Cezaevinde bulunan bir mahkumun hastane sevki sırasında kötü muameleye maruz bırakıldığı iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Sevda Karaca Demir (EMEP), 21 Haziran 2023 tarihinde 7/1251 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 182 gün sonra, 20 Aralık 2023).
Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep). “Cezaevinde bulunan bir mahkumun hastane sevki sırasında kötü muameleye maruz bırakıldığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/1251, 21 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1251-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-hastane-sevki-sirasinda-kotu-muameleye-maruz-birakildigi-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b2b59bde-c51b-4a0b-aca7-0188ddd52c1b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 182 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla dilerim.
Sevda KARACA Gaziantep Milletvekili
Pek çok cezaevi yönetiminin ve tıp etiğine uygun davranmayan sağlık görevlilerinin keyfi uygulamaları ile cezaevlerindeki tutuklu ve hükümlülerin sağlık hakkına erişmesinin engellendiğine ilişkin çok sayıda örnek kamuoyunun gündemine gelmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Gezi davası tutuklusu TMMOB Yönetim Kurulu üyesi Mücella Yapıcı da sağlık hakkı engellenen yurttaşlardan biridir. Mücella Yapıcı | yıl önce tutuklandıktan hemen sonra hastaneye sevki ve muayene işlemleri sırasında kollarını morartacak şekilde kelepçelenmesine, dişinin elleri kelepçeli olarak çekilmesine, muayene sırasında hasta mahremiyetine özen gösterilmemesine tepki olarak hastaneye gitmeme kararı aldı.
Mücella Yapıcı'nın, kelepçe uygulamasıyla eziyete dönüşen sevk ve muayeneler nedeniyle hastaneye gitmeme kararı, cezaevlerinde yaşanan hak ihlallerini ortaya seriyor.
Nisan 2022 itibari ile 65'i ağır olmak üzere 1517 hasta mahpus bulunduğunu ve bu sayının gün geçtikçe arttığını hak örgütleri ifade etmiştir.
Revire sevk edilmeme ya da geç edilme, acil durumlarda dahi aylar sonra hastaneye sevk, hastane gidişlerinde ters kelepçe dayatması, hastanelere kafes denilen hücreli ring araçlarıyla götürülmek istenmeleri, muayene sırasında mahpusun kelepçelerinin çıkarılmaması yani kelepçeli ve jandarma eşliğinde muayeneye zorlanma gibi hak ihlalleri nedeniyle sağlık hakkından yararlanamayan hükümlü ve tutuklular cezaevlerinde ölüme terk edilmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınız Mücella Yapıcı'nın sağlık durumu ve yaşadığı hak ihlalleri ile ilgili bir incelemede bulunmuş mudur? Mücella Yapıcı ve benzer muameleye maruz kalan hükümlü ve tutukluların sağlık hakkından insan onuruna Yaraşır şekilde yararlanabilmesi için bir önlem alındı mı?
Bu insan hak ve onuruna aykırı muamelelerle ilgili sorumlular hakkında herhangi bir soruşturma açıldı mı?
Hasta ve tutukluların hastaneye sevki ve muayene sırasında uygulanması gereken 3'lü protokol ve İstanbul Protokolü düzenlemelerine neden uyulmamaktadır?
Bakanlığınızın hasta ve yaşlı tutuklu ve hükümlülerin sağlık hakkına erişimi, hastaneye sevki ve uygulanan muayene yöntemlerinin iyileştirilmesine yönelik bir çalışması var
Hasta mahpusların tedavi ve sağlık hizmetleri konusunda hangi denetim mekanizmaları bulunmaktadır? Bu denetimler düzenli olarak yapılıyor mu?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1246033 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Gaziantep Milletvekili Sevda Karaca tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/1251 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-309-2268/4769 Konu : Yazılı soru önergesi Vo AA. 2023
Sayın Sevda KARACA Gaziantep Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/1251 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafindan denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
II- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana hitp://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden BNv5Sla - p64/51K - Ke9UHgg - 3nmiJHY— ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.
B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.
C) Hükümlü ve tutukluların; ayakta ve yatarak tedavilerinde muayene, tetkik, tahlil, kontrol, ilaç, diş protezi ve tıbbi malzemeleri Sağlık Bakanlığı, hastane tarafından temini mümkün bulunmayan tıbbi malzemeler (ortez, protez, gözlük, işitme cihazı, şeker ölçüm çubuğu vb.) ile ilaç bedelleri ise Adalet Bakanlığı tarafından karşılanmaktadır.
UI- A) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Zorlayıcı araçların kullanılması" kenar başlıklı 50. maddesi ile 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin "Zorlayıcı araçların kullanılması" kenar başlıklı 123. maddesinde; hiçbir hâlde zincir ve demire vurmanın tedbir olarak uygulanmayacağı, kelepçe ve bedensel hareketleri kısıtlayıcı araçların, çocuk hükümlüler hariç olmak üzere, yetkili makamın önüne getirildiğinde çıkarılmak kaydıyla, sevk ve nakil sırasında kaçmayı önlemek için kullanılabileceği,
B) Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Yönetmeliğinin "Mülki görevlerin esasları" kenar başlıklı 11. maddesinin birinci fıkrasının (eg) bendinde, jandarmanın ceza infaz kurumlarının dış korumalarını sağlayıcı önlemlerini almakla, tutuklu ve hükümlülerin sevk ve nakilleriyle muhafazalarını sağlamakla görevli olduğu; "Sevk ve nakil sırasında alınacak önlemler" kenar başlıklı 34. maddesinde, tutuklu ve hükümlülerin sevk ve nakli sırasında kaçmalarını önlemek için sağlığa zarar vermeyecek gerekli bütün önlemlerin alınacağı,
Hükümlerinin yer aldığı malâümlarıdır.
Bu kapsamda, hükümlü ve tutukluların sevk veya nakli sırasında kaçmalarını önlemek amacıyla kelepçe takılması, sevk edilenin koluna girilmesi, yeterli sayıda personel ile etrafında çember oluşturulması gibi hükümlü ve tutuklunun sağlığına zarar vermeyecek şekilde gerekli önlemler, jandarma görevlilerince alınmakta, ceza infaz kurumlarında hiçbir hükümlü ve tutukluya keyfi davranışta bulunulmamaktadır.
IW- Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 24/07/2023 tarihli cevapta;
A) Soru önergesinde adı geçen ve Bakırköy Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümözlünün, farklı tarihlerdeki şikâyetleriyle ilgili olarak bir çok kez Kurum revirinde muayene edildiği gibi gerektiğinde üst sağlık kuruluşlarının ilgili polikliniklerine de sevk edilerek muayene, tetkik ve tedavisinin yapıldığı, muayeneler sonucu reçete edilen ilaçların kendisine teslim edildiği,
B) Adı geçenin kelepçeden kaynaklı vücudunda morluk oluştuğu iddialarına ilişkin Mevzuat Genel Müdürlüğü olarak herhangi bir başvurusunun bulunmadığı, C) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirildiği, Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Yılmaz TUNÇBakan