Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğünün yaş çay alımını durdurduğu iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Turhan Çömez (İYİ Parti), 9 Mayıs 2024 tarihinde 7/11801 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 47 gün sonra, 25 Haziran 2024).
Turhan Çömez (İYİ Parti, Balıkesir). “Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğünün yaş çay alımını durdurduğu iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11801, 9 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11801-cay-isletmeleri-genel-mudurlugunun-yas-cay-alimini-durdurdugu-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/bfb70423-d31a-4e5d-95bd-018f5d96f774
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 47 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ncı maddeleri gereğince Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Grup Başkanvekili
Basında yer alan haberlerde Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğünün (ÇAYKUR) 18 fabrikasında yaş çay alımını durdurduğu iddia edilmektedir. Bu durumun; ÇAYKUR'un nakliye ihalesini yapamamasından, dolayısıyla da çayın üreticiden alınarak fabrikalara taşınamamasından kaynaklandığı belirtilmektedir. Basında yer aldığı üzere çay alım yerlerinde yaş çay taşımacılığı yapan kamyon kooperatifinin zam talebi ÇAYKUR tarafından reddedilmiş ve kooperatife üye 600 kamyon çay taşımama kararı almıştır. İddialara göre ÇAYKUR bu gelişmenin ardından 18 fabrikasında yaş çay alımını durdurmuştur. Ancak bu durum 4 Mayıs 2024'te çay hasadına başlayan üreticileri müşkül duruma sokmaktadır. Çay müstahsilleri, ÇAYKUR"'un çay almaması nedeniyle yaş çayı özel sektöre satmak zorunda kalacaklarını, diğer yandan hükümetin ise 2024 yılı yaş çay fiyatını açıklamaması nedeniyle çayı kaç paraya satacaklarını da bilmediklerini belirtmektedirler.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Yine basında yer alan bilgilere göre müstahsiller çayı 15 Türk Lirası civarında özel sektördeki aracılara satmak zorunda kalmıştır. 2023 yılında ÇAYKUR'un yaş çay alım fiyatı 11 lira 30 kuruş olarak belirlenmiştir. TÜİK verileri uyarınca 2024 yılı Nisan ayında TÜFE bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 69,8 olarak hesaplanmıştır. Tarımda ÜFE ise 2024 yılı Mart ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 61,9 olarak belirtilmiştir. Bu oranlar dikkate alındığında yaş çayın kg fiyatının 18 liranın üzerinde olması beklenmektedir.
Bu bağlamda sorulması gerekmektedir ki;
I- Misyonu; Türkiye'nin tarım politikasına uygun olarak çay ziraatını geliştirmek, karlılık ve verimlilik ilkeleri doğrultusunda her türlü çay ürününü üretmek, pazarlamak olan ÇAYKUR çay hasadının Mayıs ayının başında başlayacağını bilmesine rağmen neden lojistik çalışmaları yapmamıştır?
SORULAR
2023 yılında 3 Mayıs'ta açıklanan yaş çay alım fiyatı neden hala açıklanmamıştır?
Çay müstahsillerin bu mağduriyetlerinin giderilmesi için ivedilikle çalışmalar başlatılmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
ÇAYKUR, ülke tarım politikalarına uygun olarak çay tarımına katkı sağlayan, serbest piyasa şartlarında her türlü çay ürününü üreten ve pazarlayan, piyasada dengeleyici rol üstlenen kamu iktisadi teşekkülüdür.
2024 yılı yaş çay alım fiyatları tüm parametreler dikkate alınarak 17 TI./kg olarak açıklanmıştır.
Ayrıca 30 kr/kg olan fark ödemesi desteği 6,6 kat artırılarak 2024 yılı ürünü için 200 kr/kg'a çıkarılmıştır.
ÇAYKUR 2024 yılı yaş çay alım hazırlık çalışmaları (alım noktaları, lojistik, işleme) üreticilerimizin yaş çay hasadına başlamalarından önce tamamlanmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan