Ülke nüfusu içindeki çocuk sayısı ile kayıp çocuk ve çocuk yetiştirme yurtlarında bulunan çocuk sayılarına ilişkin
Kaynak göster
Mahmut Tanal (CHP), 6 Haziran 2024 tarihinde 7/12822 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 19 Eylül 2024).
Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Ülke nüfusu içindeki çocuk sayısı ile kayıp çocuk ve çocuk yetiştirme yurtlarında bulunan çocuk sayılarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12822, 6 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12822-ulke-nufusu-icindeki-cocuk-sayisi-ile-kayip-cocuk-ve-cocuk-yetistirme-yurtlarinda-bulunan (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fd771f15-4d93-4e8c-9139-018fed8e7354
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 105 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 100 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)SORULAR
maddeleri gereğince talep ederim. 03.06.2024
Çocuğun korunması, üstün yararının gözetilmesi evrensel bir hukuk ilkesidir. Bununla birlikte, ülkemizde sayısı azımsanamayacak kadar çocuğun bakım ve gözetiminin gerçekleştirilmediği, barınma ve eğitim hakları gibi temel çocuk haklarından mahrum edildiği, sokaklarda yaşadığı, çalışmak zorunda kaldığı ve hatta kaybolduğu ortadadır. Sosyolojik açıdan yapılan incelemelerde, sokakta yaşayan, güvenli bir ortamda yetişmeyen çocukların ilerleyen dönemlerde toplum için suç işleme potansiyeli yüksek, riskli bir gruba dönüşebileceklerini ya da dönüştüklerini vurgulanmaktadır. Çocukların sokakta yaşama ve çalışma nedenleri aynı zamanda suç işleme nedenlerini de oluşturmaktadır. Hem çocuk hakları temelinde hem de kamu güvenliği konusunda, ülkemizdeki çocukların eğitim, sağlık gibi temel hakların ne kadarından faydalanıp faydalanamadığı; faydalanamayan çocukların şartlarını iyileştirmek üzere hangi faaliyetlerin yürütüldüğü; kayıp ve kimsesiz çocukların istatistiğinin belirlenip belirlenmediği hakkında sorularımız mevcuttur.
Bu bağlamda;
I- Türkiye nüfusunun güncel olarak ne kadarı 18 yaşından küçük çocuk olarak tanımlanmaktadır? Çocuk nüfusunun, genel nüfusa göre yüzdelik dilimi ne kadardır?
Ülkemizde sokakta yaşayan çocukların sayısı ne kadardır? Bakanlığınız tarafından sokakta yaşayan çocukların durumlarını tespit etmek amaçlı saha çalışması gerçekleştirilmiş midir? Aksi halde gerçekleştirilmesi planlanmakta mıdır? Bakanlığınız Türkiye'de işbu önerge tarihi itibari ile güncel olarak kaç çocuğun sokakta yaşadığını sayısal olarak iller bazında belirlemiş midir?
Türkiye'de işbu önerge tarihine dek tespit edilen kayıp çocuk sayısı ne kadardır? Kayıp çocukların yıllara, illere, cinsiyetine, yaş grubuna göre istatistiği mevcut mudur? Kayıp çocuk sayılarını kamuoyu ile paylaşılacak mıdır? Paylaşılmayacak ise gerekçesi nedir?
Ülkemizde beslenemeyen, beslenme yardımı almayan, açlık çeken çocuk mevcut mudur? Mevcutsa sayıları belirli midir? Açlık çeken çocukların sayılarını ve durumlarını tespit etmek amaçlı saha çalışması gerçekleştirilmiş midir? Aksi halde gerçekleştirilmesi planlanmakta mıdır?
Türkiye'de çocukların kullanmakta engellerle karşılaştığı temel hakları nelerdir? Ülkemizde çocuklar hangi haklarından mahrum edilmektedir? Bu hususta mahrumiyet oranı belirli midir? Belirli ise mahrumiyet oranı nedir? i /2922 -
Türkiye'de kimsesiz olarak değerlendirilebilecek çocuk var mıdır? Varsa sayıları belirli midir? Kimsesiz çocukların sayılarını ve durumlarını tespit etmek amaçlı saha çalışması gerçekleştirilmiş midir? Aksi halde gerçekleştirilmesi planlanmakta mıdır?
Bakanlığınız bünyesinde bulunan çocuk evleri ve yetiştirme yurtlarında işbu önerge tarihi itibari ile kaç çocuk kalmaktadır? İlgili yerlerde kalan çocukların sayısının, cinsiyetinin, hangi sebeplerle devlet koruması altında bulunduğuna dair yıllık veri tutulmakta mıdır? Yıllara, cinsiyete ve yaş gruplarına göre bu verilerle oluşturulan istatiksel çalışma mevcut mudur?
Bakanlığınız bünyesinde bulunan Çocuk ve Gençlik Merkezleri'nin kuruluşlarından itibaren kaç çocuk ve gencin faydalandığına ilişkin ayrı ayrı yıl, il, faydalanan yaş grubu ve cinsiyetlerini belirtir veri bulunmakta mıdır? Faydalanan çocuk ve gençlerin hangi sebeple kuruma başvurduğu belirli midir? Başvurma sebepleri kategorize edilerek çocuk ve gençler için temel problemler belirlenmiş midir? Belirlendiyse bu hususta iyileştirici bir çalışma yapılmış ya da yapılacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi yazı ekinde alınan Şanlıurfa Milletvekili Sayın Mahmut TANAL tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/12822 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan
Şanlıurfa Milletvekili Sayın Mahmut TANAL'a Ait 7/12822 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımız çocuklara yönelik hizmetleri, çocuğun üstün yararı ön planda tutularak çocuk hakları doğrultusunda aile odaklı yaklaşım önceliği çerçevesinde gerçekleştirmektedir.
Türk Dil Kurumunca "Annesi babası, yakını, koruyucusu olmayan, öksüz, sahipsiz çocuk" olarak tanımlanan çocuklar Bakanlığımızca "Korunmaya ihtiyacı olan çocuk" olarak değerlendirilmekte olup 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında korunma ve bakım altına alınmaktadır.
Ülkemizde sokakta yaşadığı iddia edilerek Bakanlığımıza bildirilen vakalara ivedilikle müdahale edilmekte ve yapılan değerlendirme neticesinde yine 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu kapsamında korunma ve bakım altına alınmaktadır.
Çocukların sağlıklı gelişimlerini desteklemek, onları risklerden koruyarak refah içinde yaşamalarını sağlamak amacıyla her ildeki risk altındaki çocuklara yönelik tespit, yönlendirme ve izleme faaliyetleri Çocuklar Güvende Ekipleri aracılığıyla yürütülmektedir. Söz konusu ekipler aracılığı ile alan taramaları yapılmaktadır.
"Çocuklar Güvende" ekipleri tarafından yapılan alan taraması ile tespit edilen çocukların ve ailelerinin uygun bulunan sosyal hizmet ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır.
Ekiplerce; eğitim çağında olup okula devam etmediği tespit edilen çocuklar eğitim-öğretim sistemine kazandırılmaktadır. Örgün eğitim çağını tamamlamış çocuklar mesleki eğitime yönlendirilmektedir.
Bakım ve korunma ihtiyacı olan çocukların tespit edilmesi durumunda bu çocuklar çocuk bakım kuruluşlarımızda koruma altına alınmaktadır. Ayrıca çocukların ailelerine yönelik psikososyal destek ve bilinçlendirme çalışmaları yürütülmektedir.
Aileleri ve sosyal çevreleri tarafından kolluk güçlerine kayıp olarak bildirilen çocuklarla ilgili iş ve işlemler Kolluk Birimlerince yerine getirilmektedir. Bakanlığımızda bu tür veri tutulmamaktadır.
Bakanlığımız Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü koordinatörlüğünde, Çocuk Haklarına Dair Sözleşmenin ilke ve hükümlerinin yetişkin ve çocuk olmak üzere toplumun tüm kesiminde öğrenilerek hayata geçirilmesi ve çocukları ilgilendiren her konuda çocuk katılımını etkin kılabilmek amacıyla her ilde Çocuk Hakları İl Çocuk Komiteleri oluşturulmuştur. Komiteler, "Çocuk Hakları İl Çocuk Komitelerinin Oluşturulması, Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin Yönerge" ile de yasal altyapıya kavuşmuştur.
Çocukların hak ihlallerinin önlenmesi, tanıtım ve bilinçlendirme faaliyetleri kapsamında; komiteler tarafından düzenli olarak çeşitli eğitimler, seminer, forum (20 Kasım Çocuk Hakları Günü Ulusal Çocuk Forumu), toplantı (Çocuk Danışma Kurulu Toplantıları), kültürel, sosyal ve sportif etkinlikler (satranç turnuvası, gezi programları şenlik, kamp, sinema), önemli günlerin kutlamaları (11 Ekim Dünya Kız Çocukları Günü, Dünya Çocuk Günü), ödüllü yarışmalar (Şiir, resim, hikaye, fotoğraf), tanıtım stantları, çalıştaylar, ziyaretler (il, ilçe, köy, bürokrasi ve STK'lar), sergi, tiyatro vb. etkinlikler gerek yerel gerekse ulusal çapta gerçekleştirilmektedir.
Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren çocuk bakım kuruluşları, bakım altında bulunan çocuk sayıları, çocuğa yönelik diğer hizmetler ve yararlanan çocuk sayılarını içeren kurumsal istatistiklerimiz https://aile.gov.tr/sgbd/istatistik-sayfalari/aylik-istatistik-bülteni/ adresinde ve Bakanlığımız sosyal medya hesaplarında yer almaktadır.
09.02.2013 tarihli ve 28554 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sosyal Hizmet Merkezi Yönetmeliğinin Geçiçi 1 inci maddesi ile Çocuk ve Gençlik Merkezlerinin hizmeti sonlandırılmıştır. Anılan madde ile bu merkezlerce yürütülen hizmetlerin en yakın Sosyal Hizmet Merkezlerince yürütüleceği hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır.
Bakanlığımız yoksulluğun nesiller arası transferinin önüne geçebilmek için özellikle çocukları destekler nitelikte yardım programlarına önem vermektedir. Çocuklara yönelik; sosyal güvencesi olmayan ve 3294 sayılı Kanun kapsamında ihtiyaç sahibi olan ailelere, çocukların örgün eğitime devam etmeleri ve okulun açık olduğu aylarda bir ay içerisinde 4 günden fazla devamsızlık yapmamaları kaydıyla Şartlı Eğitim Yardımı ve her eğitim-öğretim yılı başında ve yıl boyunca 3294 sayılı Kanun kapsamında bulunan ihtiyaç sahibi ailelerin ilk ve ortaöğretimde okuyan çocuklarının SYD Vakıfları tarafından kırtasiye, önlük, çanta vb. temel okul ihtiyaçları karşılanmak amacıyla Eğitim Materyali Yardımı yürütülmektedir. Ayrıca eğitim yardımları kapsamında Ücretsiz Ders Kitabı Yardımı, Öğle Yemeği Yardımı, Engelli Öğrencilerin Ücretsiz Taşınması, Öğrenci Barınma Taşıma Yemek Yardımı, Eğitim Yardımları Kapsamında Ulaşım Giderlerine Yönelik Yardım Programı gibi programlar da yürütülmektedir.
Öte yandan nüfusun en ihtiyaç sahibi kesiminde yer alan ailelere, 0-6 yaş arası çocuklarını düzenli olarak sağlık kontrollerine götürmeleri, gebe kadınların düzenli sağlık kontrollerini yaptırmaları ve doğumlarını hastanede gerçekleştirmeleri şartları ile Şartlı Sağlık Yardımı yapılmaktadır.
Ayrıca Bakanlığımızca yürütülmekte olan Türkiye Aile Destek Programının Çocuk Desteği Bileşeni kapsamında hak sahibi hanelere hanedeki çocuk sayısına göre ek ödeme yapılmaktadır.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan