Diyarbakır ilinde su temini konusunda yaşanan sorunlara ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki Kaynak göster
Berdan Öztürk (DEM Parti), 27 Mayıs 2024 tarihinde 7/12436 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 252 gün sonra, 3 Şubat 2025).
Berdan Öztürk (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır ilinde su temini konusunda yaşanan sorunlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12436, 27 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12436-diyarbakir-ilinde-su-temini-konusunda-yasanan-sorunlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ffff8271-aa61-4e38-8895-018fbf4e0a8c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 252 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çevre ve Şehircilik Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından Anayasa'nın 98'inci
İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 27.05.2024 akın Milletvekili
Diyarbakır, yıllardır su temini konusunda ciddi sıkıntılar yaşamaktadır. Bu sorun, halkın yaşam kalitesini düşürmekte, sağlık problemlerine yol açmakta ve ekonomik faaliyetleri olumsuz etkilemektedir. Özellikle dar gelirli ailelerin ve kırsal bölgelerde yaşayan yurttaşların bu durumdan en çok etkilenen kesimler olduğu görülmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Çermik ilçesine bağlı Bircemal ve Kuşlukçayır köylerinde 7 aydır su kuyularının kuruması nedeniyle büyük bir su sıkıntısı yaşanmaktadır. Köyde yaşayanlar, su ihtiyaçlarını karşılamak için şehir merkezinden su taşımak zorunda kalmakta, bu da hem zaman hem de maddi açıdan ciddi bir yük oluşturmaktadır. Bu süreçte, köydeki çocuklar kirli su nedeniyle sağlık sorunları yaşamaktadır.
Diyarbakır'ın genel su altyapısı, hızla artan nüfusun ihtiyaçlarını karşılamaktan uzaktır. "Diyarbakır 2. Merhale İçme Suyu Projesi" gibi projeler başlatılmış olsa da bu projelerin tamamlanma süresi uzun olup, mevcut altyapının yetersizliği, halkın su ihtiyacını karşılamada gecikmelere yol açmaktadır. Proje kapsamında, Dicle Barajı'ndan Diyarbakır'a saniyede 3 metreküp ilave su sağlanacak ve mevcut arıtma tesisinin kapasitesi artırılacaktır. Ancak, bu projenin tamamlanması 2055 yılına kadar sürecektir.
Bununla beraber su kalitesi de büyük bir sorun teşkil etmektedir. Su kaynaklarının kirlenmesi ve yeterli arıtma yapılamaması, halk sağlığını ciddi şekilde tehdit etmektedir. Diyarbakır Su ve Kanalizasyon İdaresi (DİSKİ) tarafından yürütülen çalışmalar, mevcut su krizini çözmede yetersiz kalmaktadır. Kırsal mahallelerde, özellikle yaz mevsiminde azalan içme suyu sorununu çözmek için projeler yürütülmektedir, ancak bu çalışmalar da yetersiz kalmaktadır.
Halkımızın temel ihtiyaçlarının karşılanması, sağlıklı ve sürdürülebilir bir çevrede yaşama hakkının güvence altına alınması için su temini ve su kalitesinin iyileştirilmesi gerekmektedir. Diyarbakır halkının yaşam kalitesinin artırılması, sağlık koşullarının iyileştirilmesi ve ekonomik faaliyetlerin sürdürülebilir hale getirilmesi için su sorununun acilen çözüme kavuşturulması büyük önem taşımaktadır. Diyarbakır'daki su sorunlarının acilen çözülmesi ve halkın suya erişiminin sağlanması için kapsamlı ve etkili önlemler alınması gerekmektedir.
Bu bağlamda;
I. Diyarbakır'da su temini konusunda yaşanan sıkıntılarla ilgili Bakanlığınızın yaptığı çalışmalar nelerdir?
SORULAR
Çermik ilçesine bağlı Bircemal ve Kuşlukçayır köylerindeki su sorununun çözülmesi için hangi adımlar atılmıştır? Bu konuda herhangi bir acil eylem planı mevcut mudur?
Diyarbakır'ın su altyapısının modernizasyonu ve genişletilmesi için hangi projeler yürütülmektedir? Bu projelerin tamamlanma süresi nedir?
Diyarbakır'da su kalitesinin artırılması için alınan önlemler nelerdir? Su kirlifiğini önlemek amacıyla hangi çalışmalar yapılmaktadır?
Diyarbakır'da su kesintilerinin önlenmesi için acil durum planları mevcut mudur? Varsa, bu planlar nelerdir ve nasıl uygulanmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Özhaseki, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI
SORULAR
1. Diyarbakır'da su temini konusunda yaşanan sıkıntılarla ilgili Bakanlığınızın yaptığı çalışmalar nelerdir?
2. Çermik ilçesine bağlı Bircemal ve Kuşlukçayır köylerindeki su sorununun çözülmesi için hangi adımlar atılmıştır? Bu konuda herhangi bir acil eylem planı mevcut mudur?
3. Diyarbakır'ın su altyapısının modermizasyonu ve genişletilmesi için hangi projeler yürütülmektedir? Bu projelerin tamamlanma süresi nedir?
4. Diyarbakır'da su kalitesinin artırılması için alınan önlemler nelerdir? Su kirliliğini önlemek amacıyla hangi çalışmalar yapılmaktadır?
5. Diyarbakır'da su kesintilerinin önlenmesi için acil durum planları mevcut mudur? Varsa, bu planlar nelerdir ve nasıl uygulanmaktadır?
CEVAP Konu ile ilgili olarak Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığından alınan cevabi bilgide;
Diyarbakır İli kent merkezinin içme suyunun 2001 yılına kadar Gözeli yer altı içmesuyu havzasından sağlanmakta olduğu, 2001 yılından itibaren şehir merkezinin 9093*ünün Dicle Baraj Gölünde saniyede 3 metreküp kapasite ile su temini sağlandığı, 907'sinin de Gözeli yeraltı içme suyu havzasında temin edilmeye devam ettiği, 2001 yılından itibaren temin edilen içme suyunun 2 aşamalı olarak projelendirildiği ve 2. aşaması Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 07.02.2023 tarihinde 2. etap isale hattı ve pompa istasyonu proje ihalesinin yapıldığı ve bugüne kadar projenin 9035'lik kısmının tamamlandığı,
Çermik ilçesi Kuşlukçayırı Mahallesinin herhangi bir su sıkıntısının bulunmadığı, Bircemal Mahallesinde ise belediye tarafından 2018 yılında 2 defa (120 metre ve 320 metre derinlik) 2019 yılında | defa (380 metre derinlik) sondaj kuyusu açıldığı fakat kuru çıktığı, ileri tarihlerde sondaj yatırım programında değerlendirilmek üzere gerekli çalışmaların yapılacağı, Belediyece Bircemal Mahallesinde sıkıntı çeken hanelere tankerle su götürüldüğü,
Belediyenin 2023 yılında sözleşmesi imzalanan "Diyarbakır Merkez İçme Suyu Akıllı Su Yönetimi Projesi Yapım İşi" (İKN:2022/1123040) kapsamında; tüm su sistemi bileşenlerinin (pompa istasyonları, depolar, içme suyu şebeke altyapısı, kilit noktalar, terfi merkezleri ve DMA'lar ve benzeri yapılar), DMA (İzole Alt Bölge) Yönetimi, Kayıp-Kaçak Yönetimi, Su Kalite Yönetimi (klor ve benzeri), Akıllı Su Yönetimi merkezinden haberleşme altyapıları kullanılarak (GSM veya diğer iletişim türleri ) uygun bir program ile izlenilmesi, kontrol edilmesi, verilerin kayıt altına alınarak raporlanması ve tüm su sisteminin diğer bilişim sistemleri (Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS), Hidrolik Modelleme (HM), Abone Yönetim Sistemi (ABYS) ile entegre edilerek (yedekli mimaride) modem bir şekilde çalıştırılmasının hedeflendiği, bahse konu işin yapım sürecinin devam ettiği ve 2025 yılında tamamlanmasının hedeflendiği,
Diyarbakır kent merkezinin içme suyunun sağlandığı kaynakların su kalitesinin korunması, artırılması ve her türlü oluşacak veya oluşturulacak kirliliklerin önüne geçmek için ilgili yönetmelikler ve mevzuatlar çerçevesinde tedbirlerin alındığı ve saha kontrollerinin yapıldığı, bunun yanında içme suyu kaynaklarında rutin içme suyu numunelerinin alınarak kalite kontrollerinin yapıldığı,
Kaynaktan temini yapılan ham su, şehir merkezinde bulunan içme suyu arıtma tesisinde dünya standartlarında arıtılıp kaliteli su üretiminin yapılarak vatandaşın tüketimine sağlıklı olarak sunulduğu, ayrıca; Diyarbakır Su ve Kanalizasyon Genel Müdürlüğünün (DİSKİ) akredite olmuş laboratuvarda günlük tesis içi ve şehrin muhtelif noktalarında içme suyu numunelerinin alınarak kontrollerinin yapıldığı, belediye dışında Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Müdürlüğünce rutin kontrol ve denetim içme suyu numunelerinin alınarak içme suyu kalite kontrollerinin de yapıldığı,
Diyarbakır İlinde yaşanacak su kesintilerinin önlenmesi için Dicle Baraj Gölünde 32 km uzaklıkta bulunan içme suyu arıtma tesisine su iletimini sağlayan ana pompa istasyonunda oluşabilecek arıza durumlarında alternatif olarak aynı hat üzerinde 2.50 metreküp saniye kapasiteli acil durumlar pompa istasyonu mevcut olduğu, belirtilmiştir.