AİHM'in Türkiye aleyhine verdiği hak ihlali kararlarına ilişkin
Kaynak göster
Meral Danış Beştaş (DEM Parti), 25 Nisan 2024 tarihinde 7/11555 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 96 gün sonra, 30 Temmuz 2024).
Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “AİHM'in Türkiye aleyhine verdiği hak ihlali kararlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11555, 25 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11555-aihm-in-turkiye-aleyhine-verdigi-hak-ihlali-kararlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9f7f03eb-2fde-4f94-9f71-018f1598a492
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 96 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98 inci ve
TBMM İçtüzüğü nün 96 ile 99 uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 24.04.2024
Meral DANIŞ BEŞTAŞ > Erzurum Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bakanlığınız tarafından yapılan yılsonu değerlendirmesinde, 2018 yılından itibaren başvuru sayılarındaki artışa da dikkat çekilmiş olup yıllara göre derdest başvuru sayısı; 2020 yılında 11.750, 2021 yılında 15.251, 2022 yılında 20.100, 2023 yılında 23.400*dür. 2023 yılında ise toplam 8.341 yeni başvuru yapıldığı kaydedilmiştir.
Tüm ülkeler açısından bakıldığında 2023 yılında, 23.400 derdest başvuru ile Türkiye'nin ilk, Rusya'nın (12.450) ikinci, Ukrayna'nın (8.750) üçüncü, Romanya'nın ise (4.150) dördüncü sırada bulunduğu görülmektedir. 2023 yılında AİHM, Türkiye hakkında toplam 5.039 başvuruyu sonuçlandırmış; 72'sinde ihlâl kararı vermiştir. 4.927 dosyanın başvuru koşullarının taşımama nedeniyle reddedildiği bilinmekte olup, bu veriler, ihlal kararı verilen dosyanın, ihlal kararı verilmeyen dosyalardan 2 kat fazla olduğu gerçeğini ortaya koymaktadır. Üstelik Türkiye'nin AİHM kararlarına dahi uymadığı bir durum söz konusu olup Hollanda Parlamentosu, AB'nin Türkiye'yle Gümrük Birliği güncellemesi yapmasını Kavala ve Demirtaş'ın serbest bırakılması yönündeki AİHM kararlarının uygulanması şartına bağlayan tasarıyı kabul etmiştir. Bu kararın yaptırım niteliğinde olduğu şüphesizdir.
Avrupa Konseyi geçtiğimiz Aralık ayında Türkiye'ye, -hem AİHS'i hem de Türkiye Cumhuriyeti o Anayasas'nı onurlandıracak şekilde- özgürlükleri sağlama çağrısında bulunmuştur. Avrupa Konseyi'nin icra organı olarak görev yapan Bakanlar Komitesi, ceza yargılama sisteminin de istismar edildiği vurgusunu yapmıştır. Ayrıca Komite'nin HSK'nin yapısının evrensel standartlara uymadığı ve değiştirilmesi gerekliliğine dair açıklaması da dikkat çekici olmuştur.
Bu bağlamda;
SORULAR
AİHM Kararları neden uygulanmamaktadır?
) Anayasa'nın 90 ıncı maddesi hükmünce AİHM kararlarının bağlayıcılığı söz konusu olduğu halde bu Anayasa ihlalinin gerekçesi nedir?
) Türkiye AİHM tarafından verilen tedbir ve ihlal kararlarını uygulamak yerine tazminat ödemeyi neden tercih etmektedir?
) Türkiye'nin AİHM Kararları bağlamında imzalamış olduğu uluslararası anlaşmalar hangileridir?
) Türkiye tarafı olduğu AİHS"ten bertaraf mı etmektedir? Sözleşmenin tarafı olunduğuna dair uluslararası anlaşma hükümleri neden yok sayılmaktadır?
) Son on yıl içerisinde Anayasa Mahkemesi?ne yapılan ihlal başvurusu sayısı nedir? Hangi ihlaller başvurulara gerekçe yapılmıştır, dağılım ne şekildedir?
) Son on yıl içersinde Anayasa Mahkemesi tarafından verilen kararlar üzerine yapılan AİHM başvuru sayısı nedir?
) Son on yıl içersinde Anayasa Mahkemesi kararı olmaksızın iç hukuk yollarının tüketilmiş olduğu gerekçesiyle yapılan AİHM başvuru sayısı nedir?
) AYM tarafından ihlal olmadığı yönünde verilen kararlara karşın, AİHM tarafından ihlal yönünde verilen karar sayısı nedir? AYM tarafından reddedilen kaç başvuru AİHM önünde ihlal teşkil ettiğine dair karara konu olmuştur?
) Son bir yıl içinde Türkiye toplam ne kadar tazminata mahkum edilmiştir? Türkiye bu tazminatları muhataplarına ödemiş midir? Bu yaklaşım, tazminatı öderim, hak ihlallerine devam ederim şeklinde kamuoyuna yansımakta olup Bakanlığınız bu hususu nasıl değerlendirmektedir?
) Hukukun ve anayasanın uygulanmasını sağlayıcı adımlar atılması gündeminizde olacak mıdır?
) Hollanda Parlamentosu tarafından alınan yaptırım kararı nasıl değerlendirilmektedir? Bu konuda bir açıklama yapılacak mıdır?
) Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi tarafından ifade edilen, AİHM kararlarına uyulması ve HSK'nin yapısının değiştirilmesi yönünde hangi çalışmalar yapılacaktır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1424158 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Erzurum Milletvekili Meral Danış Beştaş tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/11555 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
ADALET BAKANLIĞI
Mevzuat Genel Müdürlüğü Ti tv
Sayı : E-56020453-610-499-2471/3674 Konu : Yazılı soru önergesi 29/01/2024
Sayın Meral DANIŞ BEŞTAŞ Fızurum Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/11555 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Bakanlığımız ile Dışişleri Bakanlığı arasında imzalanan 14/11/2011 tarihli işbirliği protokolü gereğince; 01/03/2012 tarihinden geçerli olmak üzere, daha evvel Dışişleri Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine (AİHM) yapılan başvurularda Hükümeti savunma ve AİHM'in ihlâl kararlarının icrası görevi, dış politikayı ilgilendiren başvurular ve Devlet başvuruları için öngörülen istisnalar saklı kalmak kaydıyla, Bakanlığımız tarafından üstlenilmiştir.
U- 10/07/2018 tarihli 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı oKararnamesinin 40. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde İnsan Hakları Dairesi Başkanlığı, Bakanlığımız hizmet birimleri arasında sayılmış olup, anılan Kararnamenin 49. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre; Dışişleri Bakanlığı ile işbirliği yapmak suretiyle, Türkiye Cumhuriyeti aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuruları takip etmek, bu başvurulara ilişkin, ilgili tüm kurum ve kuruluşlardan her türlü bilgi, belge ve görüş istemek, savunmaları hazırlamak ve gerektiğinde oturumlara temsilci göndermekle görevlendirilmiştir.
I- AİHM'e yapılan bir başvuru, AİHM tarafından Ülkemize iletildiği zaman bilgi sahibi olunmaktadır. Başvuruların, AİHM tarafından Ülkemize iletilmesi, yapıldığı yıla göre değil, kendi kurduğu sistem çerçevesinde ele alma sırasına göre gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle, AİHM'e hangi yılda kaç başvuru yapıldığı, ancak AİHM tarafından yapılacak bir istatistiki çalışma sonucunda öğrenilebilecek bir konudur.
IWV- AİHM tarafından Ülkemiz aleyhine verilen kararlara ait istatistiklere Bakanlığımız İnsan Hakları Dairesi Başkanlığının "https://www.inhak.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana hfip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden CİVsSeeY - ueke90) - khMx4fn - /OW9SK- ileerişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan