Çocuk yoksulluğunun önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Aykut Kaya (İYİ Parti), 15 Mayıs 2024 tarihinde 7/11972 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 76 gün sonra, 30 Temmuz 2024).
Aykut Kaya (İYİ Parti, Antalya). “Çocuk yoksulluğunun önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11972, 15 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11972-cocuk-yoksullugunun-onlenmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d4c0e24d-52cf-4cdf-824d-018f8077bdf9
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 76 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 67 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı'nın (TEPAV) 07.05.2024"te yayımlanan "Türkiye'de Çocuk Yoksulluğu: Mevcut Durum ve Riskler" adlı değerlendirme notunda ülkemizde kişi başına medyan gelirin yüzde 60'ına göre tanımlı yoksul çocuk sayısının 2016'dan beri artmaya devam ettiği ve 2022 itibarıyla 9,59 milyona ulaştığı tespit edilmiştir. Bu sayı ülkedeki toplam 0-17 yaş grubu nüfusun yüzde 42,4"üne tekabül etmektedir. Asıl dikkat çeken husus ise 0-14 yaş grubu nüfusun yüzde 16,6'ının yaşadığı Güneydoğu Anadolu Bölgesinde aynı yaş grubundaki yoksul çocukların yüzde 50,9unun bulunmasıdır. Bu bölgedeki çocuklarının ortalama eğitim performanslarının da ülke ortalamasının oldukça altında olduğu görülmektedir.
Diğer taraftan, yoksul çocuk oranının yüksek olduğu illerdeki doğurganlık hızının, oranın düşük olduğu illerden oldukça fazla olması yoksulluğun kuşaklar arası aktarımına neden olmaktadır. Bu aktarım mekanizmasını kırmak için sosyal yardımların ve kamu yatırımlarının doğru bölgelere ve hanelere yönlendirilmesi önem arz etmektedir.
Buna göre;
SORULAR
Çocuk yoksulluğuna yönelik hangi sosyal yardım programlarını uygulamaktasınız? Uyguladığınız sosyal yardım programlarının çocuk yoksulluğunu azaltmaya yönelik etkisi ölçüldü mü? Sosyal yardım programlarının etki ölçümü yapıldıysa en etkili programın hangisi olduğu sonucuna varılmıştı?
Sosyal yardım programlarınızdan 2016"dan 2023'e her yıl il detayında kaç hane ve çocuk yararlandı? Yaptığınız sosyal yardımların hem yararlanan kişi/hane sayısı hem de değeri yıllık sıklıkta il dağılımı 2016"dan 2023'e nasıl bir gelişim izlemiştir?
Şartlı eğitim yardımı aylık tutarları Bakanlığınız web sitesinde ilköğretim öğrencileri için 90-100 TL, ortaöğretim öğrencileri için 130-150 TL olarak belirtilmiştir. Bu yardım tutarlarının yeterli olduğunu düşünüyor musunuz? Mevcut koşullarda çocuğunun devlet okulunda eğitimini sorunsuz şekilde sürdürmesini isteyen bir hanenin eğitimle ilgili yapması gereken ortalama harcama tutarına yönelik bir ölçüm yaptınız mı?
Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, E-507 sn 1653 pa . 11972
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi yazı ekinde alınan Antalya Milletvekili Sayın Aykut KAYA tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/11972 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7711972 Cevap Metni (2 Sayfa) Telefon No:(312) 705 7330 yeğ ki
Antalya Milletvekili Sayın Aykut KAYA" ya Ait 7/11972 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir.
Çocuklarımızın sosyal ve ekonomik yoksunluk nedeni ile mağdur olmaması, kurum bakımına alınmadan ailesi yanında desteklenmesi amacıyla Bakanlığımızca Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) Hizmeti yürütülmektedir. Ailelere sağlanan sosyal ve ekonomik destek ile çocuklar öz aile veya yakınları yanında desteklenmekte, aile birliği ve bütünlüğü korunmaktadır.
2016 yılı Ocak-Haziran döneminde ödenen SED tutarı 622,27 TI iken, 90789 artış ile 2024 yılı Ocak-Haziran döneminde 5.530,85 TL olmuştur. Aynı zamanda güncel ve yıllık SED verilerinin oOyer aldığı Bakanlığımız Türkiye Geneli Bilgilendirme o Kitapçığına https://Wwww.aile.gov.tr/media/159360/turkiye-geneli-bilgilendirme-kitapcigi 2024.pdf linki ile ulaşılmaktadır.
Bununla birlikte hizmetten yararlanan ailelerden istihdama katılabilecek durumda olanların İŞKUR meslek edindirme kurslarına yönlendirilerek kendi hayatlarını sürdürebilecekleri iş ve meslek edindirilmelerine yönelik çalışmalar yapılmaktadır.
SED Hizmeti ile çocuklar için ekonomik destek sağlanması yanında alanda çalışan meslek elemanları tarafından ailenin ihtiyaç duyduğu konularda mesleki müdahale de yapılmaktadır. Aile içi sorunların çözümlenmesi, ailenin ve çocuğun çevreye uyumu, çocuğun okula uyumu ve eğitime devamı, kriz durumundaki kişilere psikososyal destek sağlamak vb. konularında mesleki destek sağlanmaktadır. Ayrıca ihtiyaç duyulan vakalarda 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu gereği danışmanlık, eğitim ve sağlık tedbiri alınabilmektir.
Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
Bu kapsamda 2023 yılında ülkemiz genelinde yapılan düzenli ve süreli yardım programlarından toplam yaklaşık 5 milyon hane faydalanmıştır.
Bakanlığımız yoksulluğun nesiller arası transferinin önüne geçebilmek için özellikle çocukları destekler nitelikte yardım programlarına önem vermektedir. Ayrıca hanelerde çocukların hayat standartlarını yükseltmek ve gelişimlerini desteklemek amacıyla önem verilen eğitim yardımları kapsamında aktarılan tutarlar sosyal yardım harcamalarımızın önemli bir bölümünü oluşturmaktadır.
Çocuklara yönelik; sosyal güvencesi olmayan ve 3294 sayılı Kanun kapsamında ihtiyaç sahibi olan ailelere, çocukların örgün eğitime devam etmeleri ve okulun açık olduğu aylarda bir ay içerisinde 4 günden fazla devamsızlık yapmamaları kaydıyla Şartlı Eğitim Yardımı ve her eğitim-öğretim yılı başında ve yıl boyunca 3294 sayılı Kanun kapsamında bulunan ihtiyaç sahibi ailelerin ilk ve ortaöğretimde okuyan çocuklarının SYD Vakıfları tarafından kırtasiye, önlük, çanta vb. temel okul ihtiyaçları karşılanmak amacıyla Eğitim Materyali Yardımı yürütülmektedir.
SED Hizmetine ihtiyaç duyan hanelere, doğrudan çocuklarımızın aile bütünlüğü içerisinde korunması, sağlıklı gelişimleri ve eğitim yaşantılarının desteklenmesi amacıyla Bakanlığımız tarafından çocuk odaklı 17 sosyal ve finansal destek programı (Aile Destek Programı (Çocuk Bileşeni ile Artırımlı), Doğum ve Çoklu Doğum Yardımı, Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) Programı, Asker Çocuğu Yardımı, Öksüz Yetim Çocuk Yardımı, Genel Sağlık Sigortası Prim Ödemeleri, Şartlı Sağlık Yardımı, Engelli Çocuklara Bakım Verenlere Yönelik Evde Bakım Aylığı, Engelli Aylığı, Şartlı Eğitim Yardımı, Ücretsiz Ders Kitabı Desteği, Eğitim Materyali Yardımı, Öğrenci Barınma-Taşıma- Yemek Yardımı, Engelli Öğrencilerin Ücretsiz Taşınması, Yabancılara Yönelik Şartlı Eğitim Yardımı, Ana Okulu/Ana Sınıfı Destek Programı, Eğitim Destekleri Kapsamında Ulaşım Yardımı) uygulanmaktadır.
Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren çocuk bakım kuruluşları, bakım altında bulunan çocuk sayıları, çocuğa yönelik diğer hizmetler ve yararlanan çocuk sayılarını içeren kurumsal istatistiklerimiz https://aile.gov.tr/media/159360/turkiye-geneli-bilgilendirme-kitapcigi 2024. pdf internet adresinde ve Bakanlığımız sosyal medya hesaplarında yer almaktadır.
Ayrıca Bakanlığımızca yürütülen sosyal yardım programlarına ilişkin detaylı bilgiler ve veriler yıllık olarak yayımlanan Bakanlığımız faaliyet raporlarından takip edilebilmektedir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan