Bankalara kredi borcu olan vatandaşların sayısındaki artışa ilişkin

Aşağıda yer alan sorularımın T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından Anayasa'nın 98"inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Haziran 2023'te başlayan faiz artışları, bankaların kredi tahsil performansına yansımaya başlamıştır. Bankaların vadesinde tahsil edemediği için icra takibine aldığı batık krediler 22 Mart haftasından 10 Mayıs haftasına 12,1 milyar TL artarak 206,9 milyar TL*ye yükselmiştir. Kredi stokuna oran olarak henüz düşük bir seviyede olsa da batık krediler mart ayından bu yana hızla yükselmektedir. Faizlerin yıllık bazda yüzde 80'lerde seyretmesine rağmen vatandaşlarımızın bireysel kredilerle borçlanmaya devam ettikleri bilinmektedir. Bankaların bireysel kredi ve kredi kartları nedeniyle vatandaşlarımızdan olan alacaklarının bakiyesi 19 -26 Nisan arasındaki haftada 42,7 milyar lira artarak 3 trilyon 108 milyar lira olmuştur. Tüketicilerin bankalara olan borçları 2024 yılı başından bu yana yüzde 13,9, başka ifadeyle 380 milyar lira artmıştır.

Diğer taraftan, bankaların tüketicilerden zamanında tahsil edilemediği için icra takibine aldıkları tüketici kredileri ve bireysel kredi kartı alacakları mart ayının sonundan 10 Mayıs haftasına kadar 7,6 milyar lira daha artarak 61,6 milyar lira olmuştur. Bankaların toplam takipteki alacakları içinde tüketici kredileri ve bireysel kredi kartı alacaklarının payı yıl başında yüzde 24 iken, 10 Mayıs haftasında yüzde 29,8"e yükselmiştir. Merkez Bankası'nın hazırladığı Finansal İstikrar Raporuna göre, varlık yönetim şirketlerinin kontrolünde ise 41 milyar liralık batık tüketici kredisi alacağı bulunmaktadır. Dolayısıyla vatandaşların faizleri ve icra masrafları hariç, 99 milyar liraya yakın icralık kredi borcu varken, TOKİ"ye de 59 milyar liralık taksitli konut borcu olduğu bilinmektedir.

Buna göre;

I) Uzun bir süredir uygulanmakta olan faiz politikası nedeniyle batık kredilerde yaşanan artışı nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu artışın yol açacağı tahribata yönelik bir hazırlığınız mevcut mudur?

SORULAR

1. Vatandaşlarımızın bankalara olan borçlarındaki artışın, içinde bulunduğumuz hayat pahalılığı ve geçim zorluğuyla ilgili olduğunu düşünüyor musunuz? Borçlarını ödeyemediği için icralık olan vatandaşlarımızın sayısındaki bu yükselişin toplumsal huzuru ve aile kurumunun devamlılığını tehlikeye atma ihtimaline ilişkin düşünceleriniz nelerdir?

   Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, E-507