Ceza ve infaz normlarının caydırıcılığına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün

SORULAR

1. Maddeleri uyarınca Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

   Ülkemizde yönetimsel sorunlara ilişkin olarak ekonomik durum giderek kötüleşmekte, eğitim kalitesi bozulmakta; sosyal doku çürümekte, suç ve şiddet artmaktadır. Bu durumun en net göstergesi ise cezaevlerindeki yoğunluktur.

   7242 sayılı Kanun ile 5275 sayılı Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 9271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, 4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu başta olmak üzere pek çok kanunda önemli değişiklikler yapılmıştır. Genel çerçevede 7242 sayılı Kanun ile hakimliğinin yetkileri ve görev alanı genişletilmiş, istisna tutulan suçlar haricinde pek çok suç için koşullu salıverilme oranı düşürülmüş ve denetimli serbestlik süresi uzatılmış; infaz sisteminde uygulama bakımından önemli konularda değişiklikler yapılmış, bazı suçların cezalarında artırıma gidilmiş ve ceza yargılamasını ilgilendiren bazı hükümlerde de değişiklikler yapılmıştır. Ancak ceza soruşturması ve yaptırımların suç işlemedeki caydırıcılık etkisinin ne kadar değerlendirildiği konusu muammadır. Bilindiği üzere yaptırıma; yerinde, zamanında, ölçülü ve etkili bir şekilde başvurulması; bir yandan insanların adalet duygusunu tatmin ederken bir yandan da yaptırımın hedeflerinden birisi olan caydırıcılığın amacına ulaşmasına hizmet eder.

   Dolaysıyla sürekli yasalarda yapılan değişikliklerin ve uygulanan yaptırımların herhangi bir caydırıcılığı bulunmadığı; günümüzde sık sık medyaya yansıyan üzücü haberler ile artan suç ve suç oranlarından anlaşılmaktadır.

   Ülkemiz, Avrupa'ya göre hapishanelerdeki mahpus sayısının ve nüfusa oranının en yüksek olduğu ülke olarak bilinmektedir. AB İstatistik Ofisi Eurostat'ın 2021 verilerine göre Türkiye'de hükümlü ve tutuklu sayısı 298 bindir. Elde edilen veriler; her 100 bin kişiden 356'sının ceza infaz kurumunda mahpus olduğunu göstermekte olup; Türkiye AB üyeleri, adaylar ve potansiyel üyeler arasında ilk sırada yer almaktadır.

   15 Mayıs 2024 tarihi itibariyle Türkiye'de ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklu sayıları toplamı ise 333.405'dir. Bu sayılar ürkütücü olmakla birlikte pek çok ülkenin ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü sayılarından oldukça fazladır.

   Yine Türkiye'de ceza infaz kurumlarında hükümlü ve tutuklularla ilgili sayılar incelendiğinde en dikkat çeken husus ise uyuşturucu madde suçlarından ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü sayısı (105.637) ve tutuklu sayısıdır. (19.483) Ülkemizde uyuşturucu bağımlılığı kanayan bir yara iken düzensiz göçmenlerin ülkemize kabul edilmesi madde bağımlılığı problemini adeta körüklemiştir. AKP iktidarında milyonlarca sığınmacının sessiz istilasına uğrayan ülkemiz adeta bir sığınmacı deposu haline getirilmiştir. Bu kapsamda;

   I. Diğer ülkelere göre ülkemizde hükümlü ve tutuklu sayısının fazla olmasının sebepleri nedir? Bu konuda bakanlığınız tarafından herhangi bir çalışma yapılmış mıdır?

2. Devletin, uygulayacağı yaptırıma yerinde, zamanında, ölçülü ve etkili bir şekilde başvurması, yaptırımın hedeflerinden birisi olan caydırıcılığın amacına ulaşmasını sağlar. Mevcuttaki ceza soruşturması ve yaptırımların suç işlemedeki caydırıcılığı nedir? Bakanlığınızın bu konuda istatiksel bir çalışması var mıdır? (Varsa söz konusu verileri paylaşılması)

3. Yurtdışı hükümlü ve tutuklu istatistikleri incelendiğinde; genelde ülkelerin yayınladıkları veriler aynı zamanda kendi ülkelerinde bulunan yabancı hükümlü ve tutuklularının sayılarını da içermektedir. Bu konuda ülkemizde kamuya yansıyan bir rakam bulunmadığı göz önüne alındığında; hükümlü ve tutuklu bulunan kişiler arasında

   Türk Vatandaşı olmayanların sayısı ve oranı nedir?

4. Uyuşturucu madde suçlarından hükümlü sayısı (105.637) ve tutuklu sayısının (19.483) fazla olmasının nedenleri nedir? Bu konuda bakanlığınızın bir araştırması var mıdır?

5. Hükümlü ve tutuklu sayısının bu kadar fazla olması ve cezaevlerin kapasitelerinin çok üzerinde dolu olması karşısında ıslah edici tedbirlerle birlikte yeni bir af kanunu çıkarılması düşünülmekte midir?