Esendere Gümrük Kapısındaki kota düşürme uygulamasına ilişkin
Kaynak göster
Onur Düşünmez (DEM Parti), 20 Haziran 2023 tarihinde 7/1310 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 90 gün sonra, 18 Eylül 2023).
Onur Düşünmez (DEM Parti, Hakkari). “Esendere Gümrük Kapısındaki kota düşürme uygulamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/1310, 20 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1310-esendere-gumruk-kapisindaki-kota-dusurme-uygulamasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/abbdfc09-2a17-40fc-a47e-0188e23ad58b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 90 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtmiş olduğum sorularımın Ticaret Bakanı Ömer BOLAT tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99" uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
2022 İşgücü Piyasası Araştırmasına göre işsizlik oranının yüzde 20 olduğu sınır kenti Hakkâri'de iş alanlarının sınırlı olması, yurttaşları sınır ticaretine yöneltmekte olup sınır kapıları önemli bir geçim kaynağı olarak görülmektedir. Ancak kentte bulunan gümrük kapılarındaki keyfi uygulamalar nedeniyle yurttaşlar ciddi sorunlar yaşamaktadır. Bu sorunların yaşandığı kapılardan biri de "suç örgütü kurup, rüşvet ve göçmen kaçakçılığı yaptıkları" suçlamasıyla aralarında polis ve gümrük muhafaza memurlarının da bulunduğu kişilere yönelik 15 Haziran 2023'te bir operasyonun düzenlendiği, si polis, 8*si gümrük muhafaza memuru olmak üzere 31 kişinin gözaltına alındığı İran'a açılan Yüksekova ilçesine bağlı Esendere
Gümrük Kapısı'dır.
Söz konusu Esendere Gümrük Kapısına 1 Haziran 2023'te keyfi bir şekilde araç ve eşya kotası düşümü uygulaması getirilmiştir. Bu uygulama ile 100'ü aşkın araç kotası 30'a düşürülmüş, temel gıda ürünlerinden 2,5 kilogram çay | kilograma, 10 kilogram şeker 5 kilograma, 10 kilogram pirinç 5 kilograma düşürülmüştür. Bu kararın uygulandığı I Haziran'da kapıda eşyalara el konulması ve araç girişlerinin engellenmesi üzerine yurttaşlar ile Esendere Gümrük Kapısının güvenlik personeli arasında arbede yaşanmıştır. Yaşanan olay nedeniyle mağdur edilen yurttaşlar 9 Haziran'da söz konusu sınır kapısında basın açıklaması düzenleyerek bu uygulamaya son verilmesini ve yaşadıkları mağduriyetlerin giderilmesini talep etmiştir. Ancak tüm çağrılara rağmen yurttaşların mağduriyetinin giderilmesine yönelik herhangi bir adım atılmamıştır. Keyfi kota düşümü adı altında Hakkâri halkına uygulanmak istenen ekonomik ambargo devam etmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınızın; Esendere Gümrük Kapısı'nda araç ve gıda ürünleri kotası düşümü uygulamasına dair bilgisi var mıdır? Var ise geçimini sınır kapısından geçimini sağlayan yurttaşların mağdur edilmesine neden olan bu keyfi uygulamanın gerekçesi nedir?
1 Haziran 2023'te Yüksekova ilçesine bağlı Esendere Gümrük Kapısı'nda eşyalarına el konulan yurttaşların maruz kaldığı saldırıya dair bir soruşturma başlatıldı mı? Esendere Gümrük Kapısı'nda "suç örgütü kurup, rüşvet ve göçmen kaçakçılığı yaptıkları" gerekçesiyle 15 Haziran 2023'te düzenlenen operasyonda gözaltına alınan kişiler ile 1 Haziran'da yurttaşlara saldırdığı, darp ettiği, eşyalarına el koyduğu iddia edilen kişiler aynı kişiler midir?
15 Haziran'da Esendere Gümrük Kapısı'nda düzenlenen operasyonda gözaltına alınan kişilerin neden olduğu kamu zararı kaçtır? Bu kişiler hakkında yurttaşlara dönük tutumları nedeniyle daha önce herhangi bir işlem başlatılmış mıdır?
Esendere Gümrük Kapısı'ndan geçimini sağlayan yurttaşların yaşadığı mağduriyetin giderilmesi ve Hakkâri halkına uygulanmak istenen ekonomik ambargoya son verilmesi için herhangi bir çalışmanız var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o : 13.07.2023 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1246033 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Hakkari Milletvekili Sayın Onur DÜŞÜNMEZ tarafindan verilen 7/1310 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
YuaBelik
Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Adres: Dumlupınar Bulvarı, Eskişehir Yolu, 9.km, No:15 1, Çankaya/ANKARA
Telefon No: 03124491334 Faks No: 03124491341
İnternet Adresi: www.ticaret.gov.ir Soru Önergeleri Birimi Şeğle
Telefon No: 03124491334
TİCARET BAKANLIĞI
Hakkari Milletvekili Sayın Onur DÜŞÜNMEZ"e Ait 7/1310 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 5) o "4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar"ın 58'inci maddesi uyarınca; aynı Kararın 9 no'lu ekinde yer alan yolcu beraberi kişisel eşya listesi kapsamı eşyaya muafiyet tanınmakta olup bahse konu listede yer alan eşya kıymetine bakılmaksızın listede belirtilen miktar kadar getirilebilmektedir.
Bu kapsamda, bahse konu listede yer alan gıda ürünleri ve karşılığında belirtilen miktarlara aşağıda yer verilmiştir:
A) TÜKETİM MADDELERİ
ç) GIDA ÜRÜNLERİ
1. Çay I kg.
2. Çözülebilir hazır kahve 1 kg.
3. Kahve 1 kg.
4. Çikolata 1 kg.
5. Şekerden mamul yiyecek 1 kg.
Butitibarla, yolcu beraberi eşya muafiyet limitlerinde herhangi bir değişiklik yapılmamış olup gümrük işlemleri mer'i mevzuat hükümleri uyarınca tekemmül ettirilmektedir.
İlaveten, Esendere Gümrük Kapısındaki gümrük işlemlerinin daha hızlı ve güvenli bir şekilde tamamlanabilmesini teminen, Esendere Kara Hudut Kapısı Güvenlik Komisyonu Kararı ile İran'a gidecek hususi kamyonet tipi araç sayısı halihazırda günlük 50 adet ile sınırlandırılmıştır.
Diğer taraftan, 1 Haziran 2023 tarihinde Esendere Gümrük Kapısında gerçekleşen hadise çerçevesinde Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığınca 2023/1867 Soruşturma numarası ile yürütülen soruşturma kapsamında düzenlenen iddianame Yüksekova 1. Asliye Ceza Mahkemesi nezdinde değerlendirme aşamasında olup yargı sürecinin tamamlanması beklenmektedir.