İhracatı yapıldıktan sonra çeşitli sebeplerle ülkemize iade edilen ürünlere ilişkin
Kaynak göster
Oğuz Kaan Salıcı (CHP), 2 Mayıs 2024 tarihinde 7/11530 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 33 gün sonra, 4 Haziran 2024).
Oğuz Kaan Salıcı (CHP, İstanbul). “İhracatı yapıldıktan sonra çeşitli sebeplerle ülkemize iade edilen ürünlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11530, 2 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11530-ihracati-yapildiktan-sonra-cesitli-sebeplerle-ulkemize-iade-edilen-urunlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/437dfcb6-5d8f-406e-b5fc-018f3d9aa40a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 33 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 25 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96. Maddeleri uyarınca Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Oğuz Kaah SALIÇI İstanbul Milletv
Tarımsal üretimde ürün kaybına, verimin düşmesine neden olan hastalıklarla; yabani otlarla ve zararlı böceklerle mücadele etmek için kullanılan tarım ilaçlarının gıda güvenliğini tehlikeye attığı bilinmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) kabul edilebilir düzeyden fazla tarım ilacı kullanımının gıdalarda kalıntı bırakarak akut ve kronik zehirlenmeler, alerjik etkiler, kalp hastalıkları, böbrek yetmezliği ve kanser gibi sağlık açısından ciddi zararlara neden olduğu, yer üstü ve yer altı su varlıklarının, tarım alanlarının kirlenmesine neden olarak biyoçeşitliliği yok ettiği yapılan çalışmalarla ortaya konmuştur.
Heinrich Böll Stiftung Demeği tarafından hazırlanan "Tarımda Kullanılan Zehirler Hakkında Gerçekler ve Rakamlar 2023 Raporu"nda; Türkiye'de 1990 yılında yaklaşık 30 bin ton pestisit kullanıldığı, bu rakamın iki katına çıkarak 2020 yılında 60 bin tona ulaştığı belirtilmiştir.
Zehirsiz Sofralar Platformu'nun açıklamasında pestisitler nedeniyle AB ve diğer ülkelerden Türkiye'ye geri dönen gıda ürünlerinin rekor seviyeye ulaştığına dikkat çekilmiştir.
Yalnızca geçtiğimiz Mart ayında ülkemizden ihraç edilen 41 farklı ürünün kabul edilebilir düzeyden fazla ya da bulunmaması gereken kimyasalları içermesi yahut bakteri barındırması nedeniyle Avrupa Birliği Gıda Güvenliği Uyarı Sistemi (RASFF) tarafından bildirimde bulunulmuştur. RASFF tarafından yapılan bildirimlerden yalnızca tarım ürünlerinde değil ülkemizden ihraç edilen paketli gıdalarda da yüksek oranda kimyasala rastlandığı ve ülkemize iade edildiği bildirilmiştir.
--Yunanistan, İspanya ve Almanya'ya ihraç edilen susam ve tahinlerde; İtalya'ya ihraç edilen poşet çaylarda; Belçika'ya ihraç edilen fındık kremasında ve Litvanya'ya ihraç edilen defne yapraklarında salmonella tespit edilmiş,
-Hırvatistan'a ihraç edilen sakızlarda yasaklı renkendirici, armutlarda yüksek oranda böcek ilacı bulunmuş,
-Avusturya'ya ihraç edilen kaynak sularda yüksek oranda nitrite, İsviçre'ya ihraç edilen maden sularında yüksek oranda bor mineraline rastlanmış,
-Bulgaristan'a ihraç edilen limon, greyfurt, yeşil biber ve asma yapraklarında; Hollanda, Fransa ve İtalya'ya ihraç edilen incir ve kuru üzümlerde ise yüksek miktarda pestisit saptanmıştır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Kimyasal ya da bakteri bulundurması nedeniyle ithal eden ülke gümrüğünden iade edilen ürün miktarı kaç tondur?
İade edilen bu ürünler iç piyasaya sürülmekte midir?
İade edilen ürünlerden ne kadarı imha edilmiştir?
İhraç ettiğimiz ürünlerde kimyasal bulunmasının ülkemiz ihracatına etkisi nedir, bu ülkelere gerçekleştirdiğimiz ihracat tutar ve oranlarında bir azalış yaşanmakta mıdır? AB standartlarına göre kullanımı yasak olan ancak ülkemizce yasal olarak kullanımına izin verilen pestisit sayısı kaçtır, bunların kullanımına neden izin verilmektedir? Ülkemizde tarımsal üründe kilo başına kullanılan pestisit miktarı nedir, bu oran AB ve OECD ortalamalarının ne kadar üzerindedir?
Yasaklı veya kabul edilebilir düzeyden fazla pestisit kullanımının denetiminde görevli kaç personel bulunmaktadır, son 5 yılda kaç denetim yapılmıştır?
Yapılan denetimlerde üreticiye uygulanan idari para cezası ne kadardır, kaç ton yasaklı ürün imha edilmiştir, imha edilen ürünlerin piyasa değeri ne kadardır?
Yurt dışına ihraç edilecek ürünlerle iç piyasaya sürülecek ürünlerin denetimi aynı hassasiyetle yapılmakta mıdır?
Pestisit kullanımının insan sağlığına ve çevreye verdiği zarar hakkında üreticileri bilinçlendirmek amacıyla Sağlık ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlıkları ile yürüttüğünüz herhangi bir ortak çalışmanız bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Avrupa Birliği (AB) üye ülkeleri tarafından AB mevzuatına göre yapılan resmi kontroller sonucunda tespit edilen olumsuzluklar, AB Komisyonuna bildirilmekte ve Komisyon tarafından yapılan nihai değerlendirme sonucu Gıda ve Yemde Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) üzerinden ilan edilmektedir.
RASFF üzerinden ilan edilen bildirimler kısıtlama olmaksızın erişime açıktır. Ülkemiz menşeli ürünler hakkında da zaman zaman RASFF üzerinden bildirim alınabilmektedir. Her bir RASFF bildirimi için ayrı ayrı izlenebilirlik denetimleri gerçekleştirilmektedir. Bildirime konu ürünün birincil üreticisi tespit edilmekte ve ilgili birimlerimiz tarafından üreticiye yönelik gerekli eğitimler verilmektedir. Bakanlığımızca yapılan çalışmalar ve alınan önlemler AB Komisyona düzenli olarak iletilmektedir. Bildirim alan ihracatçı ve bildirime konu ürüne yönelik resmi kontroller de artırılmaktadır.
Ülkemizden ihraç edilen ve herhangi bir nedenle ülkemize geri dönen ürünlerin tamamında; öncelikle gümrükte ayniyat tespiti yapılmakta, ayniyat tespiti yapıldıktan sonra ürünler Bitki Karantinası Yönetmeliği, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ve yem mevzuatı kapsamında 90100 bitki sağlığı ve gıda/yem güvenirliği yönünden resmi kontrollere tabi tutulmaktadır.
Ülkemizde ilk kez ruhsatlandırılacak bitki koruma ürünü aktif maddesinin Avrupa Birliği'nde veya G8 ülkelerinde ruhsatlı olması gerekmektedir. AB"nde bir aktif maddenin kullanımının sonlandırılması durumunda ülkemizde de sonlandırılmaktadır. 2009 yılından bu yana 223 adet bitki koruma ürünü aktif maddesinin kullanımı sonlandırılmıştır.
Ülkemizde üretimi yapılan ürünlerin ihracat aşamasında alıcı ülke talepleri ve/veya risk esasına göre kontrollere tabi tutulmaktadır. Alıcı ülke mevzuatına uygun olan ürünlerin ihracatına müsaade edilmektedir.
Ülkemizde gereksiz ve hatalı ilaç kullanımı ve zirai ilaç kalıntısının önlenerek doğal dengenin korunması ile sürdürülebilir tarım konularında farkındalık oluşturmak ve etkin bitki sağlığı programı uygulamak amacıyla eğitim ve yayım çalışmaları ile üretim alanlarında çiftçi tarla okulu çalışmaları yapılmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan