili başvuru içinden sınırsız mesajlaşma özelliği getirilmiştir.

• İthalat denetimi hizmet ücretleri model bazlı hesaplama yöntemine geçilerek sadeleştirilmiş, 2024 yılı Ocak ayında e-fatura sistemine geçilmiştir. Cevap 4- Konunun Ticaret Bakanlığı görev alanına girdiği değerlendirilmiştir.

Cevap 5- Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı ve TSE sorumlu ve yetkili olduğu alanlarda iletişim halinde olup konuya özel denetimler kapsamında da toplantılar ve rutin görüşmeler devamlı olarak gerçekleştirilmektedir.

Mehmet Fatih KACIRBakan