Yoksulluk sınırının altında bulunan çocuklara ilişkin

İlgi yazı ekinde alınan Antalya Milletvekili Sayın Aykut KAYA tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/11681 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan

Antalya Milletvekili Sayın Aykut KAYA 'ya Ait 7/11681 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni

Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir.

Bakanlığımız çocuklara yönelik hizmetleri, çocuğun üstün yararı ön planda tutularak çocuk hakları doğrultusunda aile odaklı yaklaşım önceliği çerçevesinde gerçekleştirmektedir. Çocukların aile birlik ve bütünlüğü içinde büyümelerini sağlamak koruma hizmetlerimizin temelini oluşturmaktadır. Ailelerin ekonomik ve sosyal yönden desteklenerek aile birliğinin korunması amacıyla aile odaklı hizmetlerimizin temelini oluşturulan Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) Hizmeti uygulanmaktadır.

Ülke genelinde çocukların sağlıklı gelişimini temin etmek üzere; çocuklara yönelik sosyal hizmet ve yardım faaliyetleri ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile iş birliği ve koordinasyon içinde yürütülmektedir.

Çocuk Koruma Kanunu'nun Tanımlar başlıklı 3 üncü maddesinde; korunmaya ihtiyacı olan çocuk, "Bedensel, zihinsel, ahlaki, sosyal ve duygusal gelişimi ile kişisel güvenliği tehlikede olan, ihmal veya istismar edilen ya da suç mağduru çocuk" olarak tanımlanmıştır.

Çocuğun mağduriyeti ile ilgili Bakanlığımıza intikal eden herhangi bir bilgi veya ihbar anında değerlendirilmekte, çocuk ve ailesi hakkında derhal sosyal inceleme yapılmaktadır. Yapılan sosyal inceleme sonucu korumaya ihtiyacı olan çocuk olduğuna karar verilen çocuklar ilgili mahkemeden 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında alınan bakım tedbiri kararı ile korunma ve bakım altına alınmaktadır.

Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren çocuk bakım kuruluşları, bakım altında bulunan çocuk sayıları, çocuğa yönelik diğer hizmetler ve yararlanan çocuk sayılarını içeren kurumsal istatistiklerimiz https://Wwww.aile.gov.tr/sgbd/arge-raporlar/ internet adresinde ve Bakanlığımız sosyal medya hesaplarında yer almaktadır.

SED Hizmetinin etkinliğini artırmak, ailelerde çocuk ile ilgili farkındalık oluşturmak, çocuklara okul dışı zamanlarını kaliteli ve verimli kullanabilecekleri ortam ve imkânları sunmak amacıyla 2017 yılında başlatılan "SED Hizmetinin Etkinliğinin Artırılması (Okul Destek) Projesi" kapsamında SED Hizmetinden yararlanan çocuklar için akademik, sosyal, kültürel ve sportif etkinlikler düzenlenmektedir. Bu doğrultuda 81 ilde SED hizmetinden yararlanan ortaokul ve lise çağında bulunan çocukların sosyal, kültürel, sportif ve akademik faaliyetlerden faydalandırılması sağlanmaktadır. Proje kapsamında; alanında uzman meslek elemanları, çocuklar ve aileleri ile sürekli olarak iletişim halinde olup ihtiyaçlar doğrultusunda, çocuklara ve ailelerine yönelik gerekli mesleki çalışmalar planlanmakta ve psikososyal destek hizmeti sunulmaktadır.

Proje ile çocukların boş zamanları, gelişimlerini destekleyecek şekilde yapılandırılmakta, boş vakitlerinde olumsuz ortamlardan /sosyal çevreden ve bunların barındırdığı risklerden korunmaları ve toplum kaynaklarına erişim konusunda fırsat eşitliği sağlanmaktadır.

Ülkemizde bugüne kadar yürütülen çocuk işçiliğini önlemeye yönelik çalışmalarla uyumlu olarak, 138 ve 182 sayılı ILO Sözleşmelerinin uygulanmasını da içeren, çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik olmak üzere "Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı" oluşturulmuştur.

Ayrıca EU IPA TI kapsamında Bakanlığımız ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ortak yararlanıcısı olduğu "Türkiye'de Çocuk Haklarının Desteklenmesi Projesi" uygulamaya konmuştur. Projenin amaçlarından biride çocuk işçiliğinin takibi ve önlenmesine yönelik Bakanlık kapasitesinin artırılarak çocuk işçiliğinin önlenmesidir. Proje Kasım 2021— Kasım 2024 yıllarını kapsamaktadır.

Çocuk işçiliği alanında hizmetlerimiz sürekli olarak geliştirilmekte olup tespit edilen çocukların uygun sosyal hizmet ve yardımlardan yararlandırılmasına yönelik ülke genelinde "Çocuklar Güvende" ekipleri kurulmuştur. Söz konusu ekipler aracılığı ile alan taramaları yapılmaktadır.

"Çocuklar Güvende" ekipleri tarafından yapılan alan taraması ile tespit edilen çocukların ve ailelerinin uygun bulunan sosyal hizmet ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır.

Ekiplerce; eğitim çağında olup okula devam etmediği tespit edilen çocuklar eğitim-öğretim sistemine kazandırılmaktadır. Örgün eğitim çağını tamamlamış çocuklar mesleki eğitime yönlendirilmektedir.

Diğer taraftan Bakanlığımızca Sosyal Yardımlaşma Dayanışma (SYD) Vakıfları aracılığıyla ihtiyaç sahibi vatandaşlarımıza yönelik olarak başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş İhtiyaç Sahibi, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.

Bu kapsamda yoksulluğun nesiller arası transferinin önüne geçebilmek için özellikle çocukları destekler nitelikte yardım programlarına önem verilmektedir. Bakanlığımız olarak çocuklarımıza yönelik Doğum Yardımı, Çoklu Doğum Yardımı, Öksüz ve Yetim Yardımı, Asker Çocuğu Yardımı, Türkiye Aile Destek Programı-Çocuk Desteği Bileşeni, Engelli Yakını Aylığı, Şartlı Sağlık Yardımları, Ücretsiz Ders Kitabı, Şartlı Eğitim Yardımları, Engelli Öğrencilerin Ücretsiz Taşınması, Eğitim Materyali Yardımları, Öğrenci Barınma-Taşıma-Yemek Yardımı, Öğle Yemeği Yardımı, Yurt Yapımı, Kur'an Kursu Destek Programı ve Eğitim Yardımları Kapsamında Ulaşım Giderlerinin Karşılanmasına Yönelik Yardımlar uygulanmaktadır.

Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan