Evde bakıma ihtiyaç duyan engelli bireylere destek verilmesi talebine ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş Kaynak göster
Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti), 16 Mayıs 2024 tarihinde 7/11973 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 75 gün sonra, 30 Temmuz 2024).
Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti, Hakkari). “Evde bakıma ihtiyaç duyan engelli bireylere destek verilmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11973, 16 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11973-evde-bakima-ihtiyac-duyan-engelli-bireylere-destek-verilmesi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4d4a2355-d176-4e47-91ea-018f859726e7
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 75 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 67 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını talep ederim.
Vezir Coşkun PARLAK Hakkari Milletvekili
Türkiye nüfusunun içindeki engelli oranı Bakanlığınızın yayınladığı bültenlere göre 06,9, Engelliler Konfederasyonu'nun verilerine göre en az 9010"dur. Engelli vatandaşların önemli bir kısmı hayatlarını tek başına idame ettirmekte zorlanmakta ve bakıma ihtiyaç duymaktadır. Engelli vatandaşlara gereken bakımı ise aile yakınları sağlamaktadır. Aile tarafından sağlanan bakım hem yetersiz kalmakta hem de engelli bireylerin geleceği açısından belirsizlik yaratmaktadır. Özellikle engelli çocuğu olan ve çocuklarının bakımını sağlayan ebeveynler, onların geleceği için kaygılanmaktadırlar. Bu kaygı bazen çok artmakta ve trajik olayların yaşanmasına neden olmaktadır. 2023 yılında Trabzon'da yaşanan bir olayda engelli kızına bakan 80 yaşındaki bir baba önce kızının sonra da kendisinin yaşamına son vermiş, bıraktığı notta da kendisi öldükten sonra kızına bakacak kimse olmadığı için bu eylemi gerçekleştirdiğini söylemiştir. Bu örnekte de görüldüğü gibi engelli bireylerin bakımının sadece ailelere bırakılması yeterli değildir. Devletin evde bakım konusunda bir mevzuat oluşturması gerekmektedir. 2007'de İstanbul'da düzenlenen 3. Bakım Şurası'nda Bakım Yasası gündeme gelmiş, bir kanun taslağı için hazırlık yapılmıştır. Ancak bu tarihten sonra Bakım Yasasıyla ilgili bir gelişime olmamıştır. Evde bakım konusu özellikle ağır engelliler, zihinsel engelliler ve bunların aileleri için hayati önemdedir. Diğer taraftan, engelli vatandaşlara sağlanacak bakım hizmeti, Anayasanın sosyal devlet ilkesi gereği devletin sorumluluğudur.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
€-posta: vezircoskun.parlak&tbmm.gov.tr Adres: TBMM Halkla Tlişkiler Binası 6. Kat. B602
1GIİ
Bu bilgiler ışığında;
SORULAR
Türkiye'de evde bakım ihtiyacı olan kaç engelli birey vardır?
Evde bakıma ihtiyaç duyan engelli bireylerin ne kadarının bu hizmete erişebildiğine dair Bakanlığınızın bir çalışması ve verisi var mıdır?
2007 yılında düzenlenen 3. Bakım Şurası'nda Bakım Yasasıyla ilgili alınan tavsiye kararları Bakanlığınızın arşivinde mevcut mudur?
Bakanlığınızı Bakım Yasası'yla ilgili geçmişte bir çalışması olmuş mudur, olduysa bu çalışmalar hangi aşamadadır?
Engellilerin ihtiyacını karşılayacak bir Bakım Yasasının çıkmasıyla ilgili bir girişiminiz bulunmakta mıdır?
Bakanlığınız engelli ailelerine evde bakım konusunda hangi destekleri vermektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi yazı ekinde alınan Hakkari Milletvekili Sayın Vezir Coşkun PARLAK tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/11973 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
Hakkari Milletvekili Sayın Vezir Coşkun PARLAK 'a Ait 7/11973 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği kapsamında evde bakım yardımından yararlanmak için haneye giren her türlü gelir toplamının kişi başına asgari ücretin 2/3" ünden az olması (2024 Ocak ayı itibariyle 11.334,75 TL) ve engelli bireyin aldığı sağlık raporu sonucuna göre ağır engelli/ tam bağımlı olduğunu belgelendirmesi gerekmektedir. Bu şartları taşıyan engelli bireyler evde bakım yardımından yararlanmaktadırlar.
2024 yılının Mayıs ayı itibarıyla 560.837 kişi evde bakım yardımından faydalanmaktadır.
Evde bakım yardımı kapsamında yardımdan faydalanan ailelere düzenli ev ziyaretleri yapılmakta ve engelli bireylerimiz ile ailelerinin yüksek yararı doğrultusunda aileler hem ekonomik açıdan hem de psiko-sosyal açıdan desteklenmektedir.
Bakanlığımız ile Birleşmiş Milletler Mülteci Yüksek Komiserliği (UNHCR) iş birliği çerçevesinde Evde Bakıma Destek Pilot Uygulaması yürütülmektedir. Uygulama ile kurum bakımına olan ihtiyacı azaltmak ve toplum temelli hizmetleri geliştirmek üzere Bakanlığımız evde bakım yardımından yararlanan engelli bireylerin yaşam kalitelerinin artırılması ve ailelerin desteklenerek güçlendirilmesi hedeflenmektedir.
Bu kapsamda, pilot il olarak belirlenen üç ilde (Adana, Ankara, İzmir) Evde Bakım Yardımı ile Tamamlayıcı Sosyal Uyum Yardımından (TSUY) faydalanan engelli bireylerin hanelerinde farklı branşlardan oluşan evde bakıma destek ekibi (sosyal hizmet uzmanı, psikolog, hemşire, bakım personeli) tarafından, bireye özgü oluşturulan bakım planı doğrultusunda kişisel öz bakımı yapılmakta ve bakım veren aile bireylerine yönelik sorunlarla baş etme, tükenmişlik duygusunun azaltılması, bakım ve rehabilitasyon konularında ihtiyaç duydukları eğitim, danışmanlık ve psiko-sosyal destek hizmetleri sağlanmaktadır.
19-23 Kasım 2007 tarihinde mülga T.C. Başbakanlık Özürlüler İdaresi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen MI. Bakım Hizmetleri Özürlüler Şurası'nda yer alan önerilere ilişkin - sosyal hizmet ve sosyal yardımlara ilişkin yürütülen faaliyetlerden sorumlu icracı bir Bakanlık kurulması önerisi de dahil olmak üzere- birçok tavsiye kararı alınmıştır.
Engellilere yönelik hak ve hizmetler başta Anayasa olmak üzere Sosyal Hizmetler Kanunu ve Engelliler Hakkında Kanun ile güvence altına alınmıştır. Buna göre ülkemizdeki bakıma ihtiyacı olan engelliler; evde bakım yardımı, yatılı ve gündüz kuruluş hizmetleri, ev tipi bakım hizmeti, geçici misafir bakım gibi çeşitlenen bakım hizmetlerinden yararlanabilmektedir. Engellilere yönelik mevzuat sistemi değişen engellilik konjonktürü ile yeniden ele alınarak günümüz çağdaş engellilik kuramları doğrultusunda gerekli görülmesi halinde revize edilmektedir.
Bakım hizmetlerinin finansal açıdan sürdürülebilirliğinin sağlanması amacıyla ulusal bir sistemin oluşturulması hedefi; 12. Kalkınma Planı, Cumhurbaşkanlığı 2024 Yıllık Programı ve Engelli ve Yaşlı Hakları Ulusal Eylem Planları gibi üst politika belgelerinde de somutlaştırılmıştır. Bu kapsamda, Bakanlığımız tarafından bugüne kadar gerçekleştirilen çalışmalar şu şekildedir:
Yaşlılık Şurası: 20-22 Şubat 2019 tarihlerinde düzenlenen "1. Yaşlılık Şurası"nın Bakım
Ekonomisi Komisyonu çalışmalarında; bakım güvence sisteminin finansmanında primli modelin değerlendirilmesi oluşturulması görüşü ortaya çıkmıştır.
Engelli ve Yaşlı Bireyler İçin Bakım Sigortası Konusunda TATEX Çalıştayı: 20-21 Ocak 2021 tarihlerinde Bakanlığımız koordinasyonunda düzenlenen Çalıştay'da engelli ve yaşlı bireylere yönelik bakım modelleri ve bu modellerin finansman yöntemlerine ilişkin ülke örnekleri ele alınmıştır. e TBMM Meclis Araştırma Komisyonu: 2022 yılı Haziran ayında TBMM bünyesinde kurulan Komisyon Raporu Şubat 2023'te yayımlanmıştır. Komisyon Raporu'nda, kapsayıcı bir bakım güvence modeli kapsamına alınmasının önemi vurgulanmıştır.
Yaşlanma Vizyon Belgesi ve Yaşlı Hakları Ulusal Eylem Planı (2023-2025): 6 politika alanında 16 hedef ve SI eylem alanında 183 faaliyeti içermekte olup 29 Nisan 2023 tarihinde kamuoyuyla paylaşılmıştır. Eylem Planı'nın Aktif ve Sağlıklı Yaşlanma politika alanında "uzun süreli bakım hizmetlerinin güçlendirilmesi" hedefini gerçekleştirmek üzere "Finansal sürdürülebilirlik açısından ulusal bakım güvence modeli oluşturulmasına yönelik çalışmaların gerçekleştirilmesi'ne ilişkin faaliyetler yer almaktadır. e Uzun Süreli Bakım Güvence Sistemi Çalıştayı: Türkiye'de uygulanabilir ve sürdürülebilir bakım güvence modellerinin ele alındığı Çalıştay, 5 Ekim 2023 tarihinde
Bakanlığımız koordinasyonunda ilgili tüm tarafların katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Çalıştay sonuçları raporlaştırılmıştır.
"* Engelli Hakları İzleme ve Değerlendirme Kurulu 2023 Yılı TI. Toplantısı: 5 Ekim 2023 tarihinde "Uzun Süreli Bakım Güvence Sistemi" gündemiyle gerçekleştirilmiştir. Kurul'da konuya ilişkin ilgili kamu kurum ve kuruluşları, akademisyenler ve STK temsilcilerinden bir Çalışma Grubu oluşturulması kararı alınmıştır. Çalışma Grubu çalışmalarına başlamıştır.
Uzun Süreli Bakım Güvence Sistemi Çalışma Grubu Toplantısı: Çalışma Grubu'nun ilk toplantısı 9 Şubat 2024 tarihinde kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler ve STK temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir.
2024 Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı ile 12. Kalkınma Planı'ndaki "407.1. Yaşlı bakım hizmetlerinin finansmanı için bakım sigortası kurulacaktır." tedbirinden sorumlu kurum Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı olarak belirlenmiştir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan